सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
भारतीय लोकपरंपरेत अनेक शक्तिशाली देवतांची उपासना केली जाते, त्यापैकी येलम्मा देवीला विशेष स्थान आहे. महाराष्ट्र, कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशात लाखो भक्त या देवीची श्रद्धेने पूजा करतात. येलम्मा देवीला मातृशक्तीचे प्रतीक मानले जाते आणि ती आपल्या भक्तांच्या सर्व संकटांचे निवारण करते, अशी धारणा आहे. कोण आहे येलम्मा देवी आणि तिचा महिमा काय आहे ते जाणून घेऊया
येलम्मा देवीला दक्षिण भारतात विशेषतः कर्नाटक आणि महाराष्ट्रात मोठ्या श्रद्धेने पुजले जाते. येलम्मा हा शब्द कन्नड भाषेतून आला आहे. येला म्हणजे सर्व म्मा म्हणजे आई सर्वांचीच आई. सर्व भक्तांना समान माया आणि संरक्षण देणारी. संकटात आईसारखीच साथ देणारी अशी ही देवी. येलम्मा देवीला जगंदबा मानलं जातं. त्या मातृत्व, संरक्षण आणि शक्ती याचं प्रतीक आहे. येलम्मा देवी म्हणजे साक्षात रेणुका माता. महान ऋषी जमदग्नी यांच्या पत्नी आणि परशुराम यांच्या माता. त्या मातृत्व, शक्ती आणि सहनशीलता याच्या प्रतीक मानल्या जातात.
पुराण कथेनुसार, रेणुका माता मोठ्या संकटांतून गेल्या त्या मृत्यूनंतर पून्हा जिवंत झाल्या आणि त्यांनी नवीन जीवन घेतलं. या पुर्नजन्मानंतर त्यांना एक वेगळं शक्तिशाली रुप मानलं गेलं ते रुप म्हणजे येलम्मा देवीचं रुप. कर्नाटक आणि महाराष्ट्रामध्ये रेणुका मातेला लोकदेवी म्हणून मान आहे. दलित, वंचित आणि सर्वसामान्य लोकांची रक्षक म्हणून त्या पुजल्या जातात. या लोकश्रद्धेमुळे येलम्मा देव अधिक लोकप्रिय झाली आहे. येलम्मा देवीचं सर्वांत प्रसिद्ध मंदिर म्हणजे सौंदत्ती येलम्मा मंदिर. हे दक्षिण भारतातील कर्नाटक राज्यातल्या बेळगाव जिल्ह्यातील सौंदत्ती या गावाजवळच्या येलम्मा गुड्डा नावाच्या डोंगरावरती वसलं आहे. या डोंगराच्या पायथ्याशी मलाप्रभा नदी वाहते. संपूर्ण परिसर खूप शांत आणि आध्यात्मिक वाटतो.
दरवर्षी लाखो भाविक येथे दर्शनासाठी येतात. सध्याच मंदिर हे इ.स. 1514 मध्ये बांधलं गेलं आहे. पण या ठिकाणी मंदिर आणि पूजा आठव्या ते अकराव्या शतकापासून केली जाते. म्हणजेच हे स्थान हजारो वर्षांपासून पवित्र मानलं जातयं. येलम्मा देवीचा मोठा उत्सव येलम्मा जत्रा म्हणून ओळखला जातो. विशेषतः पौष महिन्यात येथे मोठी जत्रा भरते. भक्त देवीला नवस करतात आणि पूर्ण झाल्यावरती लोक येथे दर्शनासाठी येतात.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: येलम्मा देवी ही हिंदू धर्मातील एक पूजनीय लोकदेवता आहे. तिला माता रेनुका यांचे रूप मानले जाते आणि ती भक्तांच्या संकटांचे निवारण करणारी देवी मानली जाते.
Ans: पुराणानुसार येलम्मा देवी म्हणजेच रेनुका माता, भगवान परशुराम यांच्या माता होत्या. त्यांच्या तपश्चर्येमुळे आणि त्यागामुळे त्यांना देवीचे स्थान प्राप्त झाले.
Ans: येलम्मा देवी भक्तांचे दुःख दूर करते, आरोग्य, सुख-समृद्धी आणि मानसिक शांती देते, अशी श्रद्धा आहे.
