मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
श्रावण महिन्याची सुरुवात होताच सणांची रेलचेल सुरू होते. श्रावणातला पहिला सण नागपंचमी नुकताच साजरा झाला, यानंतर आता विविध सणांच्या आगमनाची आतुरता आहे. आता सर्वांना आतुरता लागली आहे ती श्रीकृ्षण्जन्माष्टमीची. कृष्ण जन्माष्टमीचा पवित्र सण दरवर्षी भाद्रपद महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या आठव्या दिवशी साजरा केला जातो. यंदा हा सण शुक्रवार, ४ सप्टेंबर रोजी साजरा केला जाणार आहे. या दिवशी भाविक उपवास करतात, श्रीकृष्णाची पूजा करतात आणि मध्यरात्री श्रीकृष्णाचा उत्सव साजरा केला जातो. जन्माष्टमीची तिथी, शुभ मुहूर्त, धार्मिक महत्त्व आणि उपवासाचे नियम जाणून घेऊया
पंचांगानुसार अष्टमी तिथीची सुरुवात शुक्रवार ४ सप्टेंबर रोजी पहाटे २:२५ वाजता होणार आहे आणि या तिथीची समाप्ती शनिवार, ५ सप्टेंबर रोजी मध्यरात्री १२:१३ असेल. त्यामुळे श्रीकृष्ण जन्माष्टमीचा सण शुक्रवार, ४ सप्टेंबर रोजी साजरा केला जाणार आहे. या दिवशी रोहिणी नक्षत्र ४ सप्टेंबर रोजी मध्यरात्री १२:२९ ते रात्री ११:४ पर्यंत असेल.
भगवान कृष्णाचा जन्म मध्यरात्री झाला होता, असे म्हटले जाते. म्हणूनच जन्माष्टमीच्या पुजेसाठी मध्यरात्री १२ वाजण्याची सर्वात शुभ वेळ मानली जाते. कृष्ण जन्माष्टमी पूजेची शुभ वेळ ४ सप्टेंबर रोजी रात्री ११:५७ वाजता सुरू होईल आणि मध्यरात्री १२:४३ पर्यंत चालेल. जन्माष्टमीचा उपवास ५ सप्टेंबर रोजी सकाळी ६:०१ नंतर सोडला जाईल.
जन्माष्टमीची पूजा रात्री केली जाते. मध्यरात्रीपूर्वी पूजेची तयारी सुरू होते. त्यानंतर भक्त दिवसभर उपवास करतात.
देवासाठी नैवेद्य तयार केला जातो. मध्यरात्रीच्या सुमारास बाळ गोपाळाला पंचामृताने स्नान घातले जाते. त्याला नवीन वस्त्रे परिधान केली जातात. मोराची पिसे, बासरी आणि तुळशीची पाने अर्पण केली जातात. त्यानंतर बाळगोपाळाला झोपाळ्यावर झोका दिला जातो. माखन-मिश्री, पंजिरी आणि खीर अर्पण केल्यानंतर त्याची आरती केली जाते. बरेच लोक मध्यरात्रीच्या पूजेनंतर उपवास सोडतात. इतर काही जण दुसऱ्या दिवशी सूर्योदयानंतर उपवास सोडतात.
४ सप्टेंबर रोजी श्री कृष्ण जन्मोत्सवादरम्यान, मृगशिरा नक्षत्र आणि वज्र योग प्रभावी राहतील. बाळ गोपाळ मध्यरात्री भगवान कृष्णाचा जन्मोत्सव साजरा करतात. त्या दिवशी सकाळपासून दुपारी ३:४४ पर्यंत हर्षण योग प्रभावी राहील. त्यानंतर वज्र योग सुरू होईल, जो ५ सप्टेंबर रोजी दुपारी १२:४७ पर्यंत टिकेल. सकाळपासून रात्री ११:०४ पर्यंत रोहिणी नक्षत्र प्रभावी राहील, त्यानंतर मृगशिरा नक्षत्र सुरू होईल.
कृष्ण जन्माष्टमी हा भगवान श्रीकृष्णांच्या जन्माचा पवित्र दिवस मानला जातो. धार्मिक श्रद्धेनुसार, भाद्रपद महिन्यातील कृष्ण पक्षातील अष्टमी तिथीला मध्यरात्री भगवान श्रीकृष्णांचा जन्म झाला. श्रीकृष्णांनी अधर्माचा नाश करून धर्माची स्थापना करण्यासाठी अवतार घेतल्याचे मानले जाते.
या दिवशी भक्त उपवास, श्रीकृष्णाची पूजा, नामस्मरण, भजन-कीर्तन आणि मध्यरात्री जन्मोत्सव साजरा करतात. श्रीकृष्णाला लोणी, दूध, दही, तुळशीची पाने आणि विविध नैवेद्य अर्पण करण्याची परंपरा आहे.
जन्माष्टमीचा मुख्य संदेश म्हणजे धर्माच्या मार्गावर चालणे, सत्याचा स्वीकार करणे आणि अहंकार व अधर्माचा त्याग करणे. त्यामुळे हा दिवस भक्तांसाठी श्रद्धा, भक्ती आणि आध्यात्मिक साधनेचा विशेष दिवस मानला जातो.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
