मंगळवार, 13 ऑक्टोबर 2026
जेवल्यानंतर छातीत जळजळ होते? मग 'हे' घरगुती उपाय त्वरित मिळवून देतील आराम, पित्ताच्या त्रासापासून मिळेल सुटका
Post Meal Acidity: जीवनशैलीत होणारे बदल, कामाचा वाढलेला तणाव, जेवणाच्या चुकीच्या वेळा, जंक फूडचे अतिसेवन, झोपेची कमतरता इत्यादी अनेक गोष्टींचा परिणाम थेट शरीरावर दिसून येतो. बऱ्याचदा जेवल्यानंतर आंबट ढेकर येणे, छातीत तीव्र जळजळ होणे, खाल्लेले अन्नपदार्थ अचानक घशाजवळ येणे, तोंडात पिवळसर, आंबट किंवा कडू चव पसरणे इत्यादी वेगवेगळ्या समस्या उद्भवू लागतात. आहारात होणाऱ्या बदलांमुळे आणि चुकीच्या जीवनशैलीमुळे ही लक्षणे एकदा तरी दिसून येतात. घशात जमा होणाऱ्या पित्तामुळे तोंडाची संपूर्ण चव खराब होऊन जाते. त्यामुळे वारंवार जेवणानंतर घशाजवळ आंबट पित्त जमा होत असेल तर हे घरगुती उपाय नक्कीच करून पहा. यामुळे पित्ताच्या त्रासापासून सुटका मिळेल आणि तोंडाची चव खराब होणार नाही.(फोटो सौजन्य – istock)
जेवणानंतर लगेच घशात पित्त जमा होत असेल तर जेवण आणि झोपेत ३ तासांचे अंतर असणे फार आवश्यक आहे. याशिवाय त्रास सुरु झाल्यानंतर अजिबात झोपू नये. सरळ बसून राहिल्यामुळे किंवा उभे राहिल्यामुळे पोटातील अन्न आणि ॲसिड पुन्हा एकदा खाली जाण्यास मदत होते. जेवल्यानंतर लगेच झोपल्यामुळे घशात पित्त जमा होण्याची शक्यता असते.
जास्त तेलकट, तिखट, मसालेदार पदार्थ, चॉकलेट, कॉफी व कॅफिनयुक्त पेये, मद्यपान, पुदिना, संत्री/लिंबू यांसारख्या आंबट पदार्थांचे सेवन उपाशी पोटी केल्यास ॲसिडिटीचा त्रास वाढतो. त्यामुळे उपाशी पोटी सहज पचन होणाऱ्या पदार्थांचे सेवन करावे. रात्रीच्या वेळी सतत घशात आंबट पाणी येत असेल तर झोपताना डोक्याकडील आणि छातीकडील भाग थोडा उंचावून झोपावे. जेणेकरून पित्ताचा त्रास वाढणार नाही.
घशात किंवा अन्ननलिकेत अडकल्याची भावना निर्माण होणे ही केवळ अन्न अडकल्याची स्थिती नसून शरीरसंबंधित गंभीर आजाराची लक्षणे आहेत. अन्न गिळताना त्रास होणे, वारंवार उलट्या, शौचातून किंवा उलटीतून रक्त पडणे इत्यादी लक्षणांकडे अजिबात दुर्लक्ष न करता वेळीच उपचार करावेत. अन्ननलिकेची सूज, अडथळा किंवा इतर गंभीर आजारांची लागण झाल्यानंतर ही लक्षणे दिसून येतात.
गॅस्ट्रोएसोफेगल रिफ्लक्स डिसीज झाल्यानंतर तात्पुरता उपचार करणे शरीरासाठी धोक्याचे ठरू शकते. प्रोटॉन पंप इनहिबिटर्स सारखी ॲसिड कमी करणारी औषधे ॲसिडिटीवर अत्यंत प्रभावी ठरतात. पण या औषधांचे सेवन डॉक्टरांच्या सल्ल्याने करावे. वारंवार घशात आंबट पाणी किंवा पित्ताचा त्रास होत असेल तर मेडिकलमधील कोणत्याही गोळ्यांचे सेवन करू नये.
Ans: होय, काही व्यक्तींमध्ये जेवल्यानंतर लगेच आडवे पडल्याने पोटातील आम्ल अन्ननलिकेत परत येण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे जेवल्यानंतर किमान २–३ तास आडवे पडणे टाळावे.
Ans: आठवड्यातून वारंवार छातीत जळजळ होत असल्यास, रात्री झोपेत त्रास होत असल्यास किंवा घरगुती उपायांनी आराम मिळत नसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. वारंवार होणारा अॅसिड रिफ्लक्स योग्य उपचारांची गरज दर्शवू शकतो.
Ans: दूध प्यायल्याने काही काळ आराम मिळू शकतो; मात्र पूर्ण फॅट असलेले दूध काही व्यक्तींमध्ये जळजळ वाढवू शकते. त्यामुळे दूध हा अॅसिडिटीवरील खात्रीशीर उपाय नाही.
