
Indian Air Force, HAL Tejas FOC
नवीन तेजस प्रशिक्षक विमानामुळे भारतीय हवाई दलातील वैमानिकांना आधुनिक लढाऊ विमाने उडविण्यासाठी अधिक प्रभावी आणि आधुनिक प्रशिक्षण मिळण्यास मदत होणार आहे. दुहेरी आसनी प्रशिक्षक विमानामुळे प्रशिक्षणादरम्यान प्रशिक्षक आणि प्रशिक्षणार्थी वैमानिकाला एकाच विमानातून प्रशिक्षण घेता येणार आहे. तर HTT-40 हे मूलभूत प्रशिक्षक विमान वैमानिकांच्या प्राथमिक प्रशिक्षणासाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.
पवन हंस लिमिटेडला देण्यात येणारे ध्रुव नेक्स्ट जनरेशन हेलिकॉप्टर देशाच्या नागरी हवाई वाहतूक क्षेत्राला आणखी बळकटी देण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मानले जात आहे. विविध नागरी हवाई सेवा आणि हेलिकॉप्टर ऑपरेशन्समध्ये त्याचा उपयोग होणार आहे. संरक्षण मंत्रालयाच्या मते, स्वदेशी तंत्रज्ञान आणि देशांतर्गत संरक्षण उत्पादनाला चालना देण्याच्या दिशेने ही महत्त्वाची आणि ऐतिहासिक घडामोड आहे. या विमान आणि हेलिकॉप्टरच्या सुपूर्दगीमुळे भारतीय संरक्षण क्षेत्रातील स्वदेशी क्षमतांना आणखी बळ मिळणार आहे.
एलसीए तेजस एफओसी हे दोन आसनी विमान एक प्रगत लढाऊ प्रशिक्षक विमान आहे. हे हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेडने विकसित केलेले दोन आसनी सुपरसॉनिक जेट आहे. भारतीय हवाई दलाच्या नवीन वैमानिकांना लढाऊ विमाने उडवण्याचे प्रशिक्षण देणे हे त्याचे मुख्य कार्य आहे. हे केवळ प्रशिक्षणासाठीच तयार केलेले नाही. गरज पडल्यास, ते खऱ्या लढाऊ विमानाप्रमाणे शत्रूंवर हल्ला देखील करू शकते. यात आधुनिक ग्लास कॉकपिट आणि रडार प्रणाली आहे. हे अचूक शस्त्रे आणि हवेतून हवेत मारा करणारी क्षेपणास्त्रे डागण्यास पूर्णपणे सक्षम आहे.
एचटीटी-४० हे संपूर्णपणे भारतात डिझाइन आणि विकसित केलेले एक टर्बोप्रॉप प्रशिक्षक विमान आहे. याचा उपयोग हवाई दलाच्या नवीन कॅडेट्सना त्यांच्या मूलभूत उड्डाणाचा पहिला टप्पा शिकवण्यासाठी केला जाईल. जेव्हा तरुण वैमानिक उड्डाण शिकतील, तेव्हा हे विमान त्यांच्यासाठी सुरुवातीचा टप्पा असेल. हे आधुनिक डिजिटल स्क्रीन आणि प्रगत सुरक्षा उपकरणांनी सुसज्ज आहे.
आणीबाणीच्या परिस्थितीत वैमानिकाचे संरक्षण करण्यासाठी यात झिरो-झिरो इजेक्शन सीटची सोय आहे. कमी वेगातही ते उत्कृष्ट संतुलन राखते, ज्यामुळे उड्डाण प्रशिक्षण अधिक सुरक्षित होते.
ध्रुव नेक्स्ट जनरेशन हेलिकॉप्टर हे भारताच्या नागरी विमान वाहतूक क्षेत्रासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. ही ॲडव्हान्स्ड लाइट हेलिकॉप्टरची एक आधुनिक नागरी आवृत्ती आहे. पवन हंस याचा वापर व्हीआयपींच्या प्रवासासाठी आणि दुर्गम भागांमधील संपर्क व्यवस्था सुधारण्यासाठी करेल. समुद्रातील तेल उत्खनन प्लॅटफॉर्मवर मदत साहित्य आणि कर्मचारी पोहोचवण्यासाठीही याचा वापर केला जाईल. यात दोन शक्तिशाली इंजिने आहेत, ज्यामुळे खराब हवामानातही सुरक्षित उड्डाण सुनिश्चित होते. याची नवीन केबिन अधिक आरामदायक असून त्यात आधुनिक नेव्हिगेशन उपकरणे आहेत.