
सामान्य नागरिकांसाठी आनंदाची बातमी, महागाईत मोठी घट; अन्नपदार्थांच्या किमतीत दिलासा (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
आकडेवारीनुसार, अन्नधान्य महागाई सलग चौथ्या महिन्यात नकारात्मक राहिली आहे. किरकोळ महागाईच्या दरात जवळपास ५०% वाटा देणाऱ्या अन्नपदार्थांचा दर सप्टेंबरमध्ये महिन्या-दर-महिना आधारावर उणे ०.६४% वरून उणे २.२८% पर्यंत कमी झाला. ग्रामीण भागातील महागाई देखील सप्टेंबरमध्ये १.६९% वरून १.०७% पर्यंत कमी झाली, तर शहरी भागातील महागाई २.४७% वरून २.०४% पर्यंत कमी झाली.
किरकोळ महागाई कमी करण्यात जीएसटी सुधारणांनीही म हत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. जीएसटी दरांमध्ये बदल आणि अन्नपदार्थांवरील जीएसटी दरात कपात केल्यामुळेही किमती कमी झाल्या आहेत. हे लक्षात घ्यावे की जीएसटी सुधारणा २२ सप्टेंबर रोजी देशात लागू झाली. असे असूनही, किरकोळ महागाई भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) २-६% च्या आरामदायी मर्यादेत आहे. किरकोळ महागाई ही अन्न उत्पादनांच्या, विशेषतः बटाटे, कांदे, हिरव्या भाज्या, तांदूळ, पीठ आणि डाळींच्या किमती वाढ किंवा घट यावर आधारित वाढते किंवा कमी होते.
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की आरबीआयच्या चलनविषयक धोरण समितीने (एमपीसी) गेल्या महिन्यात म्हटले होते की आर्थिक वर्ष २६ च्या शेवटच्या तिमाहीत महागाई वाढण्याची शक्यता आहे, विशेषतः भाज्या आणि इतर अन्नपदार्थांच्या किमतीतील चढउतारांमुळे. आरबीआय आता आर्थिक वर्ष २६ साठी महागाई ३.१% राहण्याचा अंदाज व्यक्त करत आहे, जो त्याच्या मागील अंदाज ३.७% पेक्षा कमी आहे.
किरकोळ महागाई दर हा एक आर्थिक निर्देशक आहे जो ग्राहक पातळीवर वस्तू आणि सेवांच्या किमतींमध्ये सरासरी वाढ मोजतो. भारतात, तो सहसा ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) वर आधारित मोजला जातो. CPI प्रामुख्याने अन्न, इंधन, कपडे, घर, आरोग्य आणि वाहतूक यासारख्या वस्तू आणि सेवांच्या किमतींमध्ये होणारे बदल ट्रॅक करते, जे सरासरी ग्राहकांच्या दैनंदिन जीवनासाठी आवश्यक असतात. भारतात, सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय (MOSPI) CPI डेटा जारी करते.
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) महागाई नियंत्रित करण्यासाठी रेपो रेट सारख्या उपाययोजना वापरते. किरकोळ महागाई ४% (+/-२%) च्या आत ठेवण्याचे RBI चे उद्दिष्ट आहे. वाढत्या महागाईचा सामान्य लोकांच्या क्रयशक्तीवर परिणाम होतो गुंतवणूकदारांसाठी महागाई महत्त्वाची आहे कारण ती परताव्याच्या वास्तविक मूल्यावर परिणाम करते.