अमेरिकेत ८० लाखांहून अधिक लोक डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या विरोधात निषेध म्हणून 'नो किंग्स रॅली'मध्ये सहभागी झाले आहेत. (फोटो - सोशल मीडिया)
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरुद्ध सुरू केलेल्या युद्धाच्या विरोधात, अमेरिकेतील ३,३०० ठिकाणी आयोजित ‘नो किंग्स रॅली’मध्ये ८० लाखांहून अधिक लोकांनी सहभाग घेतला. इराणविरुद्ध सुरू केलेल्या युद्धामुळे अमेरिकेतील मोठ्या संख्येने लोक संतप्त आहेत. त्यांनी अध्यक्ष ट्रम्प आणि उपाध्यक्ष जेडी बेनिस यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली, तसेच ट्रम्प यांचा कठोर स्थलांतर कायदा आणि महागाई यांसारख्या मुद्द्यांवरही आवाज उठवला. अमेरिकेत यापूर्वीही इराण युद्धाविरोधात निदर्शने झाली आहेत, परंतु रविवारचे आंदोलन आश्चर्यकारक होते.
युरोपच्या अनेक भागांमध्ये लोक या युद्धाविरोधात एकत्र येत आहेत. इस्रायलने ५० लढाऊ विमानांद्वारे इराणच्या अणुसुविधांवर हल्ला केल्याने आणि इराणला पाठिंबा देणाऱ्या हुथी बंडखोरांनी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांनी इस्रायलवर हल्ला करून आगीत तेल ओतल्याने, युद्ध थांबण्याच्या शक्यतेला आता दुहेरी फटका बसला असून, ते वेगाने पसरत आहे असे दिसते.
रशिया १ एप्रिल २०२६ पासून पेट्रोल निर्यातीवर चार महिन्यांची बंदी घालत आहे. यामुळे भारत, चीन, ब्राझील आणि तुर्की यांसारख्या वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थांना मोठा फटका बसण्याची शक्यता तर वाढलीच आहे, पण जागतिक मंदीदेखील अधिक जवळ आली आहे. युद्धाच्या सुरुवातीपासून अमेरिकेतील महागाईचा दर १.५% ने वाढला आहे. यामुळे जगभरातील किमान ३ अब्ज लोकांवर पुढील अनेक महिन्यांसाठी दरमहा अंदाजे ५,००० ते ७,००० रुपयांचा ताण पडत आहे.
हे देखील वाचा : शेती आणि संस्कृती फुलवणारा ‘होलोसीन’ काळ संपतोय? पृथ्वी आता विनाशाच्या उंबरठ्यावर
शेअर बाजार, स्थावर मालमत्ता बाजार आणि सराफा बाजार मंदीत आहेत. रशियन तेलाचे तीन सर्वात मोठे खरेदीदार चीन, भारत आणि तुर्की आहेत, ज्या तीन अर्थव्यवस्था जागतिक अर्थव्यवस्थेला पुढे नेत आहेत. चीन रशियाकडून अंदाजे ६३,१०० कोटी रुपयांचे तेल आयात करतो आणि भारत रशियाकडून अंदाजे २३,००० कोटी रुपयांचे तेल आयात करतो. तेलाची वाढती टंचाई जागतिक महासंकटाकडे वाटचाल करण्याचे संकेत देत आहे. ३० दिवसांच्या बॉम्बहल्ल्यानंतर इराण जवळजवळ उद्ध्वस्त झाला आहे. परंतु, लष्करी प्रत्युत्तर देण्याचा आत्मविश्वास त्याच्यात आहे. इराणसोबतच, दोन्ही देशांची अर्थव्यवस्था उद्ध्वस्त होईल आणि संपूर्ण जगाला त्याचे परिणाम भोगावे लागतील.
अमेरिकेने इराणवर आधीच ८५० हून अधिक टॉम हँक्स क्रूझ क्षेपणास्त्रे डागली आहेत आणि इस्रायलने इराणवर त्याहूनही अधिक क्षेपणास्त्रे आणि बॉम्ब डागले आहेत, ज्यामुळे अमेरिकेच्या इतिहासात प्रथमच शस्त्रे आणि दारुगोळ्याची तीव्र टंचाई निर्माण झाली आहे. इस्रायलची अर्थव्यवस्थाही उद्ध्वस्त झाली आहे. त्यामुळे, चीन, रशिया, भारत आणि ब्राझीलने हे युद्ध थांबवण्यासाठी सक्रियपणे हस्तक्षेप करण्याची वेळ आली आहे, अन्यथा संपूर्ण जगातील लोकांना येत्या अनेक वर्षांपर्यंत निष्क्रिय राहण्याची किंमत मोजावी लागेल.
हे देखील वाचा : केरळमध्ये भाजपची ‘अग्निपरीक्षा’! कमळ फुलणार की मागे पडणार?
कारण सध्या असा अंदाज आहे की, जरी हे युद्ध आज थांबले तरी, थेट सहभागी असलेल्या तीन देशांच्या आणि अप्रत्यक्षपणे अर्धा डझन इतर देशांच्या अर्थव्यवस्थांचे नुकसान, तसेच जागतिक व्यापार आणि अर्थव्यवस्थेचे नुकसान, यामुळे ३० ट्रिलियन डॉलर्सपेक्षा जास्त भांडवलाचा नाश झाला असता. याचा अर्थ असा की, या युद्धात अमेरिकेचा बळी आधीच दिला गेला आहे, आणि जर हे युद्ध तात्काळ थांबले नाही, तर येत्या काही महिन्यांत अनेक देशांची राखरांगोळी होईल, हे असे नुकसान आहे ज्याची किंमत जगाला अनेक दशके चुकवावी लागेल.
अमेरिकेत ८० लाख लोकांचे आंदोलन
३० दिवसांच्या बॉम्बहल्ल्यानंतर इराण जवळजवळ उद्ध्वस्त झाला आहे. पण लष्करी प्रत्युत्तर देण्याचा ‘फदायीन’चा आत्मविश्वास त्यांच्यात आहे. इराणसोबतच या दोन देशांची अर्थव्यवस्थाही उद्ध्वस्त होईल आणि त्याचे परिणाम संपूर्ण जगाला भोगावे लागतील. अमेरिकेने इराणवर आधीच ८५० हून अधिक टॉम हॉक क्रूझ क्षेपणास्त्रे डागली आहेत आणि इस्रायलने इराणवर त्याहूनही अधिक क्षेपणास्त्रे आणि बॉम्ब डागले आहेत, ज्यामुळे अमेरिकेच्या इतिहासात प्रथमच शस्त्रे आणि दारूगोळ्याची तीव्र टंचाई निर्माण झाली आहे.
लेखक: लोकमित्र गौतम
याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे
