शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- chatgpt
काही लोकपरंपरांमध्ये देवी शाकंभरी किंवा कालिका मातेने निंबासुर नावाच्या राक्षसाचा वध केल्याची कथा सांगितली जाते. या कथेशी लिंबाच्या माळेची परंपरा जोडली जाते. देवीने दुष्ट शक्तींचा नाश करून भक्तांचे रक्षण केले, याची आठवण म्हणून तिला लिंबाची माळ अर्पण केली जाते, अशी कथा आहे. दरम्यान, या कथेला सर्वमान्य पुराणाधारित संदर्भ असल्याचे निश्चितपणे सांगता येत नाही.
भारतीय लोकपरंपरेमध्ये लिंबाचा उपयोग दृष्ट काढण्यासाठी आणि अनिष्ट गोष्टींपासून संरक्षण मिळावे म्हणून केला जातो. त्याच श्रद्धेतून देवीला लिंबाची माळ अर्पण करण्याची प्रथा रूढ झाली आहे. देवीच्या चरणी लिंबाची माळ अर्पण केल्याने संकटे दूर होतात आणि नकारात्मक शक्तींपासून संरक्षण मिळते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. मात्र, लिंबामध्ये नकारात्मक ऊर्जा शोषून घेण्याची किंवा ग्रहदोष दूर करण्याची विशेष शक्ती असल्याचे वैज्ञानिक पुरावे उपलब्ध नाहीत.
हिंदू धर्मात १०८ या संख्येला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. जपमाळेतील १०८ मणी, मंत्रजप आणि विविध धार्मिक विधींमध्ये या संख्येचा वापर केला जातो. त्याचप्रमाणे काही देवीमंदिरांमध्ये १०८ लिंबांची माळ अर्पण करण्याची प्रथा आहे. ही माळ देवीप्रती असलेली श्रद्धा, भक्तिभाव आणि संपूर्ण समर्पण यांचे प्रतीक मानली जाते.
महिषासुरमर्दिनी दुर्गा आणि कालिका माता ही आदिशक्तीची सामर्थ्यशाली रूपे मानली जातात. त्यांच्या उपासनेत लिंबाची माळ अर्पण करून भक्त संकटांवर मात करण्याचे सामर्थ्य, शत्रूंपासून संरक्षण आणि जीवनातील अडचणी दूर होण्यासाठी प्रार्थना करतात. लिंबाच्या आंबट चवीमुळे किंवा विशिष्ट गुणधर्मांमुळे देवीचा उग्र स्वभाव शांत होतो, ही काही ठिकाणी सांगितली जाणारी लोकमान्यता आहे; मात्र ती सर्वमान्य शास्त्रीय सिद्धांत नाही.
देवीला लिंबाची माळ अर्पण करण्याची परंपरा ही श्रद्धा, लोकसंस्कृती आणि शक्तिउपासनेशी जोडलेली आहे. प्रत्येक प्रदेशात देवीच्या पूजेच्या पद्धती वेगवेगळ्या असू शकतात. या परंपरांचा मुख्य भाव म्हणजे देवीप्रती कृतज्ञता व्यक्त करणे, तिच्या कृपेची प्रार्थना करणे आणि जीवनातील संकटांवर मात करण्यासाठी आध्यात्मिक बळ मिळवणे. भक्तासाठी माळेतील प्रत्येक लिंबू हे देवीवरील विश्वासाचे आणि समर्पणाचे प्रतीक ठरते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: धार्मिक श्रद्धेनुसार, देवीला लिंबाची माळ अर्पण करणे हे भक्तिभाव, समर्पण आणि संकटांपासून संरक्षण मिळावे या प्रार्थनेचे प्रतीक मानले जाते.
Ans: काही मंदिरांमध्ये दुर्गादेवी, कालिका माता आणि इतर उग्र रूपातील देवींच्या पूजेत लिंबाची माळ अर्पण करण्याची परंपरा आहे
Ans: लोकश्रद्धेनुसार, लिंबाची माळ अनिष्ट गोष्टींपासून संरक्षणाचे प्रतीक मानली जाते. मात्र, नकारात्मक शक्ती दूर होतात, याला वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही.
