शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- chatgpt
श्रीकृष्ण अष्टकम (Krishnashtakam) हे भगवान श्रीकृष्णाच्या बालरूपाची आणि दिव्य लीलांची स्तुती करण्यासाठी गायले जाते. आदि शंकराचार्य रचित हे स्तोत्र भक्तांना मानसिक शांती, कृष्णभक्ती, आणि मोक्षप्राप्तीसाठी अत्यंत प्रभावशाली मानले जाते. हे विशेषतः जन्माष्टमी किंवा नित्य पूजेत गायले जाते, ज्यामुळे जीवनात आनंद आणि सकारात्मक ऊर्जा येते. मनापासून गायल्यानंतर मनाला विलक्षण आनंद मिळतो.
कृष्णष्टकम् ऐकल्याने किंवा म्हटल्याने मनाला शांतता आणि आनंद मिळतो, जो श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील रूपाचे वर्णन करतो. हे स्तोत्र देवाप्रती समर्पण आणि प्रेमाची भावना वाढवते, ज्यामुळे भक्तांची आध्यात्मिक प्रगती होते. श्रीकृष्णाची स्तुती केल्याने जीवनातील संकटे दूर होतात आणि संकटांशी लढण्याची ताकद मिळते.
जन्माष्टमीच्या दिवशी हे स्तोत्र गाणे, श्रीकृष्णाच्या जन्मोत्सवाच्या वेळी अत्यंत फलदायी मानले जाते, जे भाविकांना आनंद देते. त्याचबरोबर नित्य नियमाने गायल्याने भक्तांना विलक्षण आनंद प्राप्त होतो. जो अवर्णनीय आहे. तसेच हे स्तोत्र गायल्यामुळे घर आणि आजूबाजूचे वातावरण सकारात्मक आणि प्रसन्न होते.
हे स्तोत्र संस्कृत भाषेत असून, ते भक्तीभावाने गायल्यास कृष्णदर्शन आणि आशीर्वादाची अनुभूती देते. भारतीय अध्यात्मपरंपरेत आदि शंकराचार्य यांचे स्थान अद्वितीय आहे. अद्वैत वेदांताचे प्रणेते म्हणून ओळखले जाणारे शंकराचार्य केवळ तत्त्वज्ञ नव्हते, तर ते एक रसिक कवी आणि उत्कट भक्तही होते. त्यांच्या रचनांमध्ये तत्त्वज्ञान आणि भक्ती यांचा अप्रतिम संगम दिसतो. अशाच रचनांपैकी एक म्हणजे “श्रीकृष्ण अष्टकम”.
“श्रीकृष्ण अष्टकम”ही आठ श्लोकांची स्तुती आहे, ज्यामध्ये भगवान श्रीकृष्ण यांचे रूप, गुण, लीला आणि दैवी स्वरूप यांचे अत्यंत रसाळ वर्णन केले आहे. या अष्टकाचा प्रारंभच अत्यंत माधुर्यपूर्ण ओळीने होतो—
“भजे व्रजैकमण्डनं समस्तपापखण्डनम् ।
स्वभक्तचित्तरंजनं सदैव नन्दनन्दनम् ॥”
या श्लोकात कृष्णाला व्रजभूमीचे अलंकार, पापांचा नाश करणारा आणि भक्तांच्या हृदयाला आनंद देणारा म्हणून वर्णिले आहे. हा केवळ स्तुतीपर श्लोक नसून, भक्तीच्या भावविश्वाचा आरसा आहे.
इ.स. आठव्या शतकात कालडी येथे आदि शंकराचार्य यांचा जन्म झाला. लहान वयातच त्यांनी वेद, उपनिषद आणि विविध तत्त्वज्ञानांचा अभ्यास करून संपूर्ण भारतभर धर्मप्रचार केला. त्यांनी मांडलेले अद्वैत वेदांत वेदांत या तत्त्वज्ञानाचा केंद्रबिंदू असा आहे. परंतु विशेष म्हणजे, इतके उच्च तत्त्वज्ञान मांडणाऱ्या शंकराचार्यांनी भक्तीमार्गालाही तितकेच महत्त्व दिले. “श्रीकृष्ण अष्टकम” ही त्याचीच साक्ष आहे.
या अष्टकात कृष्णाचे अनेक पैलू उलगडले आहेत. गोकुळातील बालकृष्ण, रासलीलामधील माधुर्य, भक्तांच्या रक्षणासाठी सज्ज असलेला दैवी पुरुष
शंकराचार्य कृष्णाला केवळ देव म्हणून नाही, तर जीवनातील आनंद, प्रेम आणि सत्य यांचे प्रतीक म्हणून पाहतात.
“श्रीकृष्ण अष्टकम” हे केवळ काव्य नाही, तर ते एक आध्यात्मिक साधन आहे. अद्वैत वेदांत जिथे निर्गुण ब्रह्मावर भर देतो, तिथे या अष्टकातून सगुण स्वरूपातील कृष्णभक्तीचे महत्त्व अधोरेखित होते.
आजच्या धकाधकीच्या जीवनात मनाला शांतता आणि स्थैर्य मिळवण्यासाठी अशा स्तोत्रांची गरज अधिक जाणवते. “श्रीकृष्ण अष्टकम” केवळ पठणासाठी नसून, ते अंतर्मनाला स्पर्श करणारे ध्यान आहे. तणाव कमी करण्यासाठी, मन एकाग्र करण्यासाठी आध्यात्मिक उन्नतीसाठी हे अष्टक आजही तितकेच प्रभावी आहे. त्यामुळेच प्रत्येकाने हे गायले पाहिजे..
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: आदि शंकराचार्य यांनी रचलेले हे स्तोत्र असून, श्रीकृष्ण यांच्या रूप, गुण आणि लीलांची स्तुती करणारे अष्टक आहे
Ans: मनःशांती मिळते, तणाव कमी होतो, सकारात्मक ऊर्जा वाढते आणि भक्तीभाव दृढ होतो.
Ans: हो, असे मानले जाते की या स्तोत्राच्या जपामुळे सकारात्मक वातावरण निर्माण होते.
