Hanuman Jayanti : वर्षातून दोनदा हनुमान जयंती का साजरी केली जाते? काय आहे यामागील पौराणिक कथा

हनुमान जयंती वर्षातून दोनदा साजरी केली जाते. चैत्र महिन्यातील पौर्णिमेला हनुमान जयंती साजरी केली जाते. यावर्षी चैत्र महिन्याची पौर्णिमा शनिवार १२ एप्रिल रोजी आहे. याशिवाय कार्तिक महिन्यात हनुमान जयंतीही साजरी केली जाते.

हनुमान जयंतीला हनुमानजींच्या भक्तांसाठी विशेष महत्त्व आहे. दरवर्षी हनुमानजींचा जन्मदिवस दोनदा साजरा केला जातो. वाल्मिकी रामायणानुसार कार्तिक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला एकदा हनुमान जन्मोत्सव म्हणतात. दुसरी वेळ चैत्र महिन्यातील पौर्णिमेच्या दिवशी, ज्याला हनुमान जयंती म्हणतात. या वर्षी चैत्र महिन्यात शनिवार, 12 एप्रिल रोजी हनुमान जयंती साजरी केली जाणार आहे. हनुमान जयंती दोनदा साजरी करण्यामागे मुख्यतः दोन कारणे दिली जातात. हनुमान जयंती दोनदा का साजरी केली जाते ते सविस्तर जाणून घेऊया.

दक्षिण भारतात चैत्र पौर्णिमेतील हनुमान जयंतीचे महत्त्व

हनुमान जयंती दक्षिण भारतात, हनुमानजींचा जन्मदिवस चैत्र पौर्णिमेच्या दिवशी साजरा केला जातो. दक्षिण भारताच्या मान्यतेनुसार, हनुमानजींना चैत्र पौर्णिमेला नवीन जन्म मिळाला, म्हणून त्यांच्या पुनर्जन्माचे स्मरण करण्यासाठी आणि अद्भुत शक्ती प्राप्त करण्यासाठी हनुमान जयंती या दिवशी साजरी केली जाते. तर उत्तर भारतातील मान्यतेनुसार कार्तिक कृष्ण चतुर्दशीला हनुमान जयंती साजरी केली जाते. यावर्षी कार्तिक कृष्ण चतुर्दशी 19 ऑक्टोबरला आहे, त्यामुळे याच दिवशी हनुमान जयंतीही साजरी केली जाईल.

Mahatara Jayanti: कधी आहे महातारा जयंती जाणून घ्या शुभ मुहूर्त, कथा

हनुमान जयंती वर्षातून दोनदा का साजरी केली जाते

पहिली हनुमान जयंती- कार्तिक महिन्याच्या कृष्ण चतुर्दशीला येणारा हनुमानजींचा जन्मदिवस म्हणून साजरा केला जातो. त्याला हनुमान जन्मोत्सव म्हणतात.

दुसरी हनुमान जयंती- हा विजय अभिनंदन महोत्सव म्हणून साजरा केला जातो, जो चैत्र पौर्णिमेच्या दिवशी येतो. या दिवशी हनुमानाला नवजीवन मिळाले.

हनुमान जयंतीचे महत्त्व

या दिवशी हनुमानाची आराधना केल्याने भय, दुःख आणि दुःखापासून मुक्ती मिळते. भक्त हनुमान चालिसा, सुंदरकांड आणि बजरंग बाण पठण करतात. मंदिरांमध्ये विशेष हवन, भजन-कीर्तन आणि भंडारा आयोजित केला जातो. या दिवशी हनुमानजींना सिंदूर आणि चोळ अर्पण करण्याची परंपरा आहे.

dream science : दातांमध्ये गॅप असणे शुभ की अशुभ, काय सांगते स्वप्नशास्त्र

हनुमान जयंतीची पौराणिक कथा

हनुमानजींची जयंती दोनदा साजरी करण्याची एक रोचक कथा आहे. असे म्हणतात की, हनुमान जी तरुण होते तेव्हा त्यांची शक्ती अद्वितीय होती. एकदा त्याला खूप भूक लागली आणि त्याने फळ समजून आकाशात चमकणारा सूर्य गिळण्याचा प्रयत्न केला. सूर्य खाण्याचा प्रयत्न करताच सगळीकडे अंधार पसरला. हे पाहून इंद्रदेव काळजीत पडले आणि त्यांनी हनुमानजींवर वज्राच्या जोरावर हल्ला केला. या हल्ल्यामुळे हनुमानजी बेशुद्ध होऊन पृथ्वीवर पडले. हे दृश्य पाहून त्यांचे वडील पवन देव अत्यंत क्रोधित झाले आणि त्यांनी संपूर्ण विश्वातील वायूचा प्रवाह बंद केला. त्यामुळे संपूर्ण सृष्टीवर संकट निर्माण होऊन सर्वत्र खळबळ उडाली. तेव्हा ब्रह्मदेवाने मध्यस्थी करून पवनदेवाला शांत केले. त्यांनी हनुमानजींना नवजीवन दिले. ही घटना चैत्र महिन्यातील पौर्णिमेच्या दिवशी घडली असे मानले जाते, म्हणून हा दिवस हनुमान जयंती म्हणून साजरा केला जातो.

(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/ बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)