International Cat Day : घरात मांजर पाळण्याचे ‘हे’ 5 आरोग्यदायी फायदे तुम्हाला माहीत आहेत का? वाचा ‘ही’ विशेष माहिती

International Cat Day : आंतरराष्ट्रीय मांजर दिवस दरवर्षी 8 ऑगस्ट रोजी साजरा केला जातो. या दिवसाचा उद्देश मांजरींबद्दल जागरूकता पसरवणे आणि लोकांना त्यांच्या संवर्धनासाठी प्रेरित करणे हा आहे.

• ८ ऑगस्ट रोजी आंतरराष्ट्रीय मांजर दिवस
• २००२ मध्ये झाली सुरुवात
• दत्तक आणि आरोग्यावर भर

जगातील सर्वात लोकप्रिय आणि लाडक्या पाळीव प्राण्यांमध्ये मांजरींचे स्थान अग्रगण्य मानले जाते. आपल्या घरातील छोट्या कोपऱ्यात शांतपणे बसून राहणारी किंवा घरातील वस्तूंसोबत लुटूपुटूची भांडणे करणारी मांजर मानवी जीवनाला एक वेगळाच आनंद देऊन जाते. दरवर्षी ८ ऑगस्ट रोजी साजरा केला जाणारा ‘आंतरराष्ट्रीय मांजर दिवस’ (International Cat Day) हा केवळ सोशल मीडियावर मांजरींचे व्हिडिओ शेअर करण्याचा दिवस नाही; तर तो या मुक्या जीवांच्या हक्कांची, त्यांच्या आरोग्याची आणि त्यांच्या संरक्षणाची जबाबदारी समजून घेण्याचा एक महत्त्वाचा संदेश देणारा दिवस आहे.

आज जगभरात शेकडो लाखो मांजरी माणसांच्या घरात राहतात. परंतु आजही रस्त्यावर भटकणाऱ्या, आजारी आणि निवारा नसलेल्या मांजरींची संख्या अथांग आहे. या पार्श्वभूमीवर ‘इंटरनॅशनल फंड फॉर ॲनिमल वेलफेअर’ (IFAW) या जागतिक संस्थेने २००२ मध्ये ८ ऑगस्ट हा दिवस ‘जागतिक मांजर दिवस’ म्हणून घोषित केला. त्यानंतर २०२० मध्ये या दिवसाच्या आयोजनाची जबाबदारी ब्रिटनमधील ‘इंटरनॅशनल कॅट केअर’ (International Cat Care) या संस्थेकडे सोपवण्यात आली. या दिवसाचा मुख्य उद्देश समाजात मांजरींच्या गरजांबद्दल जाणीव निर्माण करणे आणि लोकांना त्यांच्या दत्तकविधानासाठी प्रेरित करणे हा आहे.

मांजरींचा अनोखा स्वभाव आणि मानवाशी असलेले नाते

मांजरी हा प्राणी स्वभावाने अत्यंत स्वतंत्र मानला जातो. कुत्र्यांप्रमाणे मांजरींना सतत कोणाच्या आधाराची किंवा सूचनेची गरज नसते; त्या स्वतःचे अस्तित्व स्वतः जपतात. तरीही, आपल्या मालकाशी त्यांचे नाते अत्यंत गूढ आणि निखळ प्रेमाचे असते. मांजरी आपल्या भावना म्याऊ करण्याच्या आवाजावरून किंवा अंग घासून व्यक्त करतात. जेव्हा मांजर तुमच्याजवळ येऊन गुरगुरण्याचा (Purring) आवाज करते, तेव्हा ती केवळ स्वतःचा आनंद व्यक्त करत नसते, तर तो आवाज मानवी मनातील ताणतणाव आणि चिंता कमी करण्यासाठी गुणकारी ठरतो असे अनेक वैज्ञानिक अभ्यासांतून सिद्ध झाले आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Pakistan Politics: पाकिस्तानमध्ये संविधानाचा नवा वाद; न्यायाधीशांच्या नियुक्तीवरून सरकार आणि राष्ट्रपती झरदारींमध्ये थेट संघर्ष

वैज्ञानिकदृष्ट्या पाहिल्यास, घरात मांजर पाळल्याने माणसाचे मानसिक आरोग्य सुधारते. रोजच्या धावपळीच्या आणि तणावपूर्ण आयुष्यात मांजरीसोबत घालवलेला १० मिनिटांचा वेळ मानवी शरीरातील ‘कोर्टिसोल’ (स्ट्रेस संप्रेरक) चे प्रमाण कमी करतो आणि आनंदाची भावना निर्माण करतो. मांजरींच्या खोडकर हालचाली घरात सकारात्मक ऊर्जा निर्माण करतात आणि एकटेपणा जाणवू देत नाहीत.

