पाणी प्रश्न सुटणार! अमेझॉनची भारतात जल पुनर्भरण प्रकल्पांसाठी ३७ कोटींची गुंतवणूक

२०२४ मध्ये, अमेझॉनने २०२७ पर्यंत भारतात त्याच्या थेट ऑपरेशन्समध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाण्यापेक्षा जास्त पाणी परत करण्याचे ध्येय जाहीर केले. नवी दिल्लीत, अमेझॉन सामाजिक उपक्रम हेस्टन रिजनरेशनसोबत यमुना नदीच्या पाणलोट

अमेझॉनने महाराष्ट्रात भूजल पुनर्भरण प्रकल्पाची घोषणा केली आहे. हा प्रकल्प 2027 मध्ये पूर्ण झाला आहे, हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर दरवर्षी १.३ अब्ज लिटरपेक्षा जास्त पाणी पुनर्भरण करता येईल. इंटरनॅशनल क्रॉप्स रिसर्च इन्स्टिट्यूट फॉर द सेमी-अरिड ट्रॉपिक्स (ICRISAT) च्या सहकार्याने विकसित केलेला हा उपक्रम स्थानिक लघु शेतकऱ्यांना फायदा करून देण्याच्या उद्देशाने तयार करण्यात आला आहे आणि त्याचबरोबर या प्रदेशातील पाणीटंचाईच्या गंभीर आव्हानांना तोंड देईल.

हा प्रकल्प अमेझॉनच्या भारतातील जल पुनर्भरण प्रकल्पांच्या वाढत्या पोर्टफोलिओमध्ये मोलाची भर घालेल, ज्यामध्ये भारतातील प्रमुख तलाव पुनर्संचयित करण्याचे प्रयत्न आणि सामुदायिक पाणी प्रकल्प समाविष्ट आहेत.

शेअर बाजाराला हरित झळाळी! सेन्सेक्स ७४६ अंकांनी वधारला, निफ्टीने गाठला नवा टप्पा

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, “वैतरणा नदीचे पुनर्भरण करण्याच्या उपक्रमाचे स्वागत करताना मला अत्यंत आनंद होत आहे. पाण्याची कमतरता असलेल्या समुदायांमध्ये हवामानाची असुरक्षा कमी करणे हे महाराष्ट्र सरकारचे प्रमुख प्राधान्य आहे. वैतरणा खोऱ्यात भूजल पुनर्भरण करण्यासाठी Amazon आणि ICRISAT मधील सहकार्य हे या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.

वैतरणा नदी केवळ मुंबई महानगर प्रदेशासाठीच नाही तर महाराष्ट्रातील कृषी प्रणाली आणि समुदायांसाठी देखील महत्त्वाची आहे. तिच्या पुनरुज्जीवनाचा थेट फायदा आपल्या समुदायांना, शेतकऱ्यांना आणि अन्न प्रणालींना होईल. वैतरणा खोऱ्यात भूजल पुनर्भरण करण्याकेल्याबद्दल मी अमेझॉनचे कौतुक करतो. हे आपल्या लहान शेतकऱ्यांना आधार देईल आणि येणाऱ्या पिढ्यांसाठी पाणी सुरक्षितता सुनिश्चित करेल.

हवामान बदल आणि भूजल ऱ्हासामुळे निर्माण झालेल्या आव्हानांना पाहता, असे उपक्रम काळाची गरज आणि आवश्यक आहेत. मला आशा आहे की हा प्रकल्प आपल्या लोकांना, शेतीला आणि पर्यावरणाला दीर्घकालीन फायदे देईल. मी पुन्हा एकदा या उपक्रमात सहभागी असलेल्या सर्वांचे अभिनंदन करतो आणि त्याला यश मिळावे अशी शुभेच्छा देतो.”

या प्रकल्पामुळे वैतरणा हायड्रोबेसिनला फायदा होईल अशी अपेक्षा आहे, जे या प्रदेशाच्या जलसुरक्षेसाठी महत्त्वाचे आहे. प्रकल्प स्थळापासून १५ किमीच्या परिसरात असलेले तानसा आणि लोअर वैतरणा जलाशय मुंबई शहराला दररोज ८७० दशलक्ष लिटरपेक्षा जास्त पिण्याचे पाणी पुरवतात. हा उपक्रम मुंबई महानगर प्रदेशाच्या जलसुरक्षेत महत्त्वाची भूमिका बजावतो, जिथे अमेझॉनचे अनेक कॉर्पोरेट कार्यालये, AWS डेटा सेंटर आणि फुलफिलमेंट सेंटर यासारखी महत्त्वाची कामे चालतात.

