बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
Hormuz Passage: अमेरिका आणि इराण यांच्यात चर्चा, तेहरानने ओमानमार्गे जहाजांना सुरक्षित मार्ग देण्याचा प्रस्ताव दिला. ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Hormuz Strait safe passage proposal Iran : जागतिक अर्थव्यवस्थेची जीवनवाहिनी मानल्या जाणाऱ्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील (Strait of Hormuz) तणाव निवळण्याची चिन्हे दिसत आहेत. २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू झालेल्या भीषण युद्धामुळे संपूर्ण जगाचा तेल पुरवठा विस्कळीत झाला होता. मात्र, आता इराणने एक पाऊल मागे घेत ओमानमार्गे व्यापारी जहाजांना सुरक्षित रस्ता देण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. या प्रस्तावामुळे गेल्या अनेक महिन्यांपासून आखातात अडकून पडलेल्या शेकडो जहाजांना आणि हजारो खलाशांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
फेब्रुवारीच्या अखेरीस युद्ध सुरू झाल्यापासून होर्मुझचा मार्ग पूर्णपणे बंद झाला होता. याचा फटका केवळ व्यापारालाच बसला नाही, तर मानवी दृष्टिकोनातूनही ही मोठी शोकांतिका ठरली. जवळपास २०,००० निरपराध खलाशी गेल्या दीड महिन्यापासून जीव मुठीत धरून आखातात अडकले आहेत. ८ एप्रिल रोजी युद्धविराम लागू झाला असला तरी, या मार्गावरील धोका अद्याप टळलेला नाही. इराणच्या नवीन प्रस्तावामुळे या खलाशांच्या सुटकेचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो, ज्यामुळे त्यांच्या कुटुंबियांना मोठा दिलासा मिळेल.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iran Ports: अरबी समुद्रात USचे 5,000 सैनिक रणांगणात; इराणच्या बंदरांना लष्करी वेढा; ट्रम्प यांचा ‘नो कॉम्प्रोमाईज’ फॉर्म्युला
होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जगासाठी किती महत्त्वाची आहे, याचा अंदाज यावरूनच येतो की जगातील एकूण तेल आणि नैसर्गिक वायूच्या वाहतुकीपैकी २०% वाटा याच मार्गाचा आहे. युद्धामुळे हा मार्ग बंद झाल्याने कच्च्या तेलाच्या किमती गगनाला भिडल्या होत्या, ज्याचा थेट परिणाम भारतासारख्या विकसनशील देशांच्या अर्थव्यवस्थेवर झाला. इराणने जर ओमानमार्गे सुरक्षित मार्ग दिला, तर आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत तेलाचा पुरवठा पुन्हा सुरळीत होईल आणि महागाईतून सर्वसामान्यांना दिलासा मिळू शकेल.
Iran offers proposal allowing ships to exit Oman side of Hormuz free of attack, source says https://t.co/1rwKIHZvNN — The Straits Times (@straits_times) April 15, 2026
credit – social media and Twitter
इराणने प्रस्ताव तर दिला आहे, पण त्यात अनेक ‘गुपिते’ दडलेली आहेत. इराणने या सागरी क्षेत्रात पेरलेले धोकादायक सुरुंग तो स्वतःहून काढणार का? आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, इस्रायलशी संबंधित असलेल्या जहाजांना या मार्गातून जाण्याची परवानगी मिळेल का? हे दोन प्रश्न अजूनही अनुत्तरित आहेत. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हे युद्ध संपत असल्याचे संकेत दिले असले तरी, व्हाईट हाऊसने या प्रस्तावावर अद्याप अधिकृत शिक्कामोर्तब केलेले नाही. इराणच्या प्रलंबित मागण्या आणि अमेरिकेचे निर्बंध यांच्यातील तणाव हा या करारातील मुख्य अडथळा ठरू शकतो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Chinese Spy Satellite: इराणला ड्रॅगनने दिले ‘हेरगिरीचे डोळे’; अंतराळातून रचला अमेरिकेच्या विनाशाचा कट, वाचा कसे ते?
सध्या संपूर्ण जगाचे लक्ष वॉशिंग्टनच्या प्रतिसादाकडे लागले आहे. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने या विषयावर मौन बाळगले असले तरी, पडद्यामागे वेगाने हालचाली सुरू आहेत. हा ओमानचा मार्ग खरोखरच सुरक्षित ठरेल की हे इराणचे केवळ राजकीय डावपेच आहेत, हे येत्या काही दिवसांत स्पष्ट होईल. जर हा करार यशस्वी झाला, तर ते केवळ इराण आणि अमेरिकेसाठीच नाही, तर संपूर्ण जगासाठी एका नवीन आणि स्थिर पर्वाची सुरुवात असेल.
