Taiwan T-Dome : ड्रॅगनच्या धोक्याला प्रत्युत्तर देत तैवान उभारणार ‘हवाई किल्ला’; ‘या’ मास्टरप्लॅनमध्ये इस्रायल करणार मोठी मदत

Taiwan T-Dome : अलिकडच्या काळात युद्धात जमिनीवरील कारवाईच्या तुलनेत हवाई हल्ल्यांमध्ये वाढ झाली आहे. परिणामी, जगभरातील देश हवाई संरक्षण मजबूत करण्यावर भर देत आहेत. या यादीत तैवान ही एक नवीन भर आहे.

1. तैवानने चीनच्या वाढत्या लष्करी दबावाला तोंड देण्यासाठी बहुस्तरीय हवाई संरक्षण प्रणाली उभारण्याचा निर्णायक निर्णय घेतला आहे.
2. या योजनेतील केंद्रबिंदू म्हणजे इस्रायलच्या आयर्न डोमच्या धर्तीवर विकसित होणारी ‘टी-डोम’ प्रणाली, जी लढाऊ विमाने, बॅलिस्टिक व क्रूझ क्षेपणास्त्रे, ड्रोन हल्ले आणि एअर स्ट्राईकपासून तैवानचे संरक्षण करणार आहे.
3. हा निर्णय फक्त तैवानच्या सुरक्षेसाठी नसून, संपूर्ण आशिया-प्रशांत पट्ट्यातील सामरिक संतुलनावर परिणाम करणारा एक महत्त्वाचा भूराजकीय टप्पा मानला जात आहे.

Taiwan $40B defense budget : अलिकडील वर्षांमध्ये युद्धाच्या स्वरूपात एक मोठा बदल दिसून येतो. पारंपरिक जमिनीवरील रणांगणाच्या तुलनेत आता आकाशातून होणाऱ्या हल्ल्यांना अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. लांब पल्ल्याची क्षेपणास्त्रे, वेगवान लढाऊ विमाने, ड्रोनचा झुंड, हायपरसोनिक मिसाईल्स आणि सायबर-नियंत्रित शस्त्रप्रणाली यांमुळे कोणताही देश काही मिनिटांत लक्ष्य बनू शकतो. त्यामुळेच हवाई संरक्षण ही कोणत्याही राष्ट्राची पहिली संरक्षणरेषा बनली आहे. याच बदलत्या युद्धनीतीच्या पार्श्वभूमीवर तैवानने (Taiwan) एक महत्त्वाचा आणि धाडसी निर्णय घेत “हवाई किल्ला” उभारण्याचा आराखडा तयार केला आहे.

तैवानने आगामी काही वर्षांत सुमारे ४० अब्ज डॉलर्सची मोठी रक्कम केवळ हवाई संरक्षणासाठी खर्च करण्याचा निर्धार केला आहे. या निधीचा प्रमुख भाग ‘टी-डोम’ या बहुस्तरीय (Multi-Layered) हवाई संरक्षण नेटवर्कवर खर्च होणार आहे. ही प्रणाली इस्रायलच्या प्रसिद्ध ‘आयर्न डोम’ प्रणालीवर आधारित असली तरी ती त्याहून अधिक व्यापक आणि प्रगत असेल, असे संरक्षण तज्ज्ञांचे मत आहे. टी-डोम केवळ कमी पल्ल्याच्या रॉकेट्सपुरती मर्यादित न राहता, चिनी लढाऊ विमाने, बॅलिस्टिक मिसाईल्स, क्रूझ मिसाईल्स आणि ड्रोनच्या मोठ्या ताफ्यालाही निष्क्रिय करण्यास सक्षम असेल.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Shadow Fleet : ‘हा VIRATआहे, आम्हाला मदत हवी आहे, मेडे…मेडे’; रशिया युक्रेनचा ब्लॅक सीमध्ये युद्ध थरार, तुर्की मात्र अनभिज्ञ

युरोएशियन टाईम्स आणि आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा संस्थांच्या अहवालांनुसार, चीनकडून तैवानवर दशकांपासून वाढता लष्करी, आर्थिक आणि राजकीय दबाव आहे. चीनने तैवानला आपल्या भूभागाचा भाग घोषित केले असून, प्रसंगी लष्करी हस्तक्षेपाचीही भाषा केली आहे. दरम्यान, तैवानच्या सीमेजवळ चिनी युद्धनौकांचे गस्त अभियान, लढाऊ विमानांचे उड्डाण आणि क्षेपणास्त्र चाचण्या सातत्याने वाढत असल्याने तणाव अधिक गहिरा झाला आहे. याच पार्श्वभूमीवर, ‘टी-डोम’ तैवानच्या आकाशात एक अभेद्य सुरक्षा वलय निर्माण करण्याचा प्रयत्न असल्याचे तज्ज्ञ मानतात.

See more

Taiwan’s President announces $40 billion to put toward buying US weapons and building a defense dome. “Taiwan Dome” 🇹🇼 is an air defense system with high-level detection and interception capabilities modeled after Israel’s Iron Dome. While this is nice for Taiwan to have,… pic.twitter.com/M4ty1UgiTU — Melissa Chen (@MsMelChen) November 26, 2025

credit : social media

तैवानचे अध्यक्ष लाई चिंग-ते यांनी या प्रणालीच्या जलद अंमलबजावणीवर विशेष भर दिला असून, टी-डोमला त्यांनी तैवानच्या नागरिकांसाठी एक “सुरक्षा जाळे” असे संबोधले आहे. १० ऑक्टोबर रोजी अधिकृतपणे या प्रकल्पाची घोषणा करण्यात आली आणि जगभरातील संरक्षण निरीक्षकांचे लक्ष या निर्णयाकडे वेधले गेले. अनेकांनी याची तुलना इस्रायलच्या आयर्न डोमशी केली असली तरी, सुरक्षा विश्लेषक मायकेल कोल यांच्या मते, आयर्न डोम मुख्यतः शॉर्ट-रेंज रॉकेट्स रोखण्यासाठी बनवण्यात आली आहे, तर टी-डोम ही अधिक व्यापक संरक्षण देणारी बहुआयामी प्रणाली आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Stockton : कॅलिफोर्नियामध्ये मुलांच्या वाढदिवसाच्या पार्टीत अंदाधुंद गोळीबार; 4 जणांचा मृत्यू, 19 जखमी, धक्कादायक VIDEO VIRAL

या निर्णयाचा परिणाम केवळ तैवानपुरता मर्यादित नाही. आशिया-प्रशांत क्षेत्रात चीन, अमेरिका, जपान आणि दक्षिण कोरिया यांच्यात आधीच मोठी सामरिक चुरस सुरू आहे. तैवानने उचललेल्या या पावलामुळे प्रादेशिक सामरिक समतोलावर परिणाम होणार असून, भविष्यातील युद्धनीतींची दिशा बदलण्याची शक्यताही व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे टी-डोम ही केवळ एक संरक्षण प्रणाली नसून, ती एक राजकीय आणि सामरिक संदेश म्हणूनही पाहिली जात आहे.