Marathi News
X
  • देश
  • महाराष्ट्र
  • निवडणूक
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • व्यापार
  • लाइफ स्टाइल
  • व्हायरल
  • नवराष्ट्र विशेष
  • करिअर
  • फोटो
  • व्हिडिओ गॅलरी
  • वेबस्टोरीज़
  • ऑटोमोबाइल
  • विज्ञान तंत्रज्ञान
  • शुक्र, 13 नोव्हेंबर 2026 ई-पेपर
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • महाराष्ट्र
  • राजकारण
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • लाइफ स्टाइल
  • क्रीडा
  • क्राईम
  • अन्य
    • विदेश
    • नवराष्ट्र विशेष
    • मनोरंजन
    • अन्य
      • व्यापार
      • टेक
      • वेब स्टोरीज
      • व्हायरल
      • करिअर
      • धर्म
      • ऑटोमोबाइल
      • फोटो
      • व्हिडिओ
      • सिनेमा
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • राजकारण
  • महाराष्ट्र
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • लाइफ स्टाइल
  • धर्म
  • व्हायरल
  • व्हिडिओ
  • वेब स्टोरीज़
  • फोटो
In Trends:
  • Diwali |
  • India Vs New Zealand |
  • Under 19 Asia Cup |
  • bigg boss 20
Follow Us
  • वेब स्टोरीज
  • फोटो
  • ई-पेपर
  • विडियो
  • फटाफट खबरें

INS अरिहंत ते अरिघाट! रशियाच्या मदतीने भारत कसा बनला अणु पाणबुडी महासत्ता? ‘गुप्त ATV प्रकल्पाची’ कहाणी

India Russia Defence Deal: रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन या वर्षी भारताच्या दौऱ्यावर येत आहेत. रशियाने भारताला सुखोई-५७ लढाऊ विमाने देऊ केली आहेत. भारत आणि रशियामधील मैत्री दशकांपासून जुनी आहे.

  • By हर्षदा पाटोळे
Updated On: Jul 10, 2025 | 02:02 PM
India's rise as a submarine power from INS Arihant to Arighat with secret Russian support

India's rise as a submarine power from INS Arihant to Arighat with secret Russian support

Follow Us
Follow Us:

India nuclear submarine program : रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन लवकरच भारताच्या दौऱ्यावर येणार असून, त्यांनी भारताला अत्याधुनिक सुखोई-५७ लढाऊ विमाने देण्याची तयारी दर्शवली आहे. भारत-रशिया संबंध हा केवळ संरक्षण व्यवहारांचा भाग नसून, तो दशकानुदशकांचा विश्वास आणि सहकार्याचा दुवा आहे. विशेषतः भारत अणु पाणबुडी महासत्ता बनत असताना, रशियाचे योगदान निर्णायक ठरले.

१९७१ च्या भारत-पाक युद्धानंतर हिंदी महासागरातील रणनीतिक चित्र बदलले. अमेरिकेच्या ‘यूएसएस एंटरप्राइज’ तैनातीमुळे भारताला जाणवले, की जमीन आणि आकाशपुरतेच नव्हे, तर समुद्रातही स्वावलंबन आवश्यक आहे. याच उद्देशाने भारताने अणुऊर्जेवर चालणाऱ्या पाणबुड्यांचा शोध घेतला. पण अमेरिका, फ्रान्स, ब्रिटनसारख्या पश्चिमी राष्ट्रांनी भारताला मदत करण्यास नकार दिला. आंतरराष्ट्रीय धोरणांमुळे भारताला तांत्रिक बहिष्काराचा सामना करावा लागला.

भारताच्या पाठीशी खंबीरपणे उभा राहिला

पण अशा कठीण वेळेस सोव्हिएत युनियन (रशिया) भारताच्या पाठीशी खंबीरपणे उभा राहिला. १९८८ मध्ये भारताने रशियाकडून ‘चार्ली क्लास’ अणु पाणबुडी के-४३ भाड्याने घेतली, जिला ‘INS चक्र’ हे नाव देण्यात आले. ती केवळ एक युद्धनौका नव्हती, तर तरंगणारे विद्यापीठ होती. भारतीय नौदल अधिकारी, अभियंते आणि शास्त्रज्ञांनी तिच्या प्रत्येक यंत्रणेचे सखोल ज्ञान मिळवले. या प्रशिक्षणानेच ‘INS अरिहंत’सारख्या स्वदेशी अणु पाणबुडीच्या प्रकल्पास पाया दिला.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : VIDEO VIRAL : लाल समुद्रात टायटॅनिकसारखी दुर्घटना! हुथी बंडखोरांचा जीवघेणा हल्ला; जहाजाचे दोन तुकडे, 3 ठार

INS चक्र प्रकल्पादरम्यान काही तांत्रिक अडचणी आल्या, तरी भारताला मिळालेला अनुभव अमूल्य ठरला. भारताने नंतर ‘अ‍ॅडव्हान्स्ड टेक्नॉलॉजिकल व्हेसेल’ (ATV) प्रकल्प सुरू केला. हा गुप्त प्रकल्प भारताच्या अणु पाणबुडी स्वप्नाचा आत्मा ठरला. भाभा अणु संशोधन केंद्र (BARC) आणि रशियाच्या मदतीने भारतीय वैज्ञानिकांनी लहान अणुभट्टी डिझाइन करण्याचे कौशल्य आत्मसात केले. रशियाने हायड्रो अकॉस्टिक्स, नॉइज रिडक्शन, टॉर्पेडो सिस्टिमसारख्या विविध बाबींमध्ये मदत केली.

