धनत्रयोदशीला भारतात चांदी ‘Sold Out’; लंडनच्या बुलियन बाजारात घबराट, किंमतींनी घेतली झेप (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
भारतातील या मोठ्या मागणीचा आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांवरही परिणाम झाला. ब्लूमबर्गच्या मते, उपलब्ध साठा संपल्याने लंडनसारख्या प्रमुख व्यापारी केंद्रांमधील बँकांनी ग्राहकांना किंमती देणे बंद केले. अनेक व्यापाऱ्यांनी याला ४५ वर्षांतील सर्वात मोठे चांदीचे संकट म्हणून वर्णन केले.
ब्लूमबर्गने अहवाल दिला आहे की गेल्या आठवड्यात पहिल्यांदाच चांदीच्या किमती प्रति औंस ५४ डॉलर्सच्या पुढे गेल्या – परंतु त्यानंतर लगेचच ६.७% ने घसरल्या. यावरून असे दिसून येते की बाजार अत्यंत अस्थिर आहे. भारतात सामान्य काळात काही पैसे असणारा प्रीमियम आता प्रति औंस ५ डॉलर (सुमारे ४००० रुपये) पर्यंत पोहोचला आहे.
अहवालात असे सूचित केले आहे की जर पुरवठा लवकरच सामान्य झाला नाही तर संकट आणखी वाढू शकते. आणि जर अचानक विक्री सुरू झाली तर किंमती तितक्याच वेगाने घसरू शकतात.
जागतिक चांदी बाजारात अलिकडेच मोठी अस्थिरता दिसून येत आहे. १९८० मध्ये हंट ब्रदर्स आणि १९९८ मध्ये वॉरेन बफेट यांनी मोठ्या प्रमाणात खरेदी केल्यानंतर, पुरवठ्यातील कमतरतेमुळे बाजारपेठ पुन्हा एकदा समस्यांना तोंड देत आहे. तथापि, यावेळी परिस्थिती वेगळी असल्याचे मानले जात आहे – तज्ञांचे म्हणणे आहे की हे संकट कृत्रिम नाही तर खऱ्या अर्थाने तुटवडा आहे.
गेल्या पाच वर्षांपासून, खाणकाम आणि पुनर्वापरातून मिळणारा चांदीचा पुरवठा मागणीपेक्षा सातत्याने कमी होत चालला आहे. हे मुख्यत्वे सौर पॅनेल उद्योगामुळे आहे, जे चांदीचा मोठ्या प्रमाणात वापर करते. २०२१ मध्ये, मागणी पुरवठ्यापेक्षा अंदाजे ६७८ दशलक्ष औंसने जास्त झाली आहे.
वर्षाच्या सुरुवातीला, डोनाल्ड ट्रम्प चांदीवर कर लादू शकतात अशी भीती निर्माण झाली होती. या भीतीमुळे अंदाजे २०० दशलक्ष औंस चांदी न्यू यॉर्कच्या गोदामांमध्ये पाठवण्यात आली. याव्यतिरिक्त, गुंतवणूकदारांनी ईटीएफमध्ये १०० दशलक्ष औंसपेक्षा जास्त चांदी खरेदी केली, ज्यामुळे लंडनचा साठा झपाट्याने कमी होत गेला.
ही चांदी दररोजच्या व्यवहारासाठी उपलब्ध असलेली एकमेव चांदी आहे. लंडनच्या बाजारपेठेत दररोज अंदाजे २५० दशलक्ष औंसचा व्यवहार होत असताना, पुरवठ्याचा दबाव झपाट्याने वाढला, ज्यामुळे किमती गगनाला भिडल्या.
चांदी साधारणपणे चार दिवसांत खरेदी करता येते, तपासणी करता येते आणि विमानाने लंडनला नेली जाऊ शकते. तथापि, सीमाशुल्क आणि लॉजिस्टिक्सच्या विलंबामुळे, डिलिव्हरीला कधीकधी आठवडे लागू शकतात. यामुळे अनेक व्यापाऱ्यांना भीती वाटते की ते वेळेवर डिलिव्हरी करू शकणार नाहीत आणि त्यांना मोठे नुकसान सहन करावे लागेल.
गेल्या दोन आठवड्यात न्यू यॉर्कमधील कॉमेक्स गोदामांमधून २० दशलक्ष औंसपेक्षा जास्त चांदी काढून घेण्यात आली, जी २५ वर्षांतील सर्वात मोठी घसरण आहे. लॉजिस्टिक कंपन्यांनीही या संधीचा फायदा घेत त्यांचे दर वाढवले.
गेल्या वर्षभरापासून या दबावाबद्दल इशारा देणारे टीडी सिक्युरिटीजचे विश्लेषक डॅनियल घाली म्हणतात की आता बाजारातील दबाव कमी होऊ शकतो कारण केवळ न्यू यॉर्कमधूनच नव्हे तर चीनमधूनही मोठ्या प्रमाणात चांदी येण्याची अपेक्षा आहे.
.png "Videos"){kind=small}
