शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2026
शतकाअखेर मुंबई जलमय होण्याचा धोका! बीएमसी करणार किनारपट्टीचे सविस्तर नकाशांकन
Mumbai News: समुद्राच्या वाढत्या पातळीमुळे आणि बदलत्या हवामानामुळे शतकाअखेरपर्यंत मुंबईच्या मोठ्या भागाला कायमस्वरूपी जलमय होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर मुंबईतील समुद्री पूर आणि समुद्रपातळी वाढीच्या धोक्याचे नव्याने आकलन करण्यास बीएमसीने सुरुवात केली आहे. गेल्या पाच वर्षांत दुसऱ्यांदा शहरासाठी स्वतंत्र क्लायमेट रिस्क असेसमेंट करण्यात येत आहे. या अभ्यासाचा अहवाल पुढील वर्षी अपेक्षित आहे.(फोटो सौजन्य – AI)
या अभ्यासात मुंबईच्या सुमारे १४९ किलोमीटर लांबीच्या समुद्रकिनाऱ्याचे सविस्तर नकाशांकन करण्यात येणार आहे. भविष्यात समुद्रपातळी वाढीचा सर्वाधिक परिणाम होऊ शकणाऱ्या किनारी भागांची ओळख केली जाईल. तसेच गेल्या पाच वर्षातील भू-वापरातील बदल, बांधकामांच्या वाढत्या हालचाली आणि बदलत्या हवामानामुळे निर्माण झालेल्या जोखमीचाही अभ्यास केला जाणार आहे. बीएमसीच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, गेल्या काही वर्षांत मुंबईच्या समुद्रकिनाऱ्याच्या स्वरूपात मोठे बदल झाले आहेत.
पश्चिम किनाऱ्यावर कोस्टल रोडसाठी समुद्रातून १०० हेक्टरहून अधिक जमीन भरावाद्वारे निर्माण करण्यात आली आहे. पूर्व भागातील मिठागरांच्या जमिनीही विकासासाठी निश्चित करण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे जुन्या आकलनाच्या आधारे भविष्यातील धोक्याचा अचूक अंदाज बांधणे कठीण असल्याचे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.
संयुक्त राष्ट्रांच्या अहवालानुसार, २०२४ मध्ये जागतिक समुद्रपातळीत विक्रमी ५.९ मिलिमीटर वाढ झाली. उत्सर्जनात मोठी कपात झाली तरी २१०० पर्यंत समुद्रपातळी किमान अर्धा मीटर वाढण्याचा अंदाज आहे. अंटार्क्टिकातील पश्चिम बर्फाची चादर अस्थिर झाल्यास ही वाढ दोन मीटरपर्यंत पोहोचू शकते. बीएमसीच्या २०२२ च्या मुंबई क्लायमेट अॅक्शन प्लॅनमध्येही किनारी पुराचा समावेश प्रमुख हवामानविषयक धोक्यांमध्ये करण्यात आला होता.
वाढती उष्णता, अनियमित पाऊस, उंच भरती आणि वाढते कॉंक्रिटीकरण यांचा एकत्रित परिणाम मुंबईसाठी धोकादायक ठरत आहे. मुंबईचे संरक्षण करण्यासाठी कांदळवने, किनारी पाणथळ क्षेत्रे आणि पूरप्रवण भागांचे संरक्षण करणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. अनियोजित विकासामुळे नैसर्गिक पाण्याचा निचरा होणारी क्षेत्रे कमी झाल्यास समुद्रपातळी वाढीचा परिणाम आणखी गंभीर होऊ शकतो.
