Travel: गुजरातची ती प्राचीन नदी जी हाडे वितळवते, इथे स्नान केल्याने कुष्ठरोगापासून आराम मिळतो

गुजतमधील एक नदी सध्या फार चर्चेत आहे. या नदीला धार्मिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार, ही नदी अशी एकमेव नदी आहे जी हाडे वितळवते. या नदीत स्नान करून नारद मुनींनी आपला कुष्ठरोग बरा केला होता असे म्हटले जाते. नक्की ही कोणती नदी आहे आणि या नदीशी संबंधित काही रंजक तथ्ये जाणून घ्या.

गुजरातमध्ये सुरू असलेल्या पावसामुळे सुरतमधील सर्वात मोठे उकाई धरण ओव्हरफ्लो झाले आहे, त्यामुळे धरणाचे 15 दरवाजे उघडावे लागले. त्याचे पाणी तापी नदीत सोडण्यात आल्याने येथे पूरस्थिती निर्माण झाली आहे. आम्ही तुम्हाला सांगतो की तापी ही गुजरातमध्ये वाहणाऱ्या मुख्य नद्यांपैकी एक आहे. नर्मदा व्यतिरिक्त, ही एकमेव नदी आहे जी उलट दिशेने वाहते. तापी नदी ही तापी आणि मुलताई या नावांनी ओळखली जाते.

भारतातील इतर नद्यांप्रमाणेच तापी नदीचा इतिहासही फार जुना आहे. चला तर मग जाणून घेऊया या नदीचा उगम कुठून झाला आणि तिच्याशी संबंधित काही रंजक गोष्टी.

गाविलगडच्या डोंगरातून नदीचा उगम होतो

तापी नदीचा उगम दक्षिण मध्य मध्य प्रदेशातील गाविलगड डोंगरातून होतो. या जागेला मुलताई असे म्हटले जाते, जे बैतुलमध्ये आहे. ती महाराष्ट्रातील सातपुडा पर्वतरांगा आणि जळगाव प्रदेशादरम्यान पश्चिम दिशेने आणि नंतर गुजरातमधील सुरतच्या मैदानाकडे वाहते. शेवटी ते खंभातच्या आखातात येते. तापी नदीला आणखी तीन उपनद्या आहेत, ज्या गिरणा, पंजारा आणि पूर्णा नावाने ओळखल्या जातात.

हेदेखील वाचा – UP’च्या या शहरात वसला आहे 5500 वर्षे जुना प्राचीन कंस किल्ला, वाचा आणि जाणून घ्या

असे पडले नदीचे नाव

तापी नदीची लांबी 724 किमी आहे आणि ती 30,000 चौरस मीटर क्षेत्रफळावर वाहते. हिंदू पौराणिक कथेनुसार, या नदीचे नाव भगवान सूर्य आणि देवी छाया यांची कन्या तापी या शब्दावरून पडले. पश्चिम भारतातील ही नदी बैतुल येथून वाहू लागते आणि नंतर सुरतच्या मैदानानंतर शेवटी अरबी समुद्रामध्ये विलीन होते.

हाडे वितळवते ही नदी

धार्मिक मान्यतेनुसार, तापी नदी ही एकमेव नदी आहे जी हाडे वितळवते. या नदीच्या प्रवाहात लोक पिंड दान, तर्पण आणि दीप दान देखील करतात. नारद मुनींनी आपला कुष्ठरोग बरा करण्यासाठी तापी नदीची मदत घेतल्याचीही आख्यायिका आहे. येथे त्याला आपल्या चुकीचा पश्चात्ताप झाला, त्यानंतर तो कुष्ठरोगापासून बरा झाला. अकाली मृत्यू झालेल्या व्यक्तीच्या अस्थी तापी नदीत विसर्जित केल्यास त्याच्या आत्म्याला शांती मिळते, असे म्हणतात.

हेदेखील वाचा – रेल्वेने प्रवास करताय… मग लाल अन् निळ्या डब्यात काय फरक असतो माहिती आहे का? जाणून घ्या

तापी नदीशी संबंधित काही तथ्य

• तापी नदीने बुरहानपूर आणि बैतूल आणि गुजरातमधील सुरत जिल्हा व्यापला आहे
• तापी नदीच्या मोहिमेची माहिती स्कंद पुराणात आढळते
• तापी नदी ही शनिदेवाची बहीण असल्याचे मानले जाते
• त्यामुळेच शनिदेवाने त्रासलेल्या लोकांना या नदीत स्नान करून आराम मिळतो
• एकेकाळी सुरतला मालाच्या निर्यातीसाठी तापी नदीचा वापर बंदर म्हणून केला जात असे