शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
सध्या अजित पवार हे महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री आहेत आणि देवेंद्र फडणवीस यांच्यासोबत महायुती सरकारमध्ये काम करत आहेत. कॅबिनेट मंत्री म्हणून ते वित्त आणि नियोजन मंत्रालयाची जबाबदारीही सांभाळत आहेत.
अजित पवार यांचा जन्म 22 जुलै 1959 रोजी महाराष्ट्रातील अहमदनगर जिल्ह्यात त्यांच्या आजोळी झाला. अजित पवार हे राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांचे मोठे बंधू अनंतराव पवार यांचे पुत्र आहेत. त्यांचे वडील व्ही. शांताराम यांच्या राजकमल स्टुडिओमध्ये काम करायचे. अजित पवारांनी काकांच्या पावलावर पाऊल ठेवून राजकारणात प्रवेश केला.
काकांचे बोट धरून महाराष्ट्राच्या राजकारणात पाऊल ठेवलेल्या अजित पवार यांनी महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री पदापर्यंतचा प्रवास केला. ते त्यांच्या चाहत्यांमध्ये आणि जनतेमध्ये दादा (मोठा भाऊ) म्हणून लोकप्रिय आहेत. अजित पवार यांनी त्यांचे प्राथमिक शिक्षण देवळाली प्रवरा येथे तर माध्यमिक शिक्षण महाराष्ट्र शिक्षण मंडळातून केले. पवार यांनी माध्यमिक शालेय स्तरापर्यंतच शिक्षण घेतले.
राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांचे ज्येष्ठ बंधू अजित पवार यांची राजकीय कारकीर्द 1982 च्या सहकार निवडणुकीने सुरू झाली. 1982 नंतर मोठे वळण तेव्हा आले जेव्हा अजित पवार 1991 मध्ये पुणे जिल्हा सहकारी बँकेचे अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. त्यानंतर अजित पवारांनी मागे वळून पाहिले नाही.
1991 मध्ये पवार घराण्याचा बालेकिल्ला समजल्या जाणाऱ्या बारामती मतदारसंघातून त्यांनी लोकसभा निवडणूक जिंकली होती. मात्र, काही काळानंतर त्यांनी ही जागा त्यांचे काका शरद पवार यांच्यासाठी सोडली. नंतर झालेल्या पोटनिवडणुकीतील विजयानंतर शरद पवार पीव्ही नरसिंह राव सरकारमध्ये देशाचे संरक्षण मंत्री झाले.
बारामतीची जागा सोडल्याच्या बदल्यात अजित पवारांना विधानसभा निवडणुकीत संधी देण्यात आली आणि ते राज्य सरकारमध्ये मंत्री झाले. यानंतर त्यांनी 1995, 99, 2004, 09 आणि 2014 मध्ये सलग विधानसभा निवडणुका जिंकल्या आणि राज्यातील अनेक महत्त्वाच्या मंत्रालयांची जबाबदारी सांभाळली.
त्यानंतर त्याच वर्षी ते महाराष्ट्र विधानसभेवर निवडून आले आणि नोव्हेंबर 1992 ते फेब्रुवारी 1993 पर्यंत कृषी आणि ऊर्जा राज्यमंत्री होते. तोपर्यंत अजित पवार हळूहळू राजकारणात मोठे नाव बनले होते. 1995, 1999, 2004, 2009 आणि 2014 मध्ये ते बारामती मतदारसंघातून विजयी राहिले.
त्यांच्या आतापर्यंतच्या महत्त्वाच्या पदांमध्ये कृषी, फलोत्पादन आणि ऊर्जा राज्यमंत्री, जलसंपदा मंत्री (कृष्णा खोरे आणि कोकण पाटबंधारे, तीनदा) आणि ते 29 सप्टेंबर 2012 ते 25 सप्टेंबर 2014 या काळात महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री होते.
अजित पवार हे प्रदीर्घ काळ महाराष्ट्र राष्ट्रवादी काँग्रेसची संघटना सांभाळत आहेत. पक्षाशी संबंधित निर्णय आणि उमेदवार निवडण्यात त्यांची महत्त्वाची भूमिका असते. देवेंद्र फडणवीस यांच्यासोबत असतानाही अजित यांनी पक्षावर पकड ठेवल्यानेच ते असे पाऊल उचलू शकतात, असे बोलले जात होते.
महाराष्ट्रातील राजकारणावर चांगली पकड असलेला नेता म्हणूनही अजित पवार यांना ओळखले जाते. पण ही ओळख त्यांना सहजासहजी नक्कीच मिळाली नाही. काका शरद पवार यांच्या सावलीत राहून देखील स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण करण्यात ते यशस्वी ठरले आहेत.
