शनिवार, 24 ऑक्टोबर 2026
ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राच्या प्रगत आवृत्तीसाठी रशियासोबत चर्चा! ३०० कोटी रुपयांची गुंतवणूक, शेअर्समध्ये दिसेल अ‍ॅक्शन (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
BrahMos Missile Marathi News: ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रांच्या यशस्वी तैनातीनंतर, भारताने आता या क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या प्रगत आवृत्तीच्या संयुक्त निर्मितीसाठी रशियाशी चर्चा सुरू केली आहे. रशियाने या प्रकल्पासाठी पूर्ण तांत्रिक मदत देऊ केली आहे. अहवालात म्हटले आहे की सुरुवातीच्या चर्चा झाल्या आहेत आणि लखनौमध्ये नुकत्याच उद्घाटन झालेल्या नवीन प्लांटमध्ये अपडेटेड ब्रह्मोसचे उत्पादन सुरू करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
सुमारे ₹३०० कोटी खर्चून बांधण्यात आलेला हा प्रकल्प क्षेपणास्त्र निर्मितीवर लक्ष केंद्रित करेल. सध्याच्या ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र आवृत्तीची मारा क्षमता २९० ते ४०० किलोमीटर आहे आणि ती मॅक २.८ च्या कमाल वेगापर्यंत पोहोचू शकते.
ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र भारत आणि रशियाच्या संयुक्त उपक्रम कंपनी ब्रह्मोस एरोस्पेसने विकसित केले आहे. हे जमीन, समुद्र किंवा हवेतून डागले जाऊ शकते आणि ते ‘फायर अँड फोरगेट’ तंत्रज्ञानावर आधारित आहे.
७ मे रोजी ऑपरेशन सिंदूर अंतर्गत भारताने पाकव्याप्त काश्मीर (पीओके) मध्ये दहशतवादी तळांवर अचूक हवाई हल्ले केल्यानंतर हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. २२ एप्रिल रोजी पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून ही कारवाई करण्यात आली, ज्यामध्ये २६ लोकांचा मृत्यू झाला होता, त्यातील बहुतेक पर्यटक होते.
वृत्तानुसार, या कारवाईत भारताने रशियन तंत्रज्ञानाने निर्मित ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र आणि एस-४०० हवाई संरक्षण प्रणाली यासारख्या शस्त्रांचा वापर केला, यावरून भारतीय लष्करी ताकदीत या प्रणालींचे धोरणात्मक महत्त्व दिसून येते.
भारताच्या संरक्षण यंत्रणेतील अनेक प्रमुख शस्त्रास्त्रे रशियन तंत्रज्ञानावर आधारित आहेत. लष्करात, T-90S भीष्म आणि T-72M1 अजय टँक हे त्यांच्या बख्तरबंद तुकड्यांचा कणा आहेत, तर रॉकेट तोफखान्यात BM-21 ग्रॅड आणि 9A52 स्मर्च सारख्या प्रणालींचा समावेश आहे.
हवाई संरक्षण प्रणालींमध्ये, भारताकडे S-400 ट्रायम्फ सारख्या लांब पल्ल्याच्या प्रणाली तसेच OSA-AK आणि Strela-10 सारख्या कमी पल्ल्याच्या प्रणाली आहेत. याशिवाय, भारत अमेठी येथील संयुक्त उपक्रमांतर्गत सुमारे ६.७ लाख AK-२०३ असॉल्ट रायफल्स तयार करण्याची योजना आखत आहे.
सुखोई एसयू-३०एमकेआय लढाऊ विमाने भारतीय हवाई दलाच्या लढाऊ ताफ्याचा कणा आहेत, ज्यांना मिग-२९ आणि