मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
एकेकाळी २० हजार सैनिकांवर हुकुमत गाजवणारे अफगाण लष्करप्रमुख; आज अमेरिकेच्या रस्त्यांवर चालवतात उबर टॅक्सी ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
काळ कोणासाठी कसा बदलेल आणि नियती कोणाला कुठे आणून उभी करेल, याचा काहीच नेम नसतो. एकेकाळी संपूर्ण देशाच्या लष्कराचे नेतृत्व करणारे, हजारो सैनिकांना आदेश देणारे आणि राष्ट्राच्या सुरक्षेची जबाबदारी खांद्यावर वाहणारे अफगाण सैन्याचे माजी जनरल हैबतुल्ला अलीझाई (Haibatullah Alizai) आज अमेरिकेतील वॉशिंग्टन डी.सी. च्या रस्त्यांवर उबर आणि लिफ्ट (Lyft) कॅब चालवत आहेत. तालिबानने काबूलवर ताबा मिळवल्यानंतर अवघ्या काही तासांत त्यांचे आयुष्य संपूर्णपणे बदलून गेले. अंगावरचा लष्करी गणवेश गेला आणि हातात स्टीअरिंग व्हील आले. “मी माझ्या आयुष्यात अशी वेळ येईल अशी कधी स्वप्नातही कल्पना केली नव्हती,” अशा शब्दांत त्यांनी आपल्या सध्याच्या परिस्थितीवर भाष्य करत सुटकेची थरारक कहाणी एका आंतरराष्ट्रीय मुलाखतीत विशद केली आहे.
ऑगस्ट २०२१ च्या त्या अत्यंत भयंकर काळात, जेव्हा तालिबानी सैनिकांनी काबूलच्या दिशेने कूच केली होती, तेव्हा जनरल हैबतुल्ला अलीझाई (Hibatullah Alizai) अफगाण सैन्याचे अंतिम चीफ ऑफ आर्मी स्टाफ म्हणून कार्यरत होते. देशाचे तत्कालीन राष्ट्रपती अश्रफ घानी यांनी देश सोडण्यापूर्वी अलीझाई यांच्यावर काबूलच्या रक्षणाची आणि तालिबानचा प्रतिकार करण्याची जबाबदारी सोपवली होती. अलीझाई यांनी प्रतिकाराची योजना तयार करण्याचा पुरेपूर प्रयत्न केला, परंतु सत्ताधाऱ्यांमधील गोंधळ, स्थानिक राजकारण्यांनी तालिबानसोबत केलेले छुपेशीर तडजोडीचे व्यवहार आणि अचानक लष्करी तळ बंद करण्याचे आदेश यांमुळे सर्व योजना कोलमडून पडल्या. सैनिकांनी लढण्यास नकार दिला नव्हता, तर राजकीय पातळीवर झालेल्या वाटाघाटींमुळे हा ऐतिहासिक पराभव झाला, असा दावा त्यांनी केला.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Melting glaciers : पृथ्वीवरील सर्व बर्फ वितळल्यास कायमचा बदलेल जगाचा नकाशा; भारत, बांगलादेशसह ‘हे’ खंड बुडण्याची भीती
काबूल विमानतळावर जेव्हा गोंधळ आणि आणीबाणीची परिस्थिती निर्माण झाली होती, तेव्हा जनरल अलीझाई अमेरिकन सैन्यासोबत समन्वय साधण्याचे काम करत होते. २५ ऑगस्ट २०२१ रोजी अमेरिकन लष्करी अधिकाऱ्यांनी त्यांना लष्करी तळ तात्काळ बंद होत असल्याचे सांगून अवघ्या काही मिनिटांत तेथून निघण्याचे निर्देश दिले. कोणताही विचार न करता, अंगावरील लष्करी गणवेश उतरवून साध्या नागरी कपड्यांमध्ये ते अमेरिकन सैन्याच्या C-17 लष्करी विमानात बसले. त्यावेळी विमान नक्की कुठे जाणार आहे, याची कोणतीही स्पष्ट कल्पना त्यांना नव्हती. काबूलहून निघालेले हे विमान प्रथम कुवेतमध्ये उतरले आणि तिथून प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर त्यांना अमेरिकेत नेण्यात आले.
