गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
अश्विन महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील एकादशीला पापंकुशा एकादशी म्हणतात. या एकादशीचा उपवास गुरुवार, २२ ऑक्टोबर रोजी केला जाणार आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार, या दिवशी उपवास आणि भगवान विष्णूची पूजा केल्याने जीवनात समृद्धी आणि आनंद येतो. भगवान विष्णूंना प्रसन्न करण्यासाठी या दिवशी काय करावे आणि काय करू नये ते जाणून घेऊया
पापंकुश एकादशीला विधींनुसार भगवान विष्णूची पूजा करा. पूजेदरम्यान भगवान विष्णूंना शंखातून पाणी अर्पण करा. तसेच, भगवान हरीला तुळशीची पाने अर्पण करा. भगवान विष्णूच्या मूर्तीसमोर तुपाचा दिवा लावा आणि विष्णू सहस्रनामाचे पठण करा. असे केल्याने आपल्या इच्छा पूर्ण होतात, अशी श्रद्धा आहे.
पापंकुश एकादशीला सूर्यास्ताच्या वेळी तुळशीच्या रोपाजवळ तुपाचा दिवा लावा. तसेच, तुळशीच्या रोपाला किमान तीन वेळा प्रदक्षिणा घाला. असे केल्याने केवळ भगवान विष्णूचाच आशीर्वाद मिळत नाही, तर देवी लक्ष्मीची विशेष कृपाही प्राप्त होते.
पापंकुश एकादशीला भगवान विष्णूची पूजा करताना “ओम नमो भगवते वासुदेवाय” या मंत्राचा किमान १०८ वेळा जप करावा. असे मानले जाते की एकादशीला या मंत्राचा जप केल्याने भगवान विष्णूचा आशीर्वाद मिळतो.
पापंकुशा एकादशीला दान करण्याचीही परंपरा आहे. शास्त्रानुसार, या दिवशी काळे किंवा पांढरे तीळ, खिचडी, पिवळे कपडे आणि खाद्यपदार्थ दान केल्याने भगवान विष्णूचा आशीर्वाद मिळतो.
विष्णू पुराणानुसार पापंकुश एकादशीला भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मी यांना पिवळी फुले, पिवळे चंदन, तुळशीची पाने, खीर किंवा खडीसाखर यांचा नैवेद्य दाखवावा. असे मानले जाते की यामुळे भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मी यांचा आशीर्वाद मिळतो आणि जीवनात सुख, समृद्धी व कल्याण येते.
शास्त्रानुसार, पापंकुश एकादशीच्या दिवशी सकाळी उठून स्नान करावे आणि पूजेचा संकल्प करावा.
एकादशीच्या दिवशी भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मी यांना पंचामृत आणि गंगाजलाने अभिषेक करा. तसेच, त्यांना पिवळे चंदन, पिवळी फुले आणि तुळशीची पाने अर्पण करा.
पूजेदरम्यान “ओम नमो भगवते वासुदेवाय” या मंत्राचा जप करा. तसेच, एकादशीच्या उपवासाची कथा वाचा किंवा ऐका.
एकादशीच्या दिवशी दानाला विशेष महत्त्व आहे. म्हणून, आपल्या ऐपतीनुसार गरजू किंवा ब्राह्मणांना भोजन द्या आणि दान करा.
एकादशीच्या दिवशी भात खाऊ नये. काही परंपरांमध्ये तर भाताला स्पर्श करण्यासही मनाई आहे. हा नियम प्रामुख्याने उपवास करणाऱ्यांसाठीच आहे.
एकादशीच्या दिवशी मांस, कांदा, लसूण, मद्य आणि डाळी यांचे सेवन करू नये. धार्मिक मान्यतेनुसार, असे केल्याने उपवासाच्या पवित्रतेचा भंग होतो.
पापंकुशा एकादशीच्या दिवशी खोटे बोलणे, चहाडी करणे, रागावणे आणि कोणाचाही अपमान करणे टाळावे.
एकादशीचा उपवास करणाऱ्यांनी दिवसा झोपणे टाळावे. धार्मिक मान्यतेनुसार, असे केल्याने उपवासाचे पूर्ण लाभ मिळत नाहीत.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: पापांकुशा एकादशी गुरुवार, 22 ऑक्टोबर रोजी आहे
Ans: पापांकुशा एकादशीला भगवान विष्णूंची पूजा केली जाते. या दिवशी विष्णूंचे स्मरण, मंत्रजप आणि प्रार्थना करण्याची परंपरा आहे.
Ans: धार्मिक श्रद्धेनुसार भगवान विष्णूंची पूजा करणे, विष्णुमंत्राचा जप करणे, तुळशी अर्पण करणे, गरजूंना दान देणे आणि सात्त्विक आचरण ठेवणे असे उपाय करता येतात
