बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- istock
हिंदू पंचांगानुसार, कार्तिक देव दिवाळी दरवर्षी कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या पौर्णिमेला साजरी केली जाते. याला कार्तिक असेही म्हणतात. या दिवशी देवांचा देव महादेवाने त्रिपुरासुर नावाच्या राक्षसाचा वध करून तिन्ही जगाचा विनाश होण्यापासून वाचवला होता, असे म्हणतात. या राक्षसाच्या अंतानंतर देवदेवतांनी काशीत एकत्र येऊन दिवे लावून आनंदोत्सव साजरा केला.
कार्तिक पौर्णिमेला भोलेनाथाची पूजा करून संध्याकाळी गंगा आरती केल्याने माणसाचे सर्व दु:ख दूर होतात, असे मानले जाते. यासह इच्छित परिणाम प्राप्त होतात. 15 नोव्हेंबरला देव दिवाळी साजरी होत आहे. ज्योतिषांच्या मते यावेळी कार्तिक पौर्णिमेला भादरवासह अनेक दुर्मिळ शुभ योग तयार होत आहेत. या योगांच्या सान्निध्यात जे लोक उपासना करतात, त्यांच्या आयुष्यातील सर्व इच्छा पूर्ण व्हायला वेळ लागणार नाही.
हेदेखील वाचा- कलियुगात ‘राम नाम’ जपाने कशी पूर्ण होईल इच्छा? रामचरितमानसमध्ये तुलसीदासांनी सांगितले राम कथा ऐकण्याचे फायदे
ज्योतिषांच्या मते, यावेळी देव दिवाळीला शुभ वरियान योग तयार होत आहे. हा योग 15 नोव्हेंबर रोजी सकाळी 7:31 वाजता सुरू होईल. या काळात जे लोक भगवान शिव आणि माता पार्वतीची खऱ्या मनाने पूजा करतात त्यांच्या जीवनात सुख, समृद्धी पसरते.
सनातन धर्माच्या अभ्यासकांच्या मते यावेळी देव दिवाळीलाही भाद्रावस योग येत आहे. त्याची पूर्ण होण्याची वेळ दुपारी 4:37 असेल. यावेळी भद्रा स्वर्गात राहील असे म्हणतात. शास्त्रात असे म्हटले आहे की जेव्हा भद्रा स्वर्गात किंवा पाताळात राहतात तेव्हा पृथ्वीवरील सर्व प्राणिमात्रांचे भाग्य उजळते.
हेदेखील वाचा- कार्तिक पौर्णिमा कधी आहे? जाणून घ्या शुभ मुहूर्त, महत्त्व
धार्मिक विद्वानांच्या मते, यावर्षी कार्तिक पौर्णिमा 15 नोव्हेंबरला सकाळी 6.19 वाजल्यापासून सुरू होईल आणि 16 नोव्हेंबरला पहाटे 2.58 पर्यंत चालेल. ही तारीख 15 नोव्हेंबरपासून सुरू होत असल्याने यावेळी कार्तिक पौर्णिमा आणि देव दिवाळी 15 नोव्हेंबरलाच साजरी केली जाईल. या दिवशी पूजेचा शुभ मुहूर्त संध्याकाळी 5.10 ते 7.47 पर्यंत आहे.
स्नान आणि दानासाठी शुभ वेळ – सकाळी 04:58 ते 5:51 पर्यंत
सत्यनारायण पूजा – सकाळी 06:44 ते 10:45 पर्यंत
देव दिवाळीच्या दिवशी सर्व देव गंगाघाटावर येतात आणि दिवे लावून आपला आनंद व्यक्त करतात. त्यामुळे कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी दिवा दान करण्याचे खूप महत्त्व आहे. या दिवशी नदी आणि तलावात दिवा लावल्याने सर्व समस्या दूर होतात आणि व्यक्ती कर्जमुक्तही होते. कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी आपल्या घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर आंब्याच्या पानांची तोरण बांधून त्याभोवती दिवाळीप्रमाणे दिवे लावा.
कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून घर स्वच्छ करा.
त्यानंतर स्नान करून सूर्यदेवाला अर्घ्य द्यावे.
शक्य असल्यास या पवित्र नदीत स्नान करावे.
यानंतर पोस्टावर भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मीची मूर्ती आणि चित्र स्थापित करा.
भगवान विष्णूला सुगंध, फुले, फळे, फुले, वस्त्रे अर्पण केली जातात.
देशी गाईच्या तुपाचा दिवा लावा, आरती करा आणि मंत्र म्हणा.
भगवान विष्णूच्या मंत्रांचा जप करा.
व्रत कथा पाठ करा आणि गरजूंना दान करा.