मांजरींच्या आरोग्य आणि आहाराची योग्य काळजी घेणे का गरजेचे?

अनेकदा लोक मांजरींना घरात आणतात, पण त्यांच्या योग्य पोषणाकडे आणि आरोग्याकडे दुर्लक्ष होते. मांजरींना निरोगी ठेवण्यासाठी खालील गोष्टींची काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे:

• संतुलित आणि योग्य आहार: मांजरी या पूर्णपणे मांसाहारी प्राणी आहेत. त्यांच्या शरीराला प्रथिनांची (Protein) आणि ‘टॉरिन’ (Taurine) नावाच्या अमिनो ॲसिडची खूप गरज असते, जे त्यांच्या डोळ्यांच्या आणि हृदयाच्या आरोग्यासाठी आवश्यक असते. त्यांना नियमितपणे स्वच्छ पाणी आणि पौष्टिक अन्न दिले पाहिजे.
• नियमित वैद्यकीय तपासणी आणि लसीकरण: भटक्या किंवा पाळीव दोन्ही मांजरींना वेळेवर लसीकरण (Vaccination) करणे गरजेचे असते. त्यांना रेबीज किंवा इतर संसर्गजन्य आजार होऊ नयेत म्हणून पशुवैद्यकीय डॉक्टरांचा (Vet) सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
• नसबंदी (Spaying/Neutering): रस्त्यावरील मांजरींची संख्या नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आणि त्यांचे आयुष्य अधिक निरोगी बनवण्यासाठी नसबंदी हा सर्वात प्रभावी आणि मानवी मार्ग आहे. यामुळे मांजरींमधील अनेक गंभीर आजारांचा धोका टळतो.
• सुरक्षित वातावरण आणि निवारा: मांजरींना खेळण्यासाठी आणि बागडण्यासाठी सुरक्षित जागा हवी असते. घरात त्यांच्यासाठी स्क्रॅचिंग पोस्ट आणि काही खेळणी ठेवल्यास त्यांचा मानसिक विकास चांगला होतो.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Meta Lawsuit : मेटा अडचणीत, भारतात मागावी लागली माफी; अमेरिकेत भरावे लागणार 54 अब्ज रुपये, पाहा काय आहे संपूर्ण प्रकरण?

‘खरेदी ऐवजी दत्तक घ्या’ (Adopt, Don’t Shop)

आंतरराष्ट्रीय मांजर दिवसाच्या निमित्ताने ‘ॲडॉप्शन’ म्हणजे मांजरींना दत्तक घेण्याच्या मोहिमेला विशेष महत्त्व दिले जाते. बाजारातून महागड्या प्रजातीच्या मांजरी विकत घेण्याऐवजी रस्त्यावरील किंवा प्राण्यांच्या निवारा केंद्रातील (Animal Shelter) बेघर मांजरींना दत्तक घेणे हे खरे प्राणीप्रेम आहे. एक मांजर दत्तक घेतल्याने केवळ एका प्राण्याला नवीन आयुष्य मिळत नाही, तर ते समाजातील प्राणी कल्याणाच्या चळवळीला मोठे बळ देते.

हा दिवस आपल्याला हे शिकवतो की निसर्गातील प्रत्येक जीवाला जगण्याचा समान अधिकार आहे. मांजरींसारख्या लहान प्राण्यांवर दया दाखवणे, त्यांना त्रास न देणे आणि त्यांची काळजी घेणे हे प्रत्येक सुजाण नागरिकाचे कर्तव्य आहे. आजच्या या विशेष दिवशी आपण सर्वांनी संकल्प करूया की, आपण आपल्या आसपासच्या मुक्या प्राण्यांशी प्रेमाने वागू आणि त्यांच्या सुरक्षेसाठी सदैव तत्पर राहू.