शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2026
महाराष्ट्रात औषध विक्रेत्यांवर FDA चा मोठा बडगा! दोन आठवड्यांत २९ परवाने रद्द, ७१ निलंबित
औषधे, सौंदर्यप्रसाधने आणि वैद्यकीय उपकरणांचे उत्पादक, रक्तकेंद्रे, रक्त साठवणूक केंद्रे तसेच औषध चाचणी प्रयोगशाळांच्या एकूण १०५ तपासण्या करण्यात आल्या. या तपासण्यांमध्ये ६८ नोटिसा बजावण्यात आल्या. गंभीर त्रुटी आढळलेल्या संबंधितांचे ७ परवाने रद्द, तर २२ परवाने निलंबित करण्यात आले.
नक्की आपण खातोय काय? Pune शहरात ९ हजार किलो पनीर, ४४० किलो खवा अन्…; FDA ची धडक कारवाई
यामध्ये ॲलोपॅथी औषध उत्पादकांच्या ३६, आयुर्वेदिक औषध उत्पादकांच्या ४, सौंदर्यप्रसाधन उत्पादकांच्या ८, होमिओपॅथी औषध उत्पादकांच्या ४ आणि वैद्यकीय उपकरण उत्पादकांच्या ७ तपासण्यांचा समावेश आहे. याशिवाय औषध चाचणी प्रयोगशाळांच्या २, रक्तकेंद्रांच्या २२ आणि रक्त साठवणूक केंद्रांच्या २२ तपासण्या करण्यात आल्या.
राज्यातील औषध विक्री परवानाधारकांच्या ८३२ तपासण्या करण्यात आल्या. नियमित तपासण्या, विशेष मोहिमेअंतर्गत केलेल्या तपासण्या आणि नागरिकांच्या तक्रारींवरून करण्यात आलेल्या तपासण्यांचा यामध्ये समावेश आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या विक्रेत्यांना ३८२ नोटिसा बजावण्यात आल्या. याप्रकरणी २२ औषध विक्री परवाने रद्द, तर ४९ परवाने निलंबित करण्यात आले.
FDA च्या मुंबई, छत्रपती संभाजीनगर आणि नागपूर येथील औषध प्रयोगशाळांमध्ये दोन आठवड्यांत एकूण २७९ औषध नमुन्यांची चाचणी पूर्ण करण्यात आली. त्यापैकी २५८ नमुने प्रमाणित दर्जाचे, तर २१ नमुने अप्रमाणित आढळले.
अप्रमाणित नमुन्यांमध्ये १८ नमुने निकृष्ट दर्जाचे (NSQ), दोन नमुने चुकीचे लेबल किंवा ब्रँडिंग असलेले (Misbranded) आणि एक नमुना बनावट (Spurious) असल्याचे आढळले. या औषधांबाबत कायद्यानुसार पुढील कारवाई करण्यात येत असून, पाच प्रकरणांमध्ये औषधे बाजारातून परत मागविण्याची (Recall) प्रक्रिया राबवण्यात आली.
– जालना : नवजीवन मेडिकल अँड जनरल स्टोअर्स या पेढीने परवाने जमा केल्यानंतरही विनापरवाना जागेत औषधांचा साठा ठेवून व्यवसाय सुरू ठेवल्याचे आढळले. येथे ५८ हजार ७७२ रुपयांचा ॲलोपॅथी औषधसाठा जप्त करण्यात आला.
– नागपूर : फिनिक्स मेडिकॉर्प येथे परवाने जमा केल्यानंतरही विनापरवाना जागेत औषधांचा साठा ठेवण्यात आल्याचे आढळले. या कारवाईत २२ लाख ३ हजार ७४४ रुपयांचा औषधसाठा जप्त करण्यात आला.
– बारामती : वेदास हर्बल्स महिला गृह उद्योग येथे विनापरवाना सौंदर्यप्रसाधनांचे म्हणजेच साबणाचे उत्पादन होत असल्याचे आढळले. ४ लाख ५ हजार ६७८ रुपयांचा साठा जप्त करण्यात आला.
– वसई पूर्व : जी. बी. कॉस्मेटिक्स येथे विनापरवाना नेलपॉलिशचे उत्पादन, पॅकिंग आणि विक्री सुरू असल्याचे आढळले. कच्चा माल, पॅकिंग साहित्य आणि यंत्रसामग्री असा १ लाख ८३ हजार ९१८ रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला.
छत्रपती संभाजीनगरमध्ये नायराझेपाम (Nitrosun 10) या गुंगीकारक औषधाच्या ३४ गोळ्यांची बेकायदेशीर खरेदी-विक्री केल्याप्रकरणी दोन व्यक्तींविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला. या प्रकरणी NDPS कायदा, १९८५ आणि औषधे व सौंदर्यप्रसाधने कायद्यानुसार कारवाई करून दोघांनाही अटक करण्यात आली. या प्रकरणात १९२ रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला.
नागरिकांनी औषधे केवळ परवानाधारक औषध विक्रेत्यांकडून बिलासह खरेदी करावीत, असे आवाहन अन्न व औषध प्रशासनाने केले आहे. निकृष्ट किंवा बनावट औषधे, विनापरवाना औषध अथवा सौंदर्यप्रसाधनांचे उत्पादन आणि विक्री तसेच डॉक्टरांच्या चिठ्ठीशिवाय गुंगीकारक औषधांची विक्री होत असल्याचे निदर्शनास आल्यास नागरिकांनी तातडीने तक्रार करावी. यासाठी FDA च्या अधिकृत तक्रार पोर्टलवर ऑनलाइन तक्रार नोंदवता येते किंवा नजीकच्या अन्न व औषध प्रशासन कार्यालयाशी संपर्क साधता येतो.
Ans: ५ ते १७ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत राज्यातील सातही विभागांमध्ये एकूण ९३७ तपासण्या करण्यात आल्या.
Ans: एकूण २७९ नमुन्यांची चाचणी करण्यात आली. त्यापैकी २१ नमुने अप्रमाणित आढळले. यामध्ये १८ निकृष्ट दर्जाचे, दोन चुकीचे लेबल किंवा ब्रँडिंग असलेले आणि एक बनावट नमुना होता.
Ans: नागरिक FDA महाराष्ट्राच्या तक्रार पोर्टलवर ऑनलाइन तक्रार नोंदवू शकतात किंवा जवळच्या अन्न व औषध प्रशासन कार्यालयात तक्रार देऊ शकतात.
