मोहम्मद युनूसचे बांगलादेशात कट्टरतावादाला खतपाणी; ISIही सक्रिय, भारताच्या सुरक्षेला धोका

बांगलादेशमध्ये सध्या कट्टरतावादाचा प्रभाव झपाट्याने वाढताना दिसत आहे. मोहम्मद युनूस यांच्या नेतृत्वाखालील अंतरिम सरकारच्या कार्यकाळात अतिरेकी गटांना मोकळा हात मिळत असल्याचे गंभीर आरोप करण्यात येत आहेत.

ढाका : बांगलादेशमध्ये सध्या कट्टरतावादाचा प्रभाव झपाट्याने वाढताना दिसत आहे. मोहम्मद युनूस यांच्या नेतृत्वाखालील अंतरिम सरकारच्या कार्यकाळात अतिरेकी गटांना मोकळा हात मिळत असल्याचे गंभीर आरोप करण्यात येत आहेत. विशेष म्हणजे, पाकिस्तानची गुप्तचर संस्था आयएसआय (ISI) देखील बांगलादेशमध्ये अधिक सक्रिय होत असून, भारताच्या ईशान्य भागात अस्थिरता निर्माण करण्यासाठी शस्त्रसाठ्याची तस्करी आणि दहशतवादी कारवाया सुरू केल्याचे अहवाल दर्शवतात.

शेख हसीनांची सत्ता गमावल्याने कट्टरतावादाला चालना

गेल्या वर्षी ऑगस्ट महिन्यात बांगलादेशमध्ये मोठी राजकीय उलथापालथ झाली. तत्कालीन पंतप्रधान शेख हसीना यांना तीव्र विरोधामुळे देश सोडावा लागला, आणि त्यानंतर मोहम्मद युनूस यांच्या नेतृत्वाखाली एक अंतरिम सरकार स्थापन करण्यात आले. शेख हसीना धर्मनिरपेक्ष आणि मध्यवर्ती विचारसरणीच्या नेत्या होत्या, परंतु युनूस सरकारमध्ये उजव्या विचारसरणीचा प्रभाव प्रचंड वाढला आहे. परिणामी, अतिरेकी आणि कट्टरपंथी गटांना अधिक स्वातंत्र्य मिळाल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : अलास्कामध्ये धोक्याची घंटा! विशाल ज्वालामुखीच्या उद्रेकाला फक्त 1 आठवडा बाकी, वैज्ञानिक सतर्क

दहशतवाद्यांना संरक्षण आणि अतिरेकी गटांचे पुनरुज्जीवन

मोहम्मद युनूस यांनी सत्तेवर येताच, बांगलादेशमध्ये पूर्वी बंदी घालण्यात आलेल्या अतिरेकी गटांना पुन्हा सक्रिय होण्याची संधी मिळाली. विशेष म्हणजे,

• जमात-ए-इस्लामी या कडव्या संघटनेवरील बंदी उठवण्यात आली.
• इस्लामी छात्र शिबीर (ICS) सारखी विद्यार्थी संघटना पुन्हा कार्यरत झाली, जी भारतविरोधी कारवायांमध्ये सहभागी असल्याचे आरोप आहेत.
• हिज्बुत-तहरीर या गटाच्या संस्थापक सदस्य नसीमुल घनी यांची गृहसचिव म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
• अन्सारुल्ला बांगला टीम (ABT) च्या प्रमुख जशिमुद्दीन रहमानी यांची सुटका करण्यात आली. यांचा अल-कायदाशी थेट संबंध असून, बांगलादेशातील धर्मनिरपेक्ष ब्लॉगर्सच्या हत्या करण्याचे गंभीर आरोप त्यांच्यावर आहेत.

ही परिस्थिती बांगलादेशमध्ये धार्मिक अतिरेकी शक्तींना मजबूत करत असून, भारतासाठीही धोका निर्माण करत आहे.

