दिल्लीत जुन्या किल्ल्यात का सुरू आहे खोदकाम? पांडवांचा इतिहास सापडला पण आता शोधायचाय ‘हा’ खजिना

यमुनेच्या तीरावर वसलेला जुना किल्ला हा देशातील सर्वात जुन्या किल्ल्यांपैकी एक आहे. येथे पांडवांची राजधानी होती असे मानले जाते, परंतु आतापर्यंत केलेल्या अनेक उत्खननात पुरावे मिळालेले नाहीत. जुन्या किल्ल्याचे रहस्य जगासमोर आणण्यासाठी पुन्हा एकदा किल्ल्याचे उत्खनन सुरू आहे.

नवी दिल्ली : दिल्लीच्या (Delhi) जुन्या किल्ल्यात (Old Fort) असा कोणता खजिना (Treasure) लपला आहे, ज्यासाठी भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण (एएसआय) च्या टीमने पुन्हा एकदा खोदकाम सुरू केले आहे. वरिष्ठ ASI अधिकारी वसंतकुमार स्वर्णकर (Vasant Kumar Swarnakar) यांच्या नेतृत्वाखाली जुन्या किल्ल्यात तिसऱ्यांदा उत्खनन सुरू करण्यात आले आहे. जुना किल्ला हा दिल्लीतील सर्वात जुन्या किल्ल्यांपैकी एक आहे.

वास्तविक एएसआय उत्खननाद्वारे पांडवांची राजधानी इंद्रप्रस्थ शोधू शकेल की नाही या प्रकरणाबाबत सर्वांच्या मनात उत्सुकता आहे. हिंदू धार्मिक ग्रंथांनुसार, पांडवांची राजधानी असलेले ठिकाण आता दिल्लीच्या जुन्या किल्याच्या आत कुठेतरी नामशेष झाले आहे. आतापर्यंतच्या उत्खननात पांडवांच्या राजधानीशी संबंधित कोणतेही पुरावे मिळालेले नसले तरी. यापूर्वी २०१७-१८ मध्ये उत्खननादरम्यान एएसआयच्या पथकाला मौर्यकालीन व त्यापूर्वीचे काही अवशेष सापडले होते. त्यात सुमारे २५०० वर्षे जुन्या बांगड्या, नाणी, पाण्याचा निचरा करण्यासाठी नाले व इतर वस्तू होत्या. या दरम्यान महाभारतकालीन इमारतीचे कोणतेही चिन्ह आढळले नाही.

[read_also content=”झालीये दैना! पाकिस्तानला वाटी घेऊन भीक मागण्यास भाग पाडले, पीएम मोदींचे वक्तव्य शाहबाजच्या देशात का व्हायरल होत आहे?, जाणून घ्या सत्य https://www.navarashtra.com/world/pakistan-to-go-around-the-globe-with-a-begging-bowl-why-is-pm-modi-statement-going-viral-in-shahbazs-country-watch-video-nrvb-362196.html”]

ASI च्या अधिकृत नोंदीनुसार, शेरशाह सूरी (१५३८-४५) याने मुघल सम्राट हुमायूनने बांधलेल्या दिनपनाह नगरची तोडफोड केली. या ठिकाणी त्यांनी एक किल्ला बांधला जो पुराण किल्ला म्हणून ओळखला जातो. किल्ल्याला उत्तर, दक्षिण आणि पश्चिम असे तीन दरवाजे आहेत. सध्या पश्चिमेकडील दरवाजातून गडावर प्रवेश होतो. जुना किल्ला बांधण्याचे काम शेरशाह सुरी पूर्ण करू शकला नाही आणि हुमायुनने ते पूर्ण केले असे मानले जाते. हा किल्ला यमुना नदीच्या काठावर होता.

जुन्या किल्ल्याचे अनेकवेळा झाले आहे उत्खनन

पांडवांची राजधानी शोधण्यासाठी दिल्लीचा जुना किल्ला अनेक वेळा खोदण्यात आला आहे. सर्वप्रथम, १९५५ मध्ये, जुन्या किल्ल्याच्या दक्षिण-पूर्व भागात उत्खनन करण्यात आले. त्यात चित्रांसह तपकिरी मातीच्या भांड्यांचे तुकडे सापडले. यानंतर १९६९ मध्ये पुन्हा उत्खनन सुरू करण्यात आले. ते १९७३ पर्यंत चालू राहिले. मात्र, पेंटेड पॉटरी लोकांची वस्ती सापडली नाही.

[read_also content=”अजब नियमाची गजब कथा : तुमच्यासाठी कायपण सौदी अरेबियात गर्लफ्रेंड-बॉयफ्रेंडला एकत्र राहण्याची मिळते शिक्षा! रोनाल्डोसाठी त्यांनी दिलीये स्वतःच्याच नियमांना तिलांजली https://www.navarashtra.com/world/rules-changes-saudi-arabia-strict-law-for-unmarried-couples-living-together-except-cristiano-ronaldo-nrvb-362203.html”]

मौर्य आणि मुघल काळातील काही अवशेष सापडले

दिल्लीच्या जुन्या किल्ल्यात पूर्वीच्या उत्खननात मौर्य काळापासून ते मुघल काळापर्यंतचे काही अवशेष नक्कीच सापडले. त्यानंतर २०१४ मध्ये एएसआयने त्याच भागाभोवती पुन्हा खोदकाम केले. त्यात रंगवलेल्या तपकिरी भांड्यांचे काही तुकडेही सापडले. कोणतीही रचना उदयास आली नाही. तथापि, मौर्य, सुंग, कुशाण, गुप्त, राजपूत, सल्तनत आणि मुघल काळातील अवशेष सापडत राहिले. यामध्ये एक मौर्य विहीर (सुमारे २००० वर्षे जुनी) समोर आली. उत्खननात गुप्तकालीन घरांच्या खुणाही सापडल्या.