MQ4C Triton : अमेरिकेचा 1600 कोटींचा 'ट्रायटन' हवेतच गायब; आखातात रोज ३ हजार कोटींचा धूर, रहस्यमय 'सिग्नल'ने खळबळ ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
US MQ-4C Triton drone missing Hormuz : मध्य-पूर्वेतील तणाव निवळण्याची चिन्हे दिसत असतानाच एका धक्कादायक घटनेने संपूर्ण जगाचे लक्ष पुन्हा एकदा होर्मुझच्या सामुद्रधुनीकडे वळले आहे. अमेरिकन नौदलाचा सर्वात महागडा आणि ‘डोळा’ मानला जाणारा MQ-4C ट्रायटन (MQ-4C Triton) हा हाय-टेक निगराणी ड्रोन आज अचानक गायब झाला. विशेष म्हणजे, हा ड्रोन बेपत्ता होण्यापूर्वी त्याने इराणच्या दिशेने झेप घेतली होती. अमेरिका आणि इराणमध्ये युद्धविराम होऊन आणि इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा सुरू करण्यास संमती देऊन अवघे दोन दिवस उलटले नाहीत, तोच ही घटना घडल्याने आंतरराष्ट्रीय वर्तुळात अनेक तर्कवितर्क लावले जात आहेत.
‘द वॉर झोन’ आणि ‘फ्लाइटराडार२४’ (Flightradar24) यांसारख्या विश्वसनीय संकेतस्थळांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा ड्रोन इटलीतील सिगोनेला येथील तळावरून उडाला होता. पर्शियन आखात आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर सुमारे तीन तास यशस्वीरीत्या निगराणी केल्यानंतर तो आपल्या तळावर परतत होता. मात्र, परतीच्या प्रवासात असताना अचानक ड्रोनने आपला मार्ग इराणच्या दिशेने वळवला. त्याच क्षणी ड्रोनवरून ‘७७००’ हा स्टँडर्ड आपत्कालीन संकेत पाठवण्यात आला आणि काही सेकंदातच तो वेगाने खाली कोसळला. रडारवरून त्याचे सिग्नल्स पूर्णपणे बंद झाले असून तो नक्की कुठे पडला, याचे रहस्य अद्याप कायम आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iran No Talks : इस्लामाबाद किल्ल्यासारखं सजवलं, पण पाहुणेच गायब; इराणचा शांतता चर्चेला सणसणीत नकार, त्यात पाकिस्तानचा अपमान
ज्या ड्रोनबद्दल इतकी चर्चा सुरू आहे, तो काही साधासुधा ड्रोन नाही. एका MQ-4C ट्रायटन ड्रोनची किंमत अंदाजे २०० दशलक्ष डॉलर्स म्हणजेच १६०० कोटी रुपयांच्या घरात आहे. ५०,००० फुटांपेक्षा जास्त उंचीवर उडण्याची क्षमता असलेल्या या ड्रोनला विशेषतः सागरी निगराणीसाठी डिझाइन करण्यात आले आहे. हा ड्रोन २४ तास सतत हवेत राहू शकतो आणि ७,४०० नॉटिकल मैलांपर्यंतची माहिती गोळा करू शकतो. अमेरिकन नौदलाच्या ‘पी-८ए पोसायडन’ या गस्ती विमानांसोबत हा ड्रोन काम करतो. इतकी प्रगत यंत्रणा असतानाही तो गायब झाल्याने अमेरिकन संरक्षण तज्ज्ञांच्या भुवया उंचावल्या आहेत.
On its way back to base, the US Navy MQ-4C Triton reconnaissance drone that had been patrolling the Strait of Hormuz took a turn towards Iran, squawked code 7700 (general emergency), and started descending, falling off ADS-B as it dropped under 10k feet. pic.twitter.com/1Ki8OsEk9k — OSINTtechnical (@Osinttechnical) April 9, 2026
credit – social media and Twitter
हा ड्रोन गमावणे हा अमेरिकेसाठी केवळ तांत्रिक धक्का नाही, तर आर्थिक फटकाही मोठा आहे. आखाती देशांमधील या संघर्षामुळे अमेरिकेची तिजोरी रिकामी होत आहे. ताज्या आकडेवारीनुसार, अमेरिका या युद्धजन्य परिस्थितीवर दर सेकंदाला अंदाजे १०,३०० डॉलर्स (सुमारे ९.८ लाख रुपये) खर्च करत आहे. केवळ क्षेपणास्त्रे आणि शस्त्रास्त्रांवर दिवसाला ३,०४० कोटी रुपये खर्च होतात. यातच भर म्हणून ‘थाड’ (THAAD) आणि ‘पॅट्रियट’ (Patriot) सारख्या संरक्षण प्रणालींचा दैनंदिन खर्च ९०० कोटींच्या पुढे आहे. अशा स्थितीत १६०० कोटींचा ड्रोन गायब होणे हे अमेरिकेला परवडणारे नाही.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World Peace : ‘इराण-रशियापासून युक्रेनपर्यंत…’ 72 तासांत थांबली आठ देशांमधील युद्ध; जाणून घ्या ‘हे’ दिव्य कसे घडले?
इराणने हा ड्रोन आपल्या सायबर शक्तीने ‘जॅम’ करून इराणच्या सीमेत ओढला की अमेरिकेच्या तांत्रिक बिघाडामुळे तो कोसळला, यावर आता चर्चा सुरू झाली आहे. इराणने यापूर्वीही अमेरिकेचे प्रगत ड्रोन्स पाडलेले आहेत. जर यामागे इराणचा हात असल्याचे सिद्ध झाले, तर नुकताच झालेला युद्धविराम संपुष्टात येण्याची भीती आहे. सध्या अमेरिकन नौदल या ड्रोनचा शोध घेत असून, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये पुन्हा एकदा युद्धाचे ढग दाटून आले आहेत.
Ans: अमेरिकन नौदलाचा अत्यंत प्रगत 'MQ-4C ट्रायटन' (MQ-4C Triton) हा निगराणी ड्रोन बेपत्ता झाला आहे.
Ans: या ड्रोनची किंमत अंदाजे २०० दशलक्ष डॉलर्स म्हणजेच भारतीय चलनात सुमारे १६०० कोटी रुपयांपेक्षा जास्त आहे.
Ans: अहवालानुसार, अमेरिका सध्याच्या संघर्षामुळे दर सेकंदाला अंदाजे १०,३०० डॉलर्स (सुमारे ९.८ लाख रुपये) खर्च करत आहे.