अमेझॉन इंडिया आणि ऑस्ट्रेलियाचे व्हाईस प्रेसिडेंट (ऑपरेशन्स) अभिनव सिंग म्हणाले, “हा भूजल पुनर्भरण प्रकल्प २०२७ पर्यंत स्थानिक समुदायांना भारतात आमच्या थेट कामांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाण्यापेक्षा जास्त पाणी परत देण्याच्या आमच्या वचनबद्धतेला आणखी बळकटी देतो. वैतरणा हायड्रोबेसिनमध्ये मुंबईच्या वरच्या भागांमध्ये काम करून, आम्ही केवळ पाणीटंचाईच्या आव्हानांना तोंड देत नाही तर शेतकरी समुदायांसाठी दीर्घकालीन लवचिकता निर्माण करत आहोत, ज्यामध्ये महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यातील अबीटघर आणि काबरा सारख्या गावांचा समावेश आहे. भूजल पुनर्भरण उपक्रम हा भारतातील आमच्या वाढत्या जल व्यवस्थापन पोर्टफोलिओमध्ये सर्वात नवीन आहे, ज्यामुळे तेलंगणा, कर्नाटक, दिल्ली आणि आता महाराष्ट्र सारख्या अनेक राज्यांमध्ये दरवर्षी ३ अब्ज लिटरपेक्षा जास्त भूजल पुनर्भरण होण्याची अपेक्षा आहे.”

या प्रकल्पामध्ये पाण्याच्या पुनर्भरणासाठी अनेक उपाययोजना राबवल्या जातील, जसे की पावसाचे पाणी साठवण्यासाठी तलाव, शेत बांधणी – जिथे शेतांभोवती कमी उंचीचे बंधारे बांधणे – आणि सुधारित ड्रेनेज नेटवर्क. या उपायांचा उद्देश मातीची धूप नियंत्रित करणे, पाण्याचा साठा वाढवणे, सिंचन पुरवठा प्रदान करणे आणि संपूर्ण प्रदेशात भूजल पुनर्भरण करताना स्थानिक कृषी उत्पादकता वाढवणे आहे.

ICRISAT चे डॉ. वेंकटराधा ए म्हणाले, “राज्यातील शेतकऱ्यांना अनेकदा तीव्र पाणी टंचाईचा सामना करावा लागतो ज्यामुळे त्यांची अन्न सुरक्षा आणि उपजीविका धोक्यात येते, तर मातीची खूप जास्त धूप शेतीतील आव्हानांना आणखी वाढवते. अमेझॉनद्वारे समर्थित या प्रकल्पाचा स्थानिक समुदायांवर लक्षणीय आर्थिक परिणाम होण्याची अपेक्षा आहे. रब्बी हंगामात ७०० कुटुंबांना कृषी उत्पादनात वाढ दिसून येईल, घरगुती उत्पन्नात सुमारे ८०% वाढ होईल आणि पाण्याची कमतरता असलेल्या प्रदेशात शेतीची लवचिकता वाढेल.”

महाराष्ट्रातील भूजल पुनर्भरण प्रकल्प अमेझॉनच्या ऑपरेशनच्या प्रत्येक क्षेत्रात चांगला जल व्यवस्थापक बनण्याच्या उद्दिष्टाशी सुसंगत आहे. अमेझॉनकडे सध्या महाराष्ट्रात Amazon Web Services (AWS) डेटा सेंटर क्षेत्र आहे, जिथे त्यांनी २०३० पर्यंत क्लाउड इन्फ्रास्ट्रक्चरमध्ये ८.३ अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक करण्याची योजना जाहीर केली आहे. AWS गळती ओळखण्यासाठी रिअल-टाइम डेटा वापरून, साइटवर प्रक्रिया तंत्रज्ञानाचा वापर करून, यांत्रिक शीतकरण ऑपरेशनल सेटिंग्ज सुधारून आणि अकार्यक्षमतेबद्दल ऑपरेटरना सतर्क करण्यासाठी हजारो सेन्सर वापरून पाण्याचा वापर कमी करण्याचा प्रयत्न करते.

जागतिक पायाभूत सुविधा संघ पाणी वापर प्रभावीपणा (WUE) राखण्यासाठी किंवा सुधारण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांचे निर्धारण आणि ट्रॅक करण्यासाठी AWS डेटा सेंटरमध्ये क्लाउड-आधारित तंत्रज्ञानाचा वापर करतात. या प्रयत्नांमुळे AWS ला २०२४ मध्ये प्रति किलोवॅट-तास आयटी लोड (L/kWh) ०.१५ लिटर पाण्याचा निचरा होणारा जागतिक डेटा सेंटर WUE साध्य करण्यास मदत झाली आहे, जे २०२३ पेक्षा १७% आणि २०२१ पेक्षा ४०% जास्त आहे.

२०२४ मध्ये, अमेझॉनने २०२७ पर्यंत भारतात त्याच्या थेट ऑपरेशन्समध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाण्यापेक्षा जास्त पाणी परत करण्याचे ध्येय जाहीर केले. नवी दिल्लीत, अमेझॉन सामाजिक उपक्रम हेस्टन रिजनरेशनसोबत यमुना नदीच्या पाणलोट क्षेत्रात एका पुनर्भरण प्रकल्पावर काम करत आहे जे पूर्ण झाल्यावर दरवर्षी ४०० दशलक्ष लिटरपेक्षा जास्त पाणी पुन्हा भरण्याची अपेक्षा आहे.

ब्लूस्टोन ज्वेलरी आणि लाइफस्टाइलचा IPO सबस्क्रिप्शनसाठी खुला, १३ ऑगस्टपर्यंत गुंतवणुकीची संधी