या सर्व प्रयत्नांचा परिपाक म्हणजे 

INS अरिहंत. २००९ मध्ये ती समुद्रात उतरली आणि २०१६ मध्ये पूर्णतः कार्यरत झाली. ही बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र पाणबुडी (SSBN) भारताच्या अणु त्रिकोणाचा महत्त्वाचा भाग ठरली. भारत आता जमिनीवरून, आकाशातून आणि समुद्रातूनही अणुहल्ला करण्यास सक्षम झाला. यानंतर २०१२ मध्ये भारताने पुन्हा एकदा रशियाकडून INS चक्र-२ भाड्याने घेतली. अ‍कुला-II श्रेणीतील पाणबुडी. ही पुढील पिढीची शक्तिशाली नौका होती, जिला INS अरिघाटसारख्या नव्या पाणबुडी प्रकल्पासाठी एक टप्पा मानले जाते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : गोलान हाइट्सच्या बदल्यात सत्ता राखणार? UAE मध्ये सीरियाचे अल-शारा आणि इस्रायली NSAची गोपनीय बैठक

आज भारत पाणबुडी तंत्रज्ञानात स्वावलंबी होण्याच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत आहे. ही कथा केवळ अणुशक्ती किंवा नौदल यशाची नाही, तर भारतीय विज्ञान, संयम, आणि धोरणात्मक दूरदृष्टीची साक्ष आहे. जगाने पाठ फिरवली असताना, रशिया खरा मित्र ठरला. भारताच्या या यशामागे जगाला प्रेरणा देणारे स्वप्न आणि दीर्घकालीन संघर्षाची छाया आहे, जी भविष्यातील अनेक स्वप्नांना दिशा देईल.

Web Title: Indias rise as a submarine power from ins arihant to arighat with secret russian support

Get Latest  Marathi News ,  Maharashtra News and  Marathi News from Politics,  Election News ,  Sports News ,  Entertainment News,  Business News and   Religion News  only on Navarashtra.com

Published On: Jul 10, 2025 | 02:01 PM

Topics:  

  • india
  • India Russia relations
  • international news
  • Russia

संबंधित बातम्या

Miss Universe 2026 महाअंतिम सोहळ्यापूर्वी मोठा धक्का! 15 देशांनी माघार घेतली; 6 आशियाई देशांवर घालण्यात आली बंदी
1

Miss Universe 2026 महाअंतिम सोहळ्यापूर्वी मोठा धक्का! 15 देशांनी माघार घेतली; 6 आशियाई देशांवर घालण्यात आली बंदी

Zurich Kotak General Insurance: विमा वितरणाला डिजिटल बळ! झुरिच कोटक जनरल इन्शुरन्स आणि फटकसिक्युअरमध्ये महत्त्वपूर्ण करार
2

Zurich Kotak General Insurance: विमा वितरणाला डिजिटल बळ! झुरिच कोटक जनरल इन्शुरन्स आणि फटकसिक्युअरमध्ये महत्त्वपूर्ण करार

India GDP Growth : जागतिक ऊर्जा संकटाच्या झटक्यानंतरही भारत भक्कम! अर्थव्यवस्था 7% च्या वेगाने धावणार; जागतिक अहवालाचा दावा
3

India GDP Growth : जागतिक ऊर्जा संकटाच्या झटक्यानंतरही भारत भक्कम! अर्थव्यवस्था 7% च्या वेगाने धावणार; जागतिक अहवालाचा दावा

Unemployment Rate India Decreases : देशातील बेरोजगारीच्या दरात मोठी घसरण! 5.4% वरून थेट 5.1 टक्क्यांवर; मुख्य कारणं काय?
4

Unemployment Rate India Decreases : देशातील बेरोजगारीच्या दरात मोठी घसरण! 5.4% वरून थेट 5.1 टक्क्यांवर; मुख्य कारणं काय?

Popular Sections

  • देश
  • विदेश
  • लाईफस्टाईल
  • मनोरंजन
  • क्रीडा
  • व्यापार
  • वेब स्टोरीज

Maharashtra Cities

  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • ठाणे
  • नाशिक
  • रत्नागिरी
  • पालघर
  • रायगड

More

  • धर्म
  • ऑटो
  • करिअर
  • व्हायरल
  • फोटो
  • नवराष्ट्र विशेष
  • टेक
  • व्हिडिओ

Follow Us On

Contact Us About Us Privacy Policy
Hindi News Epaper Marathi Epaper Hindi RSS Sitemap Author

© Copyright Navarashtra 2026 All rights reserved.