पोषण आहाराचा एक लाखांपेक्षा अधिक बालकांना लाभ; शाळेतही वाढली विद्यार्थ्यांची उपस्थिती

अकोला जिल्ह्यातही ही योजना राबविण्यात येत असून, सद्यस्थितीत पहिली ते आठवीच्या १ लाख ६१ हजार ९८५ विद्यार्थ्यांना योजनेचा लाभ मिळत आहे. या योजनेमुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना पोषण आहार मिळण्यास मदत होत असून, शाळेतील उपस्थितीतही वाढ होत असल्याचे चित्र आहे.

अकोला : मुलांना संतुलित व पौष्टिक आहार मिळावा, यासाठी राज्यात पोषण आहार योजना राबविण्यात येत आहे. मध्यान्ह भोजन योजनेच्या माध्यमातून शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना नियमित जेवण दिले जाते. अकोला जिल्ह्यातही ही योजना राबविण्यात येत असून, सद्यस्थितीत पहिली ते आठवीच्या १ लाख ६१ हजार ९८५ विद्यार्थ्यांना योजनेचा लाभ मिळत आहे. या योजनेमुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना पोषण आहार मिळण्यास मदत होत असून, शाळेतील उपस्थितीतही वाढ होत असल्याचे चित्र आहे.

मिड-डे मील अर्थात मध्यान्ह भोजन योजना विविध कारणांमुळे चर्चेत असली, तरी विद्यार्थ्यांसाठी ती महत्त्वाची ठरत आहे. या योजनेमुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना शाळेत एक वेळचे जेवण उपलब्ध होते. त्यातून विद्यार्थ्यांना सकस व पौष्टिक आहार मिळतो. तसेच शासकीय शाळांमधील विद्यार्थ्यांची गळती कमी करण्यासही या योजनेची काही प्रमाणात मदत होत आहे. त्यामुळे रोडावलेल्या शाळांच्या पटसंख्येत वाढ होण्यास हातभार लागत आहे.

दरम्यान, मध्यान्ह भोजन योजनेतील लाभार्थी विद्यार्थ्यांच्या संख्येत वर्षभर कमी-अधिक बदल होत असतो. जिल्ह्यात सद्यस्थितीत १ लाख ६१ हजार ९८५ विद्यार्थी या योजनेचा लाभ घेत आहेत. शासनाच्या निर्देशानुसार, प्रत्येक विद्यार्थ्यांना पोषण आहार दिला जात आहे. यासोबतच दर महिन्याला जिल्हास्तरावर पोषण आहार नमुन्यांची तपासणी करण्यात येते. या संदर्भातील जबाबदाऱ्या निश्चित करण्यात आल्या आहेत.

मार्गदर्शक सूचना काय?

शाळांमध्ये वितरित अन्नाची गुणवत्ता तपासणे, नमुने 24 तास ठेवणे बंधनकारक आहे. विद्यार्थ्यांना दिलेल्या जेवणाची चव आधी शिक्षक, स्वयंपाकी, पालक तपासतील. अन्नधान्य, मसाले आदी एक वर्ष शिल्लक मुदतीचे असावे. हात स्वच्छ धुतल्यावरच अन्न हाताळणे, साबण, स्वच्छ पाणी उपलब्ध असणे बंधनकारक आहे.

जेवणानंतर उलटी, जुलाब, ताप अशी लक्षणे दिसल्यास तत्काळ आरोग्य केंद्राशी संपर्क साधणे, जिल्हास्तरावर दर महिन्याला नमुन्यांची प्रयोगशाळा तपासणी, मानक कार्यपद्धतीत शाळा व्यवस्थापन समित्या, मुख्याध्यापक, शिक्षक, स्वयंपाकी, मदतनीस, शिक्षणाधिकारी, आरोग्य विभाग व अन्न व औषध प्रशासन यांच्या जबाबदाऱ्यांचे स्पष्ट वर्णन करण्यात आले आहे.

विद्यार्थ्यांना विविध प्रकारचा आहार

यामध्ये पहिली ते पाचवीच्या ९७ हजार ४६७, तर सहावी ते आठवीच्या ६४ हजार ५१८ विद्यार्थ्यांचा समावेश आहे. शासनाच्या निर्देशानुसार विद्यार्थ्यांना विविध प्रकारचा आहार देण्यात येतो. त्यामध्ये व्हेजिटेबल पुलाव, मोड आलेल्या मटकीची उसळ व भात, चवळी खिचडी, शेवगा वरण-भात, सोयाबीन वडी पुलाव, मसूर पुलाव, मटर पुलाव, चणा-हरभरा पुलाव आणि मुगडाळ खिचडी आदी पदार्थांचा समावेश आहे. आहे. जिल्हा परिषदेच्या प्राथमिक शिक्षण विभागामार्फत जिल्ह्यात ही योजना राबविण्यात येत असून, त्याचा लाभ विद्यार्थ्यांना मिळत आहे.