DNA Study : 100 वर्षे जगण्याचे रहस्य सापडले! 316 वर्षे जगणाऱ्या ब्राझीलच्या तीन बहिणींच्या डीएनएवर शास्त्रज्ञांचे मोठे संशोधन

जगातील प्रत्येकाला दीर्घायुष्याची इच्छा असते. प्रत्येकाला तारुण्याप्रमाणेच वृद्धापकाळातही निरोगी आणि उत्तम जीवन जगायचे असते. तथापि, हे नेहमीच शक्य नसते. अनेकदा, काळानुसार आजारपण येते किंवा व्यक्ती अशक्त होते.

• गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये नोंद
• डीएनए लॉन्जिव्हिटी प्रोजेक्ट
• दीर्घायुष्याचे सोपे सूत्र

Three Brazilian sisters 316 years old : दीर्घायुष्य लाभणे आणि तेही वयाच्या शंभरी पार केल्यानंतरही शारीरिक अन् मानसिकदृष्ट्या पूर्णपणे निरोगी राहणे, हे कोणत्याही माणसासाठी एका वरदानापेक्षा कमी नाही. आजच्या धावपळीच्या आणि तणावपूर्ण युगात जिथे माणसाचे सरासरी वय कमी होत चालले आहे, तिथेच ब्राझीलमधून एक अत्यंत थक्क करणारी बातमी समोर आली आहे. ब्राझीलमधील रिओ डी जनेरियो येथे राहणाऱ्या तीन सख्ख्या बहिणींचे एकूण वय तब्बल ३१६ वर्षे इतके आहे. या महिन्यात जून २०२६ मध्ये, जगातील सर्वात वयस्कर जिवंत तीन बहिणी म्हणून त्यांची ‘गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स’ (Guinness Book of World Records) मध्ये नोंद करण्यात आली आहे. या ऐतिहासिक नोंदीमुळे आता जगभरातील शास्त्रज्ञांचे लक्ष या बहिणींकडे वेधले गेले असून, मानवी दीर्घायुष्याचे रहस्य शोधण्यासाठी त्यांच्यावर मोठे संशोधन सुरू झाले आहे.

या तीन भाग्यवान बहिणींची नावे लेविटा डी ड्यूस न्युनेस (१०९ वर्षे), झोराइड डी ड्यूस मोटा (१०४ वर्षे), आणि झुलिना डी ड्यूस न्युनेस (१०३ वर्षे) अशी आहेत. वयाच्या या टप्प्यावर पोहोचूनही या तिन्ही बहिणींचे मानसिक आरोग्य आणि शारीरिक क्षमता आश्चर्यकारकपणे उत्तम आहे. त्या त्यांचे दैनंदिन काम स्वतः करतात आणि आजही त्यांच्या चेहऱ्यावर एक वेगळाच टवटवीतपणा पाहायला मिळतो. जागतिक स्तरावर दीर्घायुष्याच्या नोंदींची पडताळणी करणारी संस्था ‘लॉन्गेविकेस्ट’ (LongeviQuest) ने या बहिणींची ओळख पटवून दिली असून, त्यांच्या या अद्भूत जीवनप्रवासामुळे वैद्यकीय क्षेत्रात खळबळ उडाली आहे.

काय आहे ‘डीएनए लॉन्जिव्हिटी प्रोजेक्ट’?

या तीन बहिणींचे दीर्घायुष्य हे केवळ निसर्गाचा चमत्कार नाही, तर त्यामागे काही विशिष्ट जैविक कारणे असावीत, असा शास्त्रज्ञांचा ठाम विश्वास आहे. याच कारणांचा शोध घेण्यासाठी ब्राझीलमधील साओ पाउलो विद्यापीठातील मानवी जीनोम संशोधन केंद्राच्या (Human Genome Research Center) समन्वयक आणि प्रसिद्ध शास्त्रज्ञ मायाना झाइट्झ (Mayana Zatz) यांच्या नेतृत्वाखाली ‘डीएनए लॉन्जिव्हिटी प्रोजेक्ट’ (DNA Longevity Project) सुरू करण्यात आला आहे. संशोधक जोआओ पाउलो गुइलर्मे (João Paulo Guilherme) आणि त्यांच्या चमूने या तिन्ही बहिणींच्या रक्ताचे आणि लाळेचे नमुने गोळा केले आहेत.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा :  Gold Price Drop: सोन्याची किंमत ₹15,000 ने घसरली… युद्धाच्या काळात सोन्याचे भाव का वाढतात? इराण-अमेरिका करारानंतर दिलासा मिळाला

