शनिवार, 24 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
‘इंडियन एक्सप्रेस’च्या रिपोर्टनुसार, अर्जुन प्रजापती यांचे कुटुंब मूळचे गुजरातच्या वडोदराशी संबंधित आहे, तर त्यांचे आई-वडील कॅनेडात राहतात. अर्जुनचे वडील डॉ. विशाल व्ही. प्रजापती हे डॉक्टर आणि क्लिनिकल रिसर्चर आहेत, तर त्यांची आई महिता या वकील आहेत. अर्जुनने वयाच्या सुमारे १८ महिन्यांपासूनच पुस्तके वाचण्यात रुची दाखवण्यास सुरुवात केली होती. हळूहळू त्यांची आवड गणित, खगोलशास्त्र, इतिहास, मानवी शरीरशास्त्र, आनुवंशिकी आणि सूक्ष्मजीवशास्त्र यांसारख्या विषयांमध्ये वाढू लागली.
पुस्तकांशी त्यांचे प्रेम इतके आहे की, आई-वडील कारमध्येही आठ ते दहा पुस्तके ठेवतात. जर वाटेत कंटाळा आला, तर वाचण्यासाठी पुस्तक असले पाहिजे, असे अर्जुनचे म्हणणे असते. त्यांचे प्रश्नही खूप वेगळे असतात. एकदा त्यांनी विचारले होते की, जर पृथ्वीला मधोमध कापले तर काय होईल? त्यांना केवळ एखाद्या गोष्टीबद्दल जाणून घ्यायचे नसते, तर त्यामागचे कारणही समजून घ्यायचे असते.
सुरुवातीला अर्जुनला अशी पुस्तके दिली जात होती, ज्यामध्ये चित्रांसोबत इंग्रजीचे अक्षरही छापलेले असत. हळूहळू त्यांच्या आईने त्यांना अक्षरांचा उच्चार ओळखणे आणि मोजायला शिकवले. तसेच, अर्जुनच्या मनात येणाऱ्या प्रश्नांची उत्तरे देण्यासाठी त्यांचे आई-वडील आवर्जून वेळ काढतात.
अर्जुन जेव्हा जवळपास ४ वर्षांचे होते, तेव्हा त्यांची विचार करण्याची आणि गोष्टी समजून घेण्याची क्षमता तपासण्यासाठी एक विशेष चाचणी घेण्यात आली होती. यासाठी ‘स्टॅनफोर्ड-बिने इंटेलिजन्स स्केल’च्या पाचव्या आवृत्तीचा वापर करण्यात आला.
कुटुंबाने शेअर केलेल्या माहितीनुसार, या चाचणीत अर्जुनचा एकूण IQ स्कोर १४१ राहिला. हा स्कोर त्यांना चाचणी देणाऱ्या लोकांमध्ये ९९.७ व्या पर्सेंटाइलवर ठेवतो. याशिवाय, त्यांचा नॉन- वर्बल IQ स्कोर १४९, तर्क करण्याची क्षमतेचा स्कोर १४४ आणि माहिती लक्षात ठेवून वापरण्याच्या क्षमतेचा स्कोर १४६ राहिला.
सोप्या भाषेत समजायचे तर, IQ टेस्टद्वारे ही खात्री करण्याचा प्रयत्न केला जातो की एखादी व्यक्ती किती चांगल्या प्रकारे तर्क करू शकते, नवीन माहिती कशी समजते आणि समस्या सोडवण्यात किती सक्षम आहे. मात्र, IQ स्कोरवरून एखाद्या मुलाची संपूर्ण प्रतिमा किंवा भविष्यातील यशाचा अंदाज लावता येत नाही. मुलाची आवड, मेहनत, सर्जनशीलता आणि शिकण्याच्या संधी देखील तितक्याच महत्त्वाच्या असतात.
अर्जुन यांना कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी आणि ओंटारियोचे प्रीमियर डग फोर्ड यांच्याकडूनही अभिनंदन मिळाले आहे. ते हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी आणि मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीला (MIT) भेट देऊन आले आहेत. त्यांना २९ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ओंटारियोच्या विधानसभेत विशेष सन्मानासाठी आमंत्रण देण्यात आले आहे.
अर्जुनची रुची मानवी शरीर आणि वैद्यकीय विज्ञानातही आहे. ते रक्तपेशी, रोगप्रतिकारक शक्ती आणि संसर्गाबद्दल वाचतात. एकदा दुखापत झाल्यावर त्यांनी डॉक्टरांना एक्स-रे काढण्याबद्दलही विचारले होते. मात्र, त्यांचे वडील सांगतात की, अर्जुनने मोठे होऊन डॉक्टरच बनले पाहिजे, असे कुटुंबाने कधीही ठरवले नाही.
IIT Mandi Survey 2025: नोकरी नको, व्यवसाय हवा! भारतीय तरुणांच्या मानसिकतेत होतोय मोठा बदल
गणितात अर्जुनला पाढे, वर्ग, घन आणि संख्यांचे पॅटर्न्स आवडतात. त्यांना ब्लॅक होल, आकाशगंगा, डायनासोर आणि पृथ्वीच्या रचनेबद्दलही जाणून घ्यायचे असते. याशिवाय, त्यांना संगीत, पेंटिंग आणि परदेशी भाषांमध्येही रुची आहे.
अर्जुनचे आई-वडील त्याला स्वतःच्या आवडीनुसार शिकण्याची आणि पुढे जाण्याची संधी देतात. ते त्याच्यावर जास्त अभ्यास करण्याचा किंवा विशिष्ट क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी कोणताही दबाव टाकत नाही. अभ्यास करताना अर्जुनने खेळावे, मित्रांसोबत वेळ घालवावा आणि खुश राहावे, हे त्यांच्यासाठी महत्त्वाचे आहे.
Fitness Coach: टीम इंडियाचा फिटनेस कोच कसे बनावे? जाणून घ्या पात्रता, शिक्षण आणि संपूर्ण प्रक्रिया!
फक्त तीक्ष्ण बुद्धी असणे पुरेसे नाही, तर नवीन गोष्टी शिकण्याची इच्छा, मेहनत करणे आणि इतरांना मदत करणेही गरजेचे आहे, असे डॉ. प्रजापती यांचे मानणे आहे. अर्जुनने मोठे झाल्यावर स्वतःच्या पसंतीचे क्षेत्र निवडावे, अशी त्याच्या आई-वडिलांची इच्छा आहे. त्याला गणित, मेडिकल, विज्ञान किंवा इतर कोणत्याही क्षेत्रात करिअर करायचे असल्यास, त्याच्या आवडीनुसार निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य त्याला मिळावे, ही त्यांची अपेक्षा आहे. सध्या अर्जुनला पुस्तके वाचणे आणि नवीन प्रश्नांची उत्तरे शोधणे आवडते.
Ans: अर्जुन प्रजापती हे ५ वर्षांचे भारतीय वंशाचे बालक असून त्यांनी ३००० हून अधिक पुस्तके वाचली आहेत आणि त्यांचा IQ १४१ आहे. ते 'मेन्सा' आणि 'इंटरटेल' या हाय-IQ संस्थांचे सदस्य आहेत.
Ans: वयाच्या ४ व्या वर्षी केलेल्या स्टैनफोर्ड-बिने इंटेलिजन्स स्केल चाचणीत त्यांचा एकूण IQ स्कोर १४१ आला आहे.
Ans: त्यांना २९ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ओंटारियोच्या विधानसभेत विशेष सन्मानासाठी आमंत्रण देण्यात आले आहे.
