मार्गशीर्ष महिना कधीपासून सुरु होणार आहे आणि त्याचा श्रीकृष्णाशी असलेला संबंध जाणून घ्या

मार्गशीर्ष हा हिंदू कॅलेंडरचा ९वा महिना सुरू झाला आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार हा महिना भगवान श्रीकृष्णाला समर्पित आहे. या महिन्याचे महत्त्व, व्रत-उत्सव आणि श्रीकृष्णाशी असलेले नाते जाणून घेऊया.

हिंदू धर्मात वर्षातील सर्व 12 महिने विशेष आहेत. सर्व महिने कोणत्या ना कोणत्या देवतेला समर्पित असतात. कार्तिक महिना 15 नोव्हेंबरला कार्तिक पौर्णिमेला संपला. यानंतर हिंदू कॅलेंडरचा 9वा महिना अगाहान म्हणजेच मार्गशीर्ष सुरू झाला. धार्मिक मान्यतेनुसार, हा महिना भगवान श्रीकृष्णाला समर्पित आहे. या महिन्याचे महत्त्व, व्रत-उत्सव आणि श्रीकृष्णाशी असलेले नाते जाणून घेऊया.

मार्गशीर्ष महिन्याची सुरुवात

मार्गशीर्ष महिन्यातील कृष्ण पक्षातील प्रतिपदा तिथी शनिवार, 16 नोव्हेंबर रोजी पहाटे 2.58 वाजता सुरू होत आहे. त्याचवेळी, ही तारीख रात्री 11:50 वाजता संपेल. उदयतिथी लक्षात घेऊन 16 नोव्हेंबरपासून मार्गशीर्ष महिना सुरू होणार आहे.

मार्गशीर्ष महिन्याचा शेवट

पंचांगानुसार कोणताही महिना शुक्ल पक्षाच्या पौर्णिमेला संपतो. अशा स्थितीत मार्गशीर्ष महिना 15 डिसेंबरला संपणार आहे.

मार्गशीर्ष महिन्याशी श्रीकृष्णाचा संबंध

मार्गशीर्ष महिना हिंदू धर्मात अत्यंत शुभ मानला जातो. धार्मिक ग्रंथांमध्ये याला भगवान श्रीकृष्णाचा प्रिय महिना म्हटले गेले आहे. मार्गशीर्षाच्या शुभ मुहूर्तावर भगवान श्रीकृष्णाची अनेक रूपात पूजा केली जाते.

धर्म संबंधित बातमी वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा

हिंदू धार्मिक मान्यतेनुसार मार्गशीर्ष महिन्यात भगवान श्रीकृष्णाची पूजा करण्याची परंपरा आहे. जप, तपश्चर्या आणि ध्यान केल्याने माणसाचे बिघडलेले काम पूर्ण होते असे मानले जाते. तसेच भगवान श्रीकृष्ण मनोकामना पूर्ण करतात.

शास्त्रानुसार भगवान श्रीकृष्णांनी स्वतःला मार्गशीर्ष म्हणून वर्णन केले आहे. कृष्णाजी म्हणतात..

बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम्। मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकर

धर्म संबंधित बातमी वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा

अर्थ

समासांमध्ये मी बृहत्सम, श्लोकांमध्ये गायत्री, महिन्यांमध्ये मार्गशीर्ष आणि ऋतूंमध्ये वसंत ऋतु आहे. या श्लोकाद्वारे श्रीकृष्णाने मार्गशीर्ष महिन्याचे वर्णन केले आहे.

मार्गशीर्षाचे महत्त्व

धार्मिक मान्यतेनुसार भगवान श्रीकृष्णाने मार्गशीर्ष महिन्याला विशेष महत्त्व दिले आहे. या काळात विहित पद्धतीनुसार उपवास आणि नामजप केल्याने अनेक पटींनी अधिक फळ मिळते. यासोबतच श्रीकृष्णाच्या शिकवणीचा अभ्यास करणे, भगवद्गीतेचे पठण करणे आणि अघान महिन्यात श्रीकृष्णाची पूजा करणे अत्यंत फलदायी आणि ज्ञानवर्धक मानले जाते.

मार्गशीर्ष महिन्यातील उपवास आणि सणांची यादी

शनिवार 16 नोव्हेंबर वृश्चिक संक्रांती

रविवार 18 नोव्हेंबर गणाधिप संकष्टी चतुर्थी

शुक्रवार 22 नोव्हेंबर कालभैरव जयंती

शनिवार 23 नोव्हेंबर कालाष्टमी

मंगळवार 26 नोव्हेंबर उत्पना एकादशी

गुरुवार 28 नोव्हेंबर प्रदोष व्रत

शुक्रवार 29 नोव्हेंबर मासिक शिवरात्री

शनिवार 30 नोव्हेंबर दर्शन अमावस्या

शुक्रवार 6 डिसेंबर विवाह पंचमी

शनिवार 7 डिसेंबर चंपा षष्ठी

रविवार 8 डिसेंबर भानु सप्तमी

सोमवार 11 डिसेंबर गीता जयंती आणि मोक्षदा एकादशी

मंगळवार 12 डिसेंबर मत्स्य द्वादशी

बुधवार 13 डिसेंबर प्रदोष व्रत

गुरुवार 14 डिसेंबर दत्तात्रेय जयंती

शुक्रवार 15 डिसेंबर धनु संक्रांती आणि मार्गशीर्ष पौर्णिमा

मार्गशीर्ष सणाला श्रीकृष्णाची पूजा करावी

मार्गशीर्ष महिन्यात भक्त भगवान श्रीकृष्णाची विशेष पूजा करतात. या वेळी श्रीकृष्णाला तुळशीची पाने अर्पण करणे, लोणी आणि साखरेचा प्रसाद आणि दिवा लावणे पुण्यकारक मानले जाते. यासोबतच गायत्री मंत्र आणि विष्णु सहस्रनामाचा जप केल्याने विशेष पुण्य प्राप्त होते.