शनिवार, 22 ऑगस्ट 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
BAMS vs BHMS course details : बारावीनंतर जर एमबीबीएसमध्ये सीट मिळाली नाही, तर अजिबात निराश होऊ नका. वैद्यकीय क्षेत्रात नाव आणि ओळख निर्माण करण्यासाठी इतर अनेक उत्तम मार्ग देखील उपलब्ध आहेत. भारतामध्ये अल्टरनेटिव्ह मेडिसिन म्हणजेच आयुष (AYUSH) क्षेत्राची बाजारपेठ अत्यंत वेगाने वाढरत आहे. बीएएमएस (आयुर्वेद) आणि बीएचएमएस (होमियोपॅथी) हे २ सर्वात पसंतीचे डॉक्टर कोर्सेस म्हणून पुढे आले आहेत. या दोन्ही पदव्या नावापुढे डॉ. (Dr.) लावण्याचा आणि उपचार करण्याचा पूर्ण कायदेशीर अधिकार देतात.
अनेकदा विद्यार्थी या गोंधळात पडतात की, आखिर BAMS आणि BHMS पैकी त्यांच्या करिअरसाठी काय चांगले ठरेल? या दोन्ही कोर्सेसचा कालावधी ५.५ वर्षे आहे आणि दोन्हीमध्ये प्रवेश नीट यूजी स्कोअरच्या आधारावरच मिळतो. तरीही शिकण्याची पद्धत, उपचाराचे सिद्धांत, सरकारी नोकरी आणि क्लिनिक सुरू करण्याच्या संधी यामध्ये मोठा फरक आहे. वैद्यकीय शिक्षण सुरू करण्यापूर्वी BAMS आणि BHMS कोर्समध्ये काय फरक आहे आणि तुम्ही कशामध्ये प्रवेश घेतला पाहिजे, हे जाणून घ्या.
BAMS (आयुर्वेद): यामध्ये प्राचीन आयुर्वेदिक ग्रंथांच्या सोबतीने मॉडर्न बायोलॉजी, ॲनाटॉमी आणि हर्बल मेडिसिनचे शिक्षण दिले जाते. विशेष म्हणजे BAMS मध्ये बेसिक सर्जरीचे प्रशिक्षण देखील दिले जाते.
BHMS (होमियोपॅथी): हा कोर्स होमियोपॅथीच्या ‘Like Cures Likes’ या सिद्धांतावर आधारित आहे. यामध्ये शरीराची प्रतिकारशक्ती वाढवून आजार मुळापासून संपवण्याचे मार्ग आणि सूक्ष्म औषधांचा म्हणजेच मायक्रो मेडिसिनचा अभ्यास करून घेतला जातो.
BAMS पास झाल्यानंतर करिअरचे मार्ग खूप विस्तृत आहेत. तुम्ही स्वतःचे आयुर्वेदिक क्लिनिक किंवा हॉस्पिटल सुरू करू शकता. याशिवाय कम्युनिटी हेल्थ ऑफिसर, मेडिकल ऑफिसर आणि वेलनेस सेंटरमध्ये देखील यांची मोठी मागणी आहे. पतंजली, डाबर आणि हिमालय सारख्या कंपन्यांमध्ये संशोधनाची संधी देखील मिळते. BHMS नंतरही तुम्ही प्राइव्हेट क्लिनिक चालवू शकता. आयुष हॉस्पिटल, होमियोपॅथिक रिसर्च कौन्सिल आणि फार्मास्युटिकल कंपन्यांमध्ये होमियोपॅथिक कन्सल्टंटची खूप मागणी असते.
BAMS साठी:
जर तुमची आवड नैसर्गिक औषधी वनस्पती, जीवनशैलीशी संबंधित आजारांवर उपचार आणि थोड्याफार सर्जरीमध्ये असेल तर BAMS कोर्स सर्वोत्तम आहे. परंतु, जर तुम्हाला सूक्ष्म औषधे, साईड-इफेक्ट नसलेले उपचार आणि संशोधनामध्ये रस असेल तर BHMS कोर्स निवडणे अधिक बुद्धिमत्तेचा निर्णय ठरेल.
