पाच दशकांत प्रथमच आयुर्मानात घट, २०२०-२१ मध्ये २ कोटी मृत्यू

भारतात जन्माच्या वेळी आयुर्मान गेल्या 50 वर्षांत प्रथमच कमी झाले आहे. एका वर्षात 0.2 वर्षाची घट नोंदवण्यात आली आहे. 2017 ते 2021 दरम्यान आयुर्मान 69.8 वर्षे असण्याचा अंदाज आहे, जो 2016-2020 मध्ये 69.8 वर्ष होता.

दिल्ली : भारतात जन्माच्या वेळी आयुर्मान गेल्या 50 वर्षांत प्रथमच कमी झाले आहे. एका वर्षात 0.2 वर्षाची घट नोंदवण्यात आली आहे. 2017 ते 2021 दरम्यान जन्माच्या वेळी आयुर्मान 69.8 वर्षे असण्याचा अंदाज आहे, जो 2016-2020 मध्ये 69.8 वर्षे होता. ग्रामीण आणि शहरी भागातील पाच कालावधीतील आयुर्मान अनुक्रमे 0.1 वर्षे आणि 0.3 वर्षांनी कमी झाले. नमुना नोंदणी प्रणाली-आधारित संक्षिप्त जीवन सारणी 2017-21 नुसार, जन्माच्या वेळी महिलांचे आयुर्मान सरासरी पुरुषांच्या आयुर्मानापेक्षा दोन वर्षांपेक्षा जास्त असते. 70 वर्षांच्या वयातही, हा फरक महिलांसाठी सुमारे एक वर्षाने अनुकूल असतो.

एकूण मृत्यूंमध्ये 26% वाढ

एकूण नोंदणीकृत मृत्यूमध्ये 26 टक्क्यांनी वाढ होण्याचा अंदाज आहे. उत्तर प्रदेश, गुजरात, महाराष्ट्र, तामिळनाडू मध्यप्रदेश, कर्नाटक, बिहार, आप प्रदेश, केरळ, पश्चिम बंगाल, ओडिसा, छत्तीसगड, इराणा, पंजाब, तेलंगणा, इमरखंड आणि दिल्लीमध्ये अधिक मृत्यूची नोंद झाली आहे. 2020 से 2021 या वर्षात नोंदलेल्या मृत्यूंच्या संख्येत लक्षणीय वाढ झाली आहे. तथापि, सरकारी अहवालानुसार, यापैकी 17.3 टक्के मृत्यू (5.74,196) कोविड-19 मुळे झाले आहेत. कोचिङ-19 मुले झालेले मृत्यू वगळता, सुमारे 1. 4 दशलक्ष अतिरिक्त मृत्यू होतील.

दिल्लीचे आयुर्मान सर्वाधिक

जन्माच्या वेळी आयुर्मान दिल्लीत सर्वाधिक 73 वर्षे नोंदवले गेले, तर केरळमध्ये ते 77.9 वर्षे होते. छत्तीसगडमध्ये पुरुषांसाठी सर्वांत कमी वय 62.8 वर्षे आणि महिलांसाठी 66.4 वर्षे नोंदवले गेले. 1970-75 से 2017-21 या कालावधीत पुरुषांच्या आयुर्मानात प्रतिवर्षी सरासरी वाढ ओडिशामध्ये दिसून आली आणि सर्वांत कमी हरयाणामध्ये दिसून आली. महिलांसाठी वार्षिक वाढ़ सर्वाधिक हिमाचल प्रदेश आणि ओडिशामध्ये नोंदवली गेली आणि सर्वात कमी केराहमध्ये नोंदवली गेली.

कोविड काळात मृत्यूची संख्या वाढली

सरकारी आकडेवारीवरून असे दिसून येते की आयुर्मानातील ही घट 2021 मध्ये, कोरोना साथीच्या आजामाच्या सर्वोच्य वर्षात, भारतात जवळजवळ 2 कोटी मृत्यूंची वाढ झाली आहे. नागरी नोंदणी प्रणाली (सीआरएस) 2021 वर आधारित आकडेवारीनुसार, नोंदणीकृत मृत्यूंची संख्या 2020 मध्ये 81 साखांवरून 2021 मध्ये 1.2 कोटी झाली. सरकारने त्यांच्या अहवालात यापैकी सुमारे 6 लाख मृत्यू कोविड-19 शी जोडले आहेत. अहवालात म्हटले आहे की 25-34 वयोगटातील मृत्यूची पहिली दोन प्रमुख कारणे रक्ताभिसरण प्रणालीचे आजार आणि कोविड-19 होती, ज्यांचे योगदान अनुक्रमे 21.2 टक्के आणि 15.6 टक्के होते. 35-44 वर्षे वयोगटात, त्याच दोन प्रमुख कारणांचा वाटा अनुक्रमे 25.9 टक्के आणि 20.3 टक्के आहे.