या अभ्यासाचा मुख्य उद्देश मानवी शरीरातील अशा ‘संरक्षक जनुकांचा’ (Protective Genes) शोध घेणे आहे, जी जनुके वृद्धत्वाच्या प्रक्रियेला संथ करतात. मायाना झाइट्झ यांच्या मते, निसर्गात अशी काही विशेष जनुके असतात जी माणसाच्या हृदयाला, स्नायूंना आणि मेंदूच्या विचार करण्याच्या क्षमतेला (Cognitive Ability) वाढत्या वयाच्या दुष्परिणामांपासून वाचवतात. जेव्हा एकाच कुटुंबातील एकापेक्षा जास्त व्यक्ती १०० वर्षांहून अधिक काळ जगतात, तेव्हा त्यात अनुवांशिक (Genetic) घटकांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरते. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की, बाह्य पर्यावरणीय घटकांपेक्षा शरीरातील अंतर्गत अनुवांशिक रचना माणसाला दीर्घकाळ निरोगी ठेवण्यासाठी अधिक प्रभावी ठरते. या प्रकल्पांतर्गत अशा ५०० शतायुषी (१०० वर्षे पार केलेल्या) लोकांच्या डीएनएचा अभ्यास करण्याचे लक्ष्य शास्त्रज्ञांनी ठेवले आहे.

Three Brazilians with a combined age of 316 have been recognised as the world’s longest-living trio of sisters. Researchers are studying their DNA to better understand the genetic factors behind healthy aging and exceptional genetic longevity. pic.twitter.com/yoxAoSd0VI — Al Jazeera English (@AJEnglish) June 25, 2026

credit – social media and Twitter

निसर्गाच्या जवळ असलेली जीवनशैली आणि कौटुंबिक आधार

शास्त्रज्ञ जरी जनुकांचा अभ्यास करत असले, तरी या तीन बहिणींनी त्यांच्या दीर्घायुष्याचे श्रेय त्यांच्या साध्या आणि निसर्गाच्या जवळ असलेल्या जीवनशैलीला दिले आहे. आपल्या जुन्या आठवणींना उजाळा देताना १०३ वर्षांच्या झुलिनाने सांगितले की, त्यांचे बालपण नद्यांमध्ये पोहण्यात, मासेमारी करण्यात आणि मैदानी खेळ खेळण्यात गेले. त्या काळात आजच्यासारखे आधुनिक फ्रीज किंवा रेफ्रिजरेटर नव्हते, त्यामुळे जे काही अन्न शिजवले जायचे ते पूर्णपणे ताजे आणि रासायनिक प्रक्रियांशिवाय असायचे. १०४ वर्षांच्या झोराइडने एका महत्त्वाच्या गोष्टीवर प्रकाश टाकला, ती म्हणजे बालपणात मिळालेले आईचे दूध (Breastfeeding), जे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करण्यासाठी आयुष्यभर उपयुक्त ठरले.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : कुमारी कंदम! समुद्राखाली दडलेल्या एका हरवलेल्या जगाची गोष्ट! फक्त एक पौराणिक कल्पना की विज्ञानाने नाकारलेले ऐतिहासिक सत्य?

या तीन बहिणींचे आयुष्य कोणत्याही विशेष उपचारांशिवाय अगदी सामान्य माणसांसारखे गेले आहे. १०९ वर्षांच्या लेविटा यांनी सुरुवातीला एक कारागीर म्हणून आणि नंतर एका टेलिव्हिजन नेटवर्कसाठी काम केले. झोराइड यांनी एक नर्स म्हणून काम करत पाच मुलांचे संगोपन केले, तर झुलिना यांनी घर सांभाळत सहा मुलांची काळजी घेतली. ‘लॉन्गेविकेस्ट’चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) बेन मेयर्स यांच्या मते, अनुवांशिक घटकांसोबतच या बहिणींचे एकमेकींच्या जवळ राहणे आणि त्यांना मिळणारा कौटुंबिक व सामाजिक आधार (Community Support) देखील त्यांच्या दीर्घायुष्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरला आहे. जेव्हा वृद्ध वयात मानसिक आधार आणि प्रेम मिळते, तेव्हा जगण्याची इच्छाशक्ती अधिक मजबूत होते, हेच या तीन बहिणींच्या जीवनप्रवासातून सिद्ध होते.