भारताची हवाई ताकद वाढणार; तयार करणार स्वदेशी लढाऊ विमाने

भारत आता स्वतःची लढाऊ विमाने अधिक शक्तिशाली बनवण्याच्या दिशेने वेगाने काम करत आहे. जगातील काही देशांनी आधीच चौथ्या आणि पाचव्या पिढीतील लढाऊ विमाने बांधली आहेत.

नवी दिल्ली: भारत आता स्वतःची लढाऊ विमाने अधिक शक्तिशाली बनवण्याच्या दिशेने वेगाने काम करत आहे. जगातील काही देशांनी आधीच चौथ्या आणि पाचव्या पिढीतील लढाऊ विमाने बांधली आहेत. यापैकी अमेरिकेच्या एफ-३५ ची सर्वाधिक चर्चा झाली आहे. याशिवाय रशियाचे एसयू-५७ आणि अमेरिकेचे एफ-२१ देखील खूप प्रसिद्ध आहेत. असे मानले जात होते की भारत यापैकी एक जेट विमान देखील खरेदी करू शकतो, परंतु आता भारत या परदेशी विमानांपेक्षा आपल्या स्वदेशी लढाऊ विमानांवर अधिक लक्ष केंद्रित करणार असल्याचे वृत्त समोर आले आहे.

परदेशी विमानांच्या डिलिव्हरीला विलंब होतो मल्टीरोल फायटर एअरक्राफ्ट (एमआरएफए) प्रकल्पांतर्गत भारताने यापूर्वी ११४ नवीन लढाऊ विमाने खरेदी करण्याची योजना आखली होती. या योजनेत एफ-३५, एसयू-५७, एफ-२१, ग्रिपेन, राफेल, युरोफायटर टायफून आणि एफ-१५ ईएक्स सारख्या परदेशी लढाऊ विमानांचा समावेश होता. परंतु ही योजना अनेक वर्षापासून रखडली आहे आणि त्यात खूप विलंब होत आहे.

या कारणास्तव, भारताने निर्णय घेतला आहे की परदेशी विमानांवर अवलंबून राहण्याऐवजी, ते आता स्वतःच्या देशात बनवलेल्या विमानांमध्ये सुधारणा करेल आणि त्यांना प्राधान्य देईल. भारतीय हवाई दलाकडे ३१ लढाऊ स्क्वॉडून आहेत तर ४२.५ स्क्वॉड्रनची आवश्यकता आहे. जुनी मिग-२१ विमाने हळूहळू काढून टाकली जात आहेत. त्यामुळे, हवाई दल मजबूत ठेवण्यासाठी, भारत आता आपल्या स्वदेशी लढाऊ विमानांवर अधिक लक्ष केंद्रित करणार आहे.

एक मिनिटासाठी नोकरी गेली, पण…; कर्मचाऱ्याची हाकलपट्टी केल्यामुळे न्यायलयाचा कंपनीला दणका

एएमसीए आणि तेजस एमके २ वर आशा

भारत सरकार आणि संरक्षण मंत्रालयाने ‘आत्मनिर्भर भारत’ आणि ‘मेक इन इंडिया’ अंतर्गत देशात शस्त्रे आणि लढाऊ विमानांच्या निर्मितीला प्राधान्य दिले आहे. याअंतर्गत, भारत आता त्याच्या दोन स्वदेशी लढाऊ विमान प्रकल्पांवर अधिक लक्ष केंद्रित करेल, पहिला म्हणजे पाचव्या पिढीतील एएमसीए लढाऊ विमान आणि दुसरा म्हणजे चौथ्या पिढीतील तेजस एमके-२. भारतीय हवाई दल अधिक मजबूत व्हावे आणि इतर देशांवरील अवलंबित्व कमी व्हावे यासाठी सरकार या दोन्ही लढाऊ विमानांची संख्या वाढवण्याची योजना
आखत आहे.

एएमसीए लढाऊ विमानाचे वैशिष्ट्य

• एएमसीए हे भारतातील पहिले स्वदेशी बनावटीचे पाचव्या पिढीतील स्टेल्थ लढाऊ विमान आहे.
• डीआरडीओ आणि एचएएल है संयुक्तपणे बनवत आहेत.
• या जेटमध्ये रडार (चोरी) टाळण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे शत्रूला ते शोधणे कठीण होईल.
• त्यात सुपरकूड़ा तंत्रज्ञान, एआय आधारित प्रणाली आणि प्रगत शस्त्रे असतील.
• हे एक बहुउद्देशीय जेट असेल, म्हणजेच ते एकाच वेळी हवेतून हवेत. हवेतून जमिनीवर आणि देखरेखीच्या मोहिमा पार पाडण्यास सक्षम असेल.
• त्याचा पहिला प्रोटोटाइप २०२६ पर्यंत येण्याची अपेक्षा आहे.

तेजस एमके २ विमानाचे वैशिष्ट्य

• तेजस एमकेर ही सध्याच्या तेजस लढाऊ विमानांची अपग्रेडेड आवृत्ती आहे.
• हे चौथ्या पिढीतील बहुउद्देशीय लढाऊ विमान आहे.
• त्यात अधिक शक्तिशाली इंजिन, चांगले रडार आणि अधिक शस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता असेल.
• हे मिग-२९, जग्वार आणि मिराज २००० सारख्या जुन्या विमानांची जागा घेईल.
• तेजस एमकेर चे उत्पादन २०२५ नंतर सुरू होण्याची शक्यता आहे.

India France Defence Deal: भारताची समुद्री ताकद वाढणार; फ्रान्ससोबत 63 हजार कोटींची डील