रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
ब्रिटिश एफ-३५ लढाऊ विमानाचे त्रिवेंद्रममध्ये आपत्कालीन लँडिंग, झाले होते आता दुरुस्तीसाठी परदेशातील तज्ञ आले आहेत (फोटो - सोशल मीडिया)
१४ जून रोजी केरळच्या त्रिवेंद्रम येथे आपत्कालीन लँडिंग करणारे ब्रिटिश एफ-३५ लढाऊ विमान हायड्रॉलिक बिघाडामुळे अडकले आहे. जेटच्या संवेदनशील इलेक्ट्रॉनिक्समुळे यूके नौदलाने भारताकडून तांत्रिक मदत नाकारली. १०० दशलक्ष डॉलर्सचे एफ-३५बी पाचव्या पिढीचे स्टील्थ विमान तिरुअनंतपुरम आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर डॉक केले आहे. जेटची अत्याधुनिक वैशिष्ट्ये, जसे की शॉर्ट टेकऑफ आणि व्हर्टिकल लँडिंग, गोपनीय असल्याने, तांत्रिक समस्या दूर करण्यासाठी यूकेची टीम आली आहे.
F-35 हायड्रॉलिक बिघाड
ब्रिटिश F-35B लाइटनिंग II च्या हायड्रॉलिक समस्येमध्ये अनेक गुंतागुंत, दुरुस्तीच्या गरजा आणि ऑपरेशनल आव्हाने आहेत. F-35B ची STOVL क्षमता विशेषतः उड्डाण नियंत्रणे, लँडिंग गियर, शस्त्र प्रणाली, पर्यावरण नियंत्रण आणि इंजिन ऑपरेशनमध्ये हायड्रॉलिक बिघाड झाल्यास असुरक्षित असते. हायड्रॉलिक बिघाडामुळे विमान अडकले आहे, ज्यामुळे त्याच्या ध्येय आणि उद्दिष्टांवर परिणाम झाला आहे. पाचव्या पिढीतील स्टील्थ लढाऊ विमान असलेल्या एफ-३५बीमध्ये अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. हायड्रॉलिक बिघाड आणि विमानाचे परदेशातील स्थान यामुळे त्याच्या मालकीच्या प्रणालींच्या सुरक्षिततेबद्दल चिंता निर्माण होते, ज्यामुळे ब्रिटनला भारताची मदत नाकारावी लागू शकते.
नवराष्ट्र विशेष लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा
१७ तज्ञांची टीम भारतात दाखल
विमान परत आणण्यासाठी वाढलेला डाउनटाइम, देखभाल खर्च आणि लष्करी वाहतूक महाग असू शकते. त्रिवेंद्रममध्ये देखभाल आणि दुरुस्ती उपकरणांसह क्रूकडे १७ तज्ञांची टीम आहे. हायड्रॉलिक बिघाडांमुळे गंभीर विमान प्रणाली बिघाड झाल्या. ऐतिहासिक डेटा दर्शवितो की अशा बिघाडांमुळे $50,000 पेक्षा कमी खर्च येऊ शकतो, परंतु F-35 च्या जटिल प्रणाली ही किंमत वाढवू शकतात. लँडिंग आणि टेकऑफ दिशा नियंत्रण हायड्रॉलिक लाईन्सवर अवलंबून असते, जे दुरुस्ती दरम्यान तपासले पाहिजेत. दुरुस्तीनंतर, सिस्टम कार्यक्षमता आणि सुरक्षितता अनुपालनाची हमी देण्यासाठी विमानाची कठोर चाचणी करणे आवश्यक आहे. हायड्रॉलिक सिस्टीम, स्टिल्थ आणि शॉर्ट टेक-ऑफ आणि व्हर्टिकल लँडिंग सारख्या प्रगत वैशिष्ट्यांची तपासणी केली जाते. हायड्रॉलिक सिस्टीम जटिल असतात आणि त्यांना व्यापक चाचणीची आवश्यकता असते, दुरुस्तीसाठी अनेक दिवस लागतात. F-35 ची प्रगत तंत्रज्ञान ही प्रक्रिया विलंबित करू शकते.
राजकीय बातम्या वाचण्यासाठी क्लिक करा
F-35 टीमला भारताची मदत
ग्रुप कॅप्टन डी.के. पांडे (निवृत्त) म्हणाले की, केरळमध्ये ब्रिटिश एफ-३५बी युनिट विमानाची दिशाभूल झाल्याचे भारतीय हवाई दलाने ओळखले आणि सुरक्षिततेसाठी आपत्कालीन लँडिंगला परवानगी दिली. तिरुअनंतपुरम आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर विमानाचे सुरक्षित लँडिंग आणि त्याची सतत उपस्थिती सुनिश्चित करण्यासाठी आयएएफने आवश्यक ती मदत केली. पर्यावरणीय आणि सुरक्षा धोक्यांपासून संरक्षण करण्यासाठी विमानासाठी तात्पुरती सुविधा निर्माण करण्याचा आणि जवळच्या हँगरमध्ये प्रवेश देण्याचा सल्ला भारतीय हवाई दलाने दिला होता, परंतु तांत्रिक कारणांमुळे यूके नौदलाने भारतीय मदत नाकारली. पाचव्या पिढीतील विमानांना परदेशात प्रोत्साहन देण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला.
यावरून देशाच्या सुरक्षेचे एकूण आव्हान अधोरेखित होते, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
लेख-चंद्रमोहन द्विवेदी