Five years ago today, the last U.S. soldier left Afghanistan, ending America’s longest war and leaving the country under Taliban control. @margbrennan spoke with former Afghan Gen. Haibatullah Alizai, who led a last-ditch effort to stop the Taliban from sweeping control of the… pic.twitter.com/VdpYbAACvJ — Face The Nation (@FaceTheNation) August 30, 2026
credit – social media and Twitter
विशेष म्हणजे, २६ ऑगस्ट रोजी काबूल विमानतळावर झालेल्या भीषण आत्मघाती हल्ल्याच्या अवघ्या दोन दिवसांपूर्वी, म्हणजेच २२ किंवा २३ ऑगस्ट रोजीच अफगाण गुप्तचर यंत्रणांनी ‘इस्लामिक स्टेट खोरासान’ (ISKP) च्या संभाव्य हल्ल्याची पूर्वसूचना दिली होती, असा खुलासाही अलीझाई यांनी केला. या हल्ल्यात १७० हून अधिक अफगाण नागरिक आणि १३ अमेरिकन सैनिकांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला होता.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Pakistan News : पाकिस्तानची नापाक हरकत! नरोवालमध्ये शतकाहून जुने मंदिर जमीनदोस्त; भारताकडून कडक कारवाईची मागणी
अमेरिकेत पोहोचल्यानंतर एका माजी लष्करप्रमुखाला स्थलांतरित (Immigrant) म्हणून शून्य पातळीवरून नवीन आयुष्याची सुरुवात करावी लागली. युद्धाच्या भूमीतून आलेल्या व्यक्तीसाठी अमेरिकेत चांगल्या दर्जाची कॉर्पोरेट नोकरी मिळवणे अत्यंत क्लिष्ट आणि कठीण होते. सुरक्षेच्या कारणास्तव होणारी प्रदीर्घ पार्श्वभूमी तपासणी (Background Verification) आणि कायदेशीर प्रक्रियांमुळे त्यांना इतर कोणतीही मोठी नोकरी मिळू शकली नाही. शेवटी आपला उदरनिर्वाह चालवण्यासाठी त्यांनी वॉशिंग्टन डी.सी. मध्ये कॅब चालवण्याचा मार्ग निवडला. आज ते दररोज १२ ते १५ तासांची दीर्घ शिफ्ट करून उबर आणि लिफ्ट चालवतात.
या संघर्षापेक्षाही अधिक दुःखद गोष्ट म्हणजे त्यांचा कुटुंबापासून झालेला दुरावा. जनरल अलीझाई अमेरिकेत आश्रित म्हणून राहत असताना, त्यांची पत्नी आणि तीन लहान मुले सध्या भारतामध्ये आश्रयाला आहेत. अमेरिकेतील कायदेशीर निर्बंधांमुळे ते देशाबाहेर प्रवास करू शकत नाहीत आणि त्यांची मुले अमेरिकेत येऊ शकत नाहीत. व्हिडिओ कॉल हाच त्यांच्यातील संवादाचा एकमेव मार्ग उरला आहे. “मी माझ्या कुटुंबाला पुन्हा कधी भेटू शकेन, याचे उत्तर आज माझ्याकडे नाही,” असे सांगताना त्यांचा आवाज गहिवरतो.
गेल्या २० वर्षांच्या अमेरिका-अफगाणिस्तान लष्करी सहकार्यावर बोलताना ते म्हणाले की, या दोन दशकांत दोन्ही देशांच्या सैनिकांनी एकत्र रक्त सांडले आहे. अमेरिकेच्या भूमीवर होणारे मोठे दहशतवादी हल्ले रोखणे आणि अफगाणिस्तानला दोन दशके सुरक्षित ठेवणे ही छोटी गोष्ट नव्हती; त्यामुळे हा त्याग वाया गेला नाही, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
