भारताच्या परकीय चलन साठ्यात १.२३ अब्ज डॉलर्सची घट, कारण काय? (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
भारताच्या परकीय चलन साठ्यात पुन्हा एकदा घट झाली आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, ३० मे २०२५ रोजी संपलेल्या आठवड्यात देशाच्या परकीय चलन साठ्यात १.२३ अब्ज डॉलर्सची घट होऊन तो ६९१.४९ अब्ज डॉलर्सवर आला आहे, याच्या एका आठवड्यापूर्वी मोठी वाढ झाली होती.
एखाद्या देशाची आर्थिक ताकद त्याच्या परकीय चलन साठ्याच्या आधारावर मोजली जाते. परकीय चलन साठा म्हणजे देशाच्या मध्यवर्ती बँकेने (भारतीय रिझर्व्ह बँक – भारतातील आरबीआय) ठेवलेले परकीय चलन आणि इतर मालमत्तांचे साठे, जे देशाची आर्थिक स्थिरता राखण्यास मदत करते. भारतीय रिझर्व्ह बँक परकीय चलन साठ्याचे व्यवस्थापन करते आणि वेळोवेळी त्याशी संबंधित डेटा जारी करते.
आरबीआयच्या आकडेवारीनुसार, ३० मे २०२५ रोजी संपलेल्या आठवड्यात भारताच्या परकीय चलन साठ्यात १.२३७ अब्ज डॉलर्सची घट झाली आहे. त्यानंतर, ही राखीव रक्कम ६९२.७२ अब्ज डॉलर्सवरून ६९१.४८५ अब्ज डॉलर्सवर आली आहे. या घसरणीचे मुख्य कारण परकीय चलन मालमत्तेत झालेली घट असल्याचे म्हटले जात आहे.
या काळात काही सकारात्मक बदल देखील दिसून आले, जसे की सोन्याच्या साठ्यात ०.४८१ अब्ज डॉलर्सची वाढ झाली, जी ६०.६६ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचली. याशिवाय, स्पेशल ड्रॉइंग राइट्स (एसडीआर) मध्ये ०.११२ अब्ज डॉलर्सची थोडीशी वाढ झाली, जी आता १८.२५ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचली आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँक अनेकदा रुपयाच्या अस्थिरतेवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी परकीय चलन साठ्याचा वापर करते. असे मानले जाते की रुपयाच्या घसरणीदरम्यान, आरबीआयने डॉलर्स विकून रुपयाला आधार दिला असावा.
एफसीएमध्ये युरो, पौंड आणि येन सारख्या गैर-अमेरिकन चलनांचे मूल्यांकन समाविष्ट आहे, ज्यांचे मूल्य जागतिक बाजारपेठेतील चढउतारांमुळे प्रभावित होते.
वाढत्या आयात बिलांमुळे आणि परदेशी कर्जाच्या देयकामुळे देखील दबाव वाढला असावा.
जागतिक बाजारपेठेतील अस्थिरता, जसे की अमेरिकन धोरणांमध्ये बदल किंवा तेलाच्या किमतीत वाढ, यामुळे भारताच्या साठ्यावर देखील परिणाम झाला असावा.
यापूर्वी २३ मे २०२५ रोजी साठा ६.९९२ अब्ज डॉलर्सने वाढून ६९२.७२१ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचला होता. १६ मे २०२५ रोजी साठा ४.८८८ अब्ज डॉलर्सने कमी झाला होता, जो सोन्याच्या किमतीत घट झाल्यामुळे झाला होता. २५ एप्रिल २०२५ रोजी, राखीव निधी १.९८३ अब्ज डॉलरने वाढून ६८८.१२९ अब्ज डॉलर झाला.
सप्टेंबर २०२४ मध्ये भारताचा परकीय चलन साठा ७०४.८८५ अब्ज डॉलर्सच्या सर्वकालीन उच्चांकावर पोहोचला. तथापि, तेव्हापासून त्यात चढ-उतार दिसून येत आहेत.
साठ्यात घट झाल्यामुळे रुपयाच्या स्थिरतेवर परिणाम होऊ शकतो, ज्यामुळे आयात महाग होऊ शकते. आरबीआय गव्हर्नर संजय मल्होत्रा म्हणाले की, ३० मे २०२५ पर्यंत ११ महिन्यांच्या आयातीसाठी निधी पुरविण्यासाठी हा साठा पुरेसा आहे. जो भारताच्या अर्थव्यवस्थेसाठी सकारात्मक संकेत आहे. मजबूत साठा हा देशाच्या आर्थिक स्थिरतेचे प्रतीक आहे. ही कमतरता गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास डळमळीत करू शकते. जर हे दीर्घकाळ चालू राहिले तर गुंतवणूकदारांच्या चिंता आणखी वाढू शकतात.
.png "Videos"){kind=small}
