गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
Shamonda Virus: युरोपमध्ये नव्या विषाणूची दहशत! प्राण्यांमधून मानवामध्ये पसरल्याने फ्रान्समध्ये एकाचा मृत्यू; आरोग्य यंत्रणा सतर्क ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
जागतिक आरोग्य क्षेत्रात पुन्हा एकदा एका नव्या जैविक संकटाने दार ठोठावले आहे. फ्रान्समध्ये प्राण्यांना बाधित करणाऱ्या ‘श्मोंडसे’ (Shamonda Virus) या विषाणूचा मानवामध्ये पहिला संसर्ग नोंदवला गेला आहे. अत्यंत चिंतेची बाब म्हणजे या प्राणघातक विषाणूने बाधित झालेल्या रुग्णाचा मृत्यू झाला आहे. फ्रेंच आरोग्य अधिकाऱ्यांनी या माहितीला दुजोरा दिला असून, आतापर्यंत असा समज होता की हा विषाणू मानवांना संक्रमित करू शकत नाही. मात्र, या घटनेमुळे संपूर्ण युरोपमध्ये खळबळ उडाली असून वैज्ञानिक आणि वैद्यकीय विश्वात यावर तीव्र चर्चा सुरू झाली आहे.
आरोग्य विभागाच्या प्राथमिक अंदाजानुसार, मृत रुग्णाला पूर्व फ्रान्समध्ये या आजाराची लागण झाली असण्याची शक्यता आहे. कारण याच भागात वसंत आणि उन्हाळ्याच्या कालावधीत गुरांमध्ये या विषाणूचा संसर्ग वेगाने पसरत होता. मानवामध्ये या विषाणूने कसा प्रवेश केला आणि प्रसाराची नेमकी काय प्रक्रिया होती, याचा शोध सध्या वैज्ञानिक घेत आहेत. मात्र, फ्रेंच आरोग्य अधिकाऱ्यांच्या मते, सध्या या विषाणूमुळे सर्वसामान्य जनतेला थेट मोठा धोका निर्माण झालेला नाही, तरीही सर्व खबरदारीचे उपाय योजले जात आहेत.
श्मोंडसे हा विषाणू प्रामुख्याने लहान चावणाऱ्या कीटकांद्वारे (Midgets/Insects) एका प्राण्याकडून दुसऱ्या प्राण्याकडे पसरतो. या विषाणूचा सर्वात मोठा फटका गायी, म्हशी आणि इतर पशुधनाला बसतो. या विषाणूचा इतिहास पाहिला तर, सर्वप्रथम १९६० च्या दशकाच्या मध्यात आफ्रिकेतील नायजेरिया या देशात याचा शोध लागला होता. त्यानंतरच्या काळात आफ्रिकन खंडात आणि जपानमधील प्राण्यांमध्ये याच्या प्रादुर्भावाची प्रकरणे नोंदवली गेली होती. परंतु, २०२६ च्या उन्हाळ्यात या विषाणूने युरोपीय देशांमध्ये अचानक डोके वर काढले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PM Modi : हैदराबाद हाऊसमध्ये मोदी-टस्क भेट, व्यापार 6 वरून 10 अब्ज डॉलरवर नेणार; पोलंडच्या पंतप्रधानांचा महत्त्वाचा भारत दौरा
केवळ फ्रान्सच नव्हे, तर युरोपमधील इतर भागांतही या विषाणूचे वेगाने पुनरागमन होताना दिसत आहे. फ्रान्सच्या किनाऱ्यापासून साधारण ५० किलोमीटर अंतरावर असलेल्या जर्सी बेटावर या विषाणूचे अस्तित्व आढळले आहे. तिथे ऑगस्ट महिन्यापासूनच प्राण्यांमध्ये संसर्गाची लक्षणे दिसून येत होती. ब्रिटनच्या ‘ॲनिमल अँड प्लांट हेल्थ एजन्सी’ने (APHA) या विषाणूच्या अस्तित्त्वाला अधिकृत दुजोरा दिला आहे. युनायटेड किंगडममध्ये (UK) अद्याप मानवी किंवा प्राण्यांमधील थेट प्रकरण आढळले नसले तरी जर्सी बेटावरील घटनांमुळे ब्रिटनच्या आरोग्य यंत्रणा सतर्क झाल्या आहेत.
दुसरीकडे, दक्षिण आयर्लंडमधील दोन मोठ्या डेअरी फार्मवरील तीन गायींमध्येही या विषाणूची लागण झाल्याचे निष्पन्न झाले. सुरुवातीला एका खाजगी प्रयोगशाळेने हा श्मालेनबर्ग विषाणू असल्याचा संशय व्यक्त केला होता. परंतु, सखोल तपासणीनंतर हा श्मोंडसे विषाणूशी साधर्म्य असणारा विषाणू असल्याचे स्पष्ट झाले. या संपूर्ण प्रकरणाचा आढावा घेण्यासाठी आयर्लंडचा कृषी विभाग स्थानिक प्रयोगशाळांच्या सतत संपर्कात असून संपूर्ण परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Saudi Arabia : सौदीच्या दम्माम विमानतळावर हुथींचा भीषण हल्ला; 1 ठार, 8 जखमी अन् अमेरिकेकडून ‘हाय अलर्ट’
हा विषाणू विशेषतः गरोदर असलेल्या गायींसाठी अत्यंत घातक ठरत आहे. जर गरोदर गायीला या विषाणूची लागण झाली, तर पोटात वाढणाऱ्या वासराचा मृत्यू होतो किंवा जन्माला येणारे वासरू गंभीर शारीरिक व्यंग घेऊन जन्माला येते. यामुळे दुग्ध व्यवसाय आणि शेतकरी वर्गाचे प्रचंड आर्थिक नुकसान होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. नेदरलँड्समध्येही उन्हाळ्याच्या दिवसांत गायींमध्ये अशाच प्रकारचा नवीन ‘ऑर्थोबुन्याविषाणू’ (Orthobunyavirus) आढळून आला होता, ज्यामुळे शेतकरी चिंतेत सापडले आहेत.
सध्याच्या घडीला या विषाणूवर कोणतीही प्रभावी लस किंवा विशिष्ट औषधोपचार उपलब्ध नाही. त्यामुळे पशुवैद्यकांनी शेतकऱ्यांना आपल्या गुरांमध्ये किंवा पशुधनात कोणतीही असामान्य लक्षणे किंवा आजारपण आढळल्यास तात्काळ स्थानिक डॉक्टरांशी संपर्क साधण्याचा सल्ला दिला आहे.
Ans: हा विषाणू प्रामुख्याने लहान चावणाऱ्या कीटकांच्या (Midgets) चाव्याद्वारे प्राण्यांमध्ये आणि मानवामध्ये पसरतो.
Ans: फ्रान्समध्ये प्रथमच एका मानवाला या विषाणूचा संसर्ग झाला असून त्या रुग्णाचा मृत्यू झाला आहे.
Ans: नाही, सध्या या विषाणूवर कोणतीही लस किंवा विशिष्ट उपचार उपलब्ध नाहीत.
