(फोटो सौजन्य – istock)
औषधे कडू का असतात?
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते,औषध बनवण्यासाठी विविध रसायने आणि संयुगांचा वापर केला जातो. त्यांच्या या मिश्रणामुळेच औषधांची चव कडवट बनते. कोडीन, कॅफिन, टर्पेन्स आणि इतर कडू रसायने यांसारखे अल्कलॉइड्स अनेक औषधांमध्ये मिसळले जातात, ज्यामुळे त्यांची चव कडू होते. हे शरीराच्या अवयवांवर देखील परिणाम करतात. अनेक औषधे वनस्पती संयुगांपासून देखील बनवली जातात, ज्यामुळे चव कडवट बनते.
काही औषधे गोड कशी होतात?
औषध तज्ञ म्हणतात की, काही औषधांची चव चांगली होण्यासाठी त्यांना गोड केले जाते. साखरेचा थर लावून त्यांना गोड बनवले जाते. तथापि, ही प्रक्रिया सर्व औषधांच्या बाबतीत केली जात नाही, ज्यामुळे त्यांना कडू चव येते. औषधांमध्ये अनेक कडू संयुगे असतात, ज्यांची चव मेटाबोलिजममुळे प्रभावित झालेली असते.
कडू औषधे घ्यायची नसतील तर काय करावे
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, अनेक औषधे अत्यंत कडू लागतात, ज्यामुळे रुग्ण त्यांना खायला नकार देतात. अशावेळी त्यांना कॅप्सूलमध्ये गुंडाळले जाते, ज्यामध्ये मऊ जिलेटिनचा थर असतो जो पोटात विरघळतो. म्हणूनच लोक बहुतेकदा सर्वात कडू औषधे देखील कॅप्सूलच्या मदतीने सहज गिळून टाकतात. जर तुम्हाला कडू औषधे घेण्यास त्रास होत असेल तर तुम्ही ती मधासह घेऊ शकता. पूर्वी लोक असेच करायचे; त्यामुळे औषधाच्या प्रभावीतेवर परिणाम होत नाही.
टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
Ans: अनेक रुग्ण, विशेषतः लहान मुले आणि वृद्ध व्यक्ती, कडू चवीमुळे औषधे घेण्यास टाळाटाळ करतात. त्यामुळे औषध कंपन्या औषधांची स्वीकार्यता वाढवण्यासाठी त्यांची चव सुधारण्याचे प्रयत्न करतात. यामुळे रुग्ण नियमितपणे औषध घेतात ज्याचा थेट परिणाम त्यांच्या उपचाराच्या परिणामावर होतो.
Ans: औषधाची चव आणि त्याची परिणामकारकता यांचा थेट संबंध नसतो. कडू किंवा गोड चव ही त्या औषधातील रासायनिक घटकांमुळे येते. औषधाचे प्रभावीपण त्याच्या सक्रिय घटकांवर, डोसवर आणि शरीरातील शोषण क्षमतेवर अवलंबून असते, चवीवर नाही.
Ans: होय, अनेक औषधांना पर्यायी स्वरूपे उपलब्ध असतात. उदा. सिरप, सस्पेंशन, द्रवरूप ड्रॉप्स, कॅप्सूल, पाण्यात विरघळवून घेण्याचे टॅब्लेट्स किंवा च्युएबल टॅब्लेट्स. डॉक्टर रुग्णाच्या वय, गरज आणि सोयीप्रमाणे योग्य स्वरूप सुचवू शकतात.
