पेट्रोल-डिझेल शिवाय हे पाच इंधनाचे पर्याय! काहींवर संशोधन सुरु

जगभरात वाढतं प्रदूषण, इंधनाच्या किंमतीतील चढ-उतार आणि जीवाश्म इंधनाचे कमी होत चाललेले साठे यामुळे शास्त्रज्ञ पेट्रोल आणि डिझेलला पर्यायी इंधनाच संशोधन करत आहेत. भविष्यातील वाहनांसाठी अनेक पर्याय विकसित होत असून ते पर्यावरणपूरक आणि अधिक कार्यक्षम मानले जातात. असेच काही पर्याय आपण इथे पाहणार आहोत,

Electric

सध्या सर्वाधिक चर्चेत असलेला पर्याय म्हणजे विद्युत (Electric) वाहने. या वाहनांमध्ये बॅटरीद्वारे मोटर चालवली जाते. त्यामुळे धूर किंवा कार्बन उत्सर्जन होत नाही. अनेक देशांमध्ये इलेक्ट्रिक कार, बस आणि दुचाकींचा वापर झपाट्याने वाढत आहे. भारतातही EV च्या दुचाकी, तीन चाकी आणि चारचाकी वाहनांची मोठ्या संख्येत विक्री चालू आहे.

Hydrogen Fuel

दुसरा महत्त्वाचा पर्याय म्हणजे हायड्रोजन इंधन. हायड्रोजन फ्युएल सेल तंत्रज्ञानाद्वारे वाहनांना ऊर्जा मिळते. या प्रक्रियेत केवळ पाण्याची वाफ तयार होते, त्यामुळे प्रदूषण जवळपास शून्य असते. अनेक मोठ्या वाहन उत्पादक कंपन्या हायड्रोजनवर चालणाऱ्या कार विकसित करत आहेत.

काळे सोने म्हटले जाणारे ‘Hydrogen Fuel’ कसे तयार केले जाते?

Biofuel

बायोफ्युएल हाही एक प्रभावी पर्याय मानला जातो. ऊस, मका, सोयाबीन किंवा कृषी अवशेषांपासून इथेनॉल आणि बायोडिझेल तयार केले जाते. हे इंधन पारंपरिक इंजिनमध्ये काही बदल करून वापरता येऊ शकते. त्यामुळे शेतकऱ्यांनाही अतिरिक्त उत्पन्नाचा स्रोत उपलब्ध होऊ शकतो.

CNG

याशिवाय कॉम्प्रेस्ड नॅचरल गॅस (CNG) आणि बायोगॅस हे तुलनेने स्वच्छ इंधन मानले जातात. त्यांचा वापर केल्यास कार्बन उत्सर्जन कमी होते आणि इंधन खर्चही नियंत्रित राहतो.

सिटी ड्राइविंग आणि हाय मायलेज देणाऱ्या ‘या’ आहेत भारतातील टॉप ५ CNG …

Solar Energy

शास्त्रज्ञ सौरऊर्जेवर चालणाऱ्या वाहनांवर देखील संशोधन करत आहेत. वाहनांच्या छतावर बसवलेल्या सौर पॅनेलद्वारे ऊर्जा निर्माण करून बॅटरी चार्ज केली जाते. जरी हे तंत्रज्ञान अजून सुरुवातीच्या टप्प्यात असले तरी भविष्यात त्याचे महत्त्व वाढू शकते.

एकूणच, पेट्रोल आणि डिझेलवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी जगभरात विविध पर्याय विकसित केले जात आहेत. इलेक्ट्रिक वाहने, हायड्रोजन, बायोफ्युएल, सीएनजी आणि सौरऊर्जा यांसारखी तंत्रज्ञाने भविष्यातील वाहतूक व्यवस्था अधिक स्वच्छ, सुरक्षित आणि शाश्वत बनवू शकतात. त्यामुळे येणाऱ्या काळात वाहन क्षेत्रात मोठी क्रांती घडण्याची शक्यता आहे.