सशस्त्र सेना ध्वज दिन कधी साजरा केला जातो?

दरवर्षी ७ डिसेंबर रोजी.

ध्वज दिन साजरा करण्यामागील मुख्य उद्देश काय आहे?

देशासाठी बलिदान देणाऱ्या सैनिकांना श्रद्धांजली वाहणे आणि त्यांच्या कल्याणासाठी निधी (Fund) उभारणे.

ध्वज दिन निधीचा वापर प्रामुख्याने कशासाठी होतो?

युद्धात शहीद झालेल्या सैनिकांच्या विधवांचे/आश्रितांचे पुनर्वसन आणि माजी सैनिकांना आर्थिक मदत देण्यासाठी.

Armed Forces Flag Day 2025 : आजचा ‘हा’ खास दिवस आहे शूर सैनिकांच्या बलिदानाचे स्मरण आणि राष्ट्रकर्तृत्वाचा आदर करण्याचा

Armed Forces Flag Day 2025 : देशासाठी सर्वोच्च बलिदान देणाऱ्या शूर सैनिकांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी आणि सशस्त्र दलांच्या कल्याणासाठी किंवा लष्कर कल्याण निधीमध्ये योगदान देण्यासाठी हा दिवस समर्पित आहे.

By हर्षदा पाटोळे

Updated On: Dec 07, 2025 | 09:08 AM

Today is a special day to remember the sacrifice of brave soldiers and respect their national achievements

दरवर्षी ७ डिसेंबर रोजी ‘सशस्त्र सेना ध्वज दिन’ (Armed Forces Flag Day) साजरा केला जातो, जो देशासाठी बलिदान देणाऱ्या सैनिकांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी समर्पित आहे.
हा दिवस प्रामुख्याने सशस्त्र सेना ध्वज दिन निधीसाठी देणग्या गोळा करण्यावर केंद्रित आहे, ज्याचा उपयोग शहीद सैनिकांच्या कुटुंबीयांच्या आणि माजी सैनिकांच्या कल्याणासाठी होतो.
स्वातंत्र्यानंतर लगेचच, २८ ऑगस्ट १९४९ रोजी संरक्षण कर्मचाऱ्यांच्या कल्याणासाठी निधी उभारण्याची गरज ओळखून तत्कालीन संरक्षण मंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखाली समिती स्थापन करण्यात आली, तेव्हापासून हा दिवस साजरा होतो.

Armed Forces Flag Day 2025 : भारतीय लोकशाहीत ७ डिसेंबर हा दिवस केवळ एक तारीख नसून, तो राष्ट्रीय अभिमान आणि कृतज्ञतेचा दिवस आहे. याच दिवशी देशभरात ‘सशस्त्र सेना ध्वज दिन’ (Armed Forces Flag Day) साजरा केला जातो. हा दिवस आपल्या देशाच्या सीमांचे रक्षण करताना सर्वोच्च बलिदान देणाऱ्या शूर सैनिकांना आणि त्यांच्या कुटुंबियांना समर्पित आहे. या दिनाचा मुख्य उद्देश केवळ त्या शूरवीरांना श्रद्धांजली वाहणे इतकाच नाही, तर देशाच्या सशस्त्र दलांच्या कल्याणासाठी निधी उभारणे, हा आहे.

स्वातंत्र्यानंतर लगेचच, देशाच्या नेतृत्वाने हे महत्त्वाचे कर्तव्य ओळखले की, कर्तव्य बजावताना शहीद झालेल्या सैनिकांच्या कुटुंबियांच्या कल्याणासाठी आणि शारीरिकदृष्ट्या अपंग झालेल्या जवानांसाठी एक कायमस्वरूपी निधी उभारणे अत्यंत आवश्यक आहे. या गरजेतूनच २८ ऑगस्ट १९४९ रोजी भारताचे तत्कालीन संरक्षण मंत्री बलदेव सिंग यांच्या अध्यक्षतेखाली संरक्षण कर्मचाऱ्यांच्या कल्याणासाठी समितीची स्थापना करण्यात आली आणि ७ डिसेंबर हा दिवस ‘ध्वज दिन’ म्हणून साजरा करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Strategic Shift : अमेरिकेचा पुन्हा एकदा ‘भूराजकीय स्फोट’; रशियाशी वैर चुकीचे, भारत इंडो-पॅसिफिकचा ‘किंगमेकर’ पण चीनला मात्र….

ध्वज दिन निधीचे महत्त्व: तुमचे योगदान कशासाठी?

सशस्त्र सेना ध्वज दिन निधी (Armed Forces Flag Day Fund) हा या दिवसाचा केंद्रबिंदू आहे. या दिवशी, लष्कर (Army), हवाई दल (Air Force) आणि नौदल (Navy) या तिन्ही दलांचे प्रतिनिधित्व करणारे छोटे झेंडे आणि चिन्हे देशभरात नागरिकांना वाटली जातात आणि त्या बदल्यात जनतेकडून देणग्या (Donations) गोळा केल्या जातात.

हा निधी खालील अत्यंत महत्त्वाच्या उद्देशांसाठी वापरला जातो, ज्यामुळे आपले सैनिक आणि त्यांचे कुटुंबीय सुरक्षित राहतात:

पुनर्वसन आणि काळजी: युद्धात शहीद झालेल्या सैनिकांच्या आश्रितांचे आणि विधवांचे पुनर्वसन करणे.
अपंग सैनिकांसाठी मदत: युद्धात अपंग झालेल्या सैनिकांसाठी काळजी आणि पुनर्वसन केंद्रे चालवणे.
आर्थिक पाठबळ: माजी सैनिक (Ex-Servicemen) आणि त्यांच्या कुटुंबियांना कठीण काळात थेट आर्थिक मदत देणे.

राष्ट्रासाठी आपले प्राण अर्पण करणाऱ्या सैनिकांचा सन्मान करण्यामध्ये सार्वजनिक सहभाग किती महत्त्वाचा आहे, हे हा दिवस दाखवून देतो.

“Freedom is the most cherished possession of a nation.”
On Armed Forces Flag Day, we honour the valiant soldiers, airmen, and sailors whose heroism and sacrifice safeguard the territorial integrity of our Motherland. As Former Prime Minister Lal Bahadur Shastri urged, let us… pic.twitter.com/KILiWBaQeL — Ministry of Defence, Government of India (@SpokespersonMoD) December 7, 2025

credit : social media and Twitter

राष्ट्राचा आदर आणि राष्ट्रीय एकात्मता

सशस्त्र सेना ध्वज दिन केवळ निधी उभारण्यासाठी नाही, तर तो नागरिकांना भारतीय सशस्त्र दलांबद्दल आदर, कृतज्ञता आणि आपुलकी व्यक्त करण्याची एक अनमोल संधी देतो.

बलिदानाचे स्मरण: हा दिवस आपल्या सैनिकांनी दिलेल्या त्यागाचे स्मरण करून देतो आणि राष्ट्र उभारणीत त्यांचे अमूल्य योगदान अधोरेखित करतो.
एकतेचे प्रतीक: ध्वज दिन आपल्याला आठवण करून देतो की आपले सैनिक जात, धर्म किंवा प्रदेशाचा कोणताही विचार न करता देशाची सेवा करतात. ते राष्ट्रीय एकता आणि अखंडतेचे सर्वात मोठे प्रतीक आहेत.
देशभक्तीची भावना: जनतेमध्ये देशभक्तीची आणि भारतीय सैन्याबद्दल आदराची भावना बळकट करण्यासाठी विशेष कार्यक्रम आयोजित केले जातात. शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये विद्यार्थ्यांना भारतीय सैन्याच्या शौर्याबद्दल माहिती दिली जाते आणि त्यांना उपक्रमांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित केले जाते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : G7 Sanctions : भारतातून परतल्यावर संकटाचं वादळ पुतिन यांच्या डोक्यावर; G7-EUने रशियाविरुद्ध उभे केले युद्धाचे अदृश्य रणांगण

७ डिसेंबरचा ‘आर्मी फ्लॅग डे’ ही एक नम्र आठवण आहे की आपले स्वातंत्र्य आणि सुरक्षा हे आपल्या सैनिकांच्या बलिदानाचे फळ आहे आणि त्यांच्या तसेच त्यांच्या कुटुंबांच्या कल्याणासाठी आपण प्रत्येक नागरिकाने सक्रियपणे योगदान दिले पाहिजे. चला, ‘भारताच्या सीमांचे रक्षण करणाऱ्या सैनिकांना सलाम!’

💡

Frequently Asked Questions

Que: सशस्त्र सेना ध्वज दिन कधी साजरा केला जातो?

Ans: दरवर्षी ७ डिसेंबर रोजी.
Que: ध्वज दिन साजरा करण्यामागील मुख्य उद्देश काय आहे?

Ans: देशासाठी बलिदान देणाऱ्या सैनिकांना श्रद्धांजली वाहणे आणि त्यांच्या कल्याणासाठी निधी (Fund) उभारणे.
Que: ध्वज दिन निधीचा वापर प्रामुख्याने कशासाठी होतो?

Ans: युद्धात शहीद झालेल्या सैनिकांच्या विधवांचे/आश्रितांचे पुनर्वसन आणि माजी सैनिकांना आर्थिक मदत देण्यासाठी.