
फोटो सौजन्य - Social Media
भारतीय चित्रपटसृष्टीतील मैलाचा दगड मानल्या जाणाऱ्या ‘लगान’ या चित्रपटाला २५ वर्षे पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने इंडिया पोस्टने विशेष स्मारक कव्हर (Special Cover) जारी करून चित्रपटाला अनोखी मानवंदना दिली आहे. महाराष्ट्र सर्कलचे मुख्य पोस्टमास्टर जनरल अमिताभ सिंह यांच्या हस्ते मुंबईत आयोजित विशेष कार्यक्रमात या स्मारक कव्हरचे अनावरण करण्यात आले. यावेळी या विशेष आवरणाचा पहिला स्मारक अल्बम अभिनेता आमिर खान यांना प्रदान करण्यात आला. भारतीय सिनेमाच्या इतिहासातील हा एक संस्मरणीय क्षण ठरला.
२००१ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘लगान’ ने भारतीय सिनेमाला जागतिक स्तरावर नवी ओळख मिळवून दिली होती. आशुतोष गोवारीकर दिग्दर्शित आणि आमिर खान निर्मित व अभिनीत या चित्रपटाने केवळ बॉक्स ऑफिसवरच यश मिळवले नाही, तर समीक्षकांचीही भरभरून दाद मिळवली. ब्रिटिश राजवटीच्या पार्श्वभूमीवर एका छोट्याशा गावाने अन्यायकारक ‘लगान’ करातून सुटका मिळवण्यासाठी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांना क्रिकेट सामन्याचे आव्हान दिल्याची प्रेरणादायी कथा या चित्रपटात मांडण्यात आली होती. संघर्ष, धैर्य, एकता आणि आत्मविश्वासाचा संदेश देणाऱ्या या चित्रपटाने आजही प्रेक्षकांच्या मनात विशेष स्थान कायम ठेवले आहे.
‘लगान’ला सर्वोत्कृष्ट परदेशी भाषेतील चित्रपट (Best Foreign Language Film) या श्रेणीत अकादमी पुरस्काराचे (ऑस्कर) नामांकन मिळाले होते. ऑस्करच्या अंतिम फेरीपर्यंत पोहोचणाऱ्या मोजक्या भारतीय चित्रपटांमध्ये ‘लगान’चा समावेश होतो. या यशामुळे भारतीय चित्रपटसृष्टीची जागतिक स्तरावर वेगळी ओळख निर्माण झाली आणि भारतीय सिनेमातील दर्जेदार कथानकांकडे जगाचे लक्ष वेधले गेले.
चित्रपटाच्या रौप्यमहोत्सवी वर्षानिमित्त आयोजित या विशेष कार्यक्रमाला दिग्दर्शक आशुतोष गोवारीकर, विझक्राफ्ट ग्रुपचे सह-संस्थापक सब्बास जोसेफ, महाराष्ट्र सर्कलच्या संचालक (टपाल सेवा) सिमरन कौर, मुंबई जीपीओच्या संचालक रेखा क्यूए रिझवी, प्रसिद्ध फिलॅटेलिस्ट सविता झिंगन, सहाय्यक संचालक (फिलॅटली) राजेश बागलेर, वरिष्ठ डाकघर अधीक्षक प्रशांत मिश्रा, वरिष्ठ पोस्टमास्टर दिनेश कुमार गुप्ता यांच्यासह टपाल विभागातील अनेक वरिष्ठ अधिकारी, टपाल तिकीट संग्रहकर्ते आणि चित्रपटप्रेमी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
यावेळी बोलताना टपाल विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, विशेष स्मारक आवरणे (Special Covers) ही देशाच्या सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि सामाजिक वारशाचे जतन करण्यासाठी प्रभावी माध्यम मानली जातात. राष्ट्रीय महत्त्वाच्या घटना, व्यक्तिमत्त्वे आणि ऐतिहासिक कामगिरीची नोंद या माध्यमातून कायमस्वरूपी जपली जाते. ‘लगान’सारख्या चित्रपटाचा सन्मान करून त्यातून मिळणारा धाडस, संघर्ष, एकता आणि आशेचा संदेश पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
फिलॅटली अर्थात टपाल तिकीट संग्रहाच्या क्षेत्रातही या विशेष कव्हरला मोठे महत्त्व आहे. चित्रपटप्रेमी आणि टपाल तिकीट संग्राहकांसाठी हा संग्रह भविष्यात एक दुर्मीळ आणि मौल्यवान स्मरणचिन्ह ठरणार असल्याचे मानले जात आहे. भारतीय सिनेमाच्या इतिहासातील महत्त्वाच्या कलाकृतींपैकी एक असलेल्या ‘लगान’ला अशा स्वरूपात गौरव मिळणे ही चित्रपटसृष्टीसाठीही अभिमानाची बाब असल्याची भावना उपस्थितांनी व्यक्त केली.
कार्यक्रमाच्या शेवटी मुख्य पोस्टमास्टर जनरल अमिताभ सिंह यांनी आमिर खान यांना या विशेष स्मारक कव्हरचा पहिला स्मारक अल्बम प्रदान केला. यानंतर उपस्थितांनी ‘लगान’च्या २५ वर्षांच्या यशस्वी प्रवासाला सलाम करत टाळ्यांच्या गजरात या ऐतिहासिक क्षणाचा आनंद साजरा केला. भारतीय सिनेमाचा जागतिक स्तरावर गौरव वाढवणाऱ्या ‘लगान’च्या रौप्यमहोत्सवी वर्षानिमित्त इंडिया पोस्टने दिलेली ही आगळीवेगळी श्रद्धांजली चित्रपटसृष्टी आणि टपाल इतिहासातील एक संस्मरणीय पर्व ठरली आहे.