बांगलादेशात ISI चा वाढता हस्तक्षेप – भारतासाठी धोका?

वृत्तानुसार, पाकिस्तानची गुप्तचर संस्था ISI बांगलादेशमध्ये मोठ्या प्रमाणावर सक्रिय झाली आहे. तिचा उद्देश कट्टरपंथी विचारसरणीला पाठिंबा देऊन बांगलादेशातील अस्थिरता वाढवणे आणि भारताच्या पूर्वेकडील राज्यांमध्ये अशांतता पसरवणे आहे.

• ISI ने कॉक्स बाजारला शस्त्र तस्करीचे केंद्र बनवले आहे, जिथून चीनकडून मिळणारी शस्त्रे ईशान्य भारतातील बंडखोर गटांना पुरवली जात आहेत.
• ULFA, अराकान रोहिंग्या सॅल्व्हेशन आर्मी (ARSA) यांसारख्या गटांना ISI कडून मदत मिळत आहे.
• पाकिस्तानी लष्कराच्या SSG (स्पेशल सर्व्हिस ग्रुप) चे माजी सैनिक बांगलादेश-भारत सीमेजवळ कट्टरपंथी आणि रोहिंग्या बंडखोरांना प्रशिक्षण देत आहेत.
• बंदरबन आणि सिल्हेट भागांमध्ये उभारलेल्या छावण्यांमधून भारतविरोधी घातपात सुरू असल्याचा संशय आहे.

या घडामोडींमुळे भारतीय सुरक्षा संस्थांसाठी मोठी डोकेदुखी निर्माण झाली आहे.

भारत काय करणार? – धोरणात्मक पर्याय आणि आव्हाने

बांगलादेशातील ही परिस्थिती भारतासाठी अत्यंत चिंताजनक आहे. भारत आणि बांगलादेश यांचे दीर्घकाळापासून चांगले संबंध राहिले आहेत, परंतु युनूस सरकारच्या धोरणांमुळे भारताच्या सुरक्षेवर मोठा परिणाम होऊ शकतो.

भारत पुढील उपाययोजना करू शकतो –

राजनैतिक दबाव: भारत बांगलादेश सरकारवर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दबाव आणू शकतो, जेणेकरून कट्टरतावादास पाठिंबा देणाऱ्या धोरणांना आळा घालता येईल.

सुरक्षा उपाय: बांगलादेश सीमारेषेवरील गुप्तचर माहिती संकलन अधिक मजबूत करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून घुसखोरी रोखता येईल.

सैन्य सहकार्य: भारत बांगलादेशच्या लष्करासोबत सहकार्य वाढवू शकतो, ज्यामुळे अतिरेकी गटांचा प्रभाव कमी केला जाऊ शकतो.

ISI च्या हालचालींवर नियंत्रण: भारताने ISI च्या कारवायांवर लक्ष ठेवत त्यांच्या नेटवर्कचा पर्दाफाश करणे आवश्यक आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : रमजान तोंडावर असतानाही गाझामध्ये मृत्यूतांडव सुरूच; मृतांचा आकडा 50 हजार पार

 भारताला सतर्क राहावे लागणार

बांगलादेशमध्ये वाढणाऱ्या कट्टरतावादामुळे संपूर्ण दक्षिण आशियातील राजकीय आणि सुरक्षा स्थैर्यावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. मोहम्मद युनूस सरकारच्या धोरणांमुळे दहशतवाद्यांना खुलेआम संरक्षण मिळत आहे, आणि ISI च्या वाढत्या हस्तक्षेपामुळे भारताच्या सुरक्षिततेला गंभीर धोका निर्माण झाला आहे. भारताने या परिस्थितीकडे गांभीर्याने पाहून सुरक्षा यंत्रणा अधिक मजबूत करण्याची आवश्यकता आहे. अन्यथा, बांगलादेशातील ही अस्थिरता भविष्यात भारतासाठी मोठा धोका ठरू शकते.