सॅटेलाइट इंटरनेट शर्यतीत मुकेश अंबानी जिंकले, आता सिमशिवाय चालणार इंटरनेट आणि कॉलिंग!

Satellite based internet service : भारतात उपग्रहाद्वारे इंटरनेट सेवा पुरविण्याच्या शर्यतीत अनेक कंपन्या स्पर्धेत होत्या. यामध्ये एलोन मस्कची कंपनी स्टारलिंक आणि जेफ बेझोसची ॲमेझॉन यांचाही समावेश आहे. मात्र मुकेश अंबानी यांच्या रिलायन्स इंडस्ट्रीजच्या जिओ प्लॅटफॉर्मला, लक्झेंबर्गच्या SES च्या भागीदारीत, भारताच्या स्पेस रेग्युलेटरकडून हाय-स्पीड इंटरनेटसाठी उपग्रह चालवण्यास हिरवा कंदील मिळाला आहे.

भारत आणि आशियातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती मुकेश अंबानी यांनी सॅटेलाइट इंटरनेट चालवण्यास त्यांना मंजुरी मिळाली आहे. Reliance Industries Jio Platforms आणि Luxembourg-based SES या कंपनीच्या संयुक्त उपक्रमाला देशात गीगाबिट फायबर इंटरनेट प्रदान करण्यासाठी उपग्रह चालवण्यास मान्यता मिळाली आहे. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, अंतराळ नियामकाने या कंपन्यांच्या संयुक्त उपक्रम ऑर्बिट कनेक्ट इंडियाला भारतीय आकाशात उपग्रह चालविण्यास मान्यता दिली आहे. ऑर्बिट कनेक्ट इंडियाला तीन प्रकारच्या मान्यता देण्यात आल्या आहेत. जेफ बेझोसच्या Amazon.com ते इलॉन मस्कच्या Starlink सारख्या कंपन्या भारतात सॅटेलाइट इंटरनेट सेवा सुरू करण्यासाठी ग्रीन सिग्नलची वाट पाहत असताना मुकेश अंबानीच्या कंपनीला मंजुरी मिळाल्या आहेत.

स्टारलिंकने आफ्रिकन देश सिएरा लिओनमध्ये प्रवेश केला आहे. यासह, 100 देश असे आहेत जेथे उपग्रह नेटवर्क सुरू केले गेले आहे. मात्र, भारतात याचा मार्ग अद्याप मोकळा झालेला नाही. कारण मस्कला येथे अनेक नियमांचे पालन करावे लागणार आहे. भारतात यासाठी स्पेक्ट्रमही उपलब्ध नाही. यामुळेच त्यांना येथे सेवा सुरू करता येत नाही. भारतात स्टारलिंकसाठी इतरही अनेक आव्हाने आहेत.

ऑर्बिट कनेक्ट इंडियाला उपग्रह-आधारित हाय-स्पीड इंटरनेट सुविधा देण्यासाठी एप्रिल आणि जूनमध्ये आवश्यक मंजुरी देण्यात आली होती. इंडियन नॅशनल स्पेस प्रमोशन अँड ऑथोरायझेशन सेंटर (IN-SPACE) ने कंपनीला ही परवानगी दिली आहे. यासह, कंपनी भारतीय आकाशात उपग्रह चालवू शकते परंतु ऑपरेशन सुरू करण्यासाठी देशाच्या दूरसंचार विभागाकडून अधिक मंजुरी आवश्यक आहे. जिओची मूळ कंपनी रिलायन्सने अधिक माहिती मागणाऱ्या ईमेलला प्रतिसाद दिला नाही.

IN-SPACE चे चेअरमन पवन गोयंका यांनी रॉयटर्सला सांगितले की, Inmarsat या आणखी एका कंपनीला भारतात उपग्रह चालवण्याची मान्यता मिळाली आहे. इलॉन मस्कच्या स्टारलिंक आणि ॲमेझॉनच्या कुईपर या दोन अन्य कंपन्यांनीही यासाठी अर्ज केला आहे. युटेलसॅटच्या भारती एंटरप्रायझेस-गुंतवणूक केलेल्या कंपनी वनवेबला गेल्या वर्षीच्या अखेरीस सर्व आवश्यक मंजूरी देण्यात आली. Deloitte च्या मते, भारताचे उपग्रह ब्रॉडबँड सेवा बाजार पुढील पाच वर्षांत वार्षिक 36% दराने वाढेल आणि 2030 पर्यंत $1.9 अब्जपर्यंत पोहोचेल. जागतिक स्तरावर, अंतराळ-आधारित इंटरनेटद्वारे ग्रामीण भाग जोडण्याची शर्यत तीव्र होत आहे. Amazon च्या Quiper ने 10 अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक करण्याची योजना आखली आहे. 2019 मध्ये याची घोषणा करण्यात आली. त्याच वर्षी, SpaceX ने त्याचे पहिले कार्यरत स्टारलिंक उपग्रह तैनात करण्यास सुरुवात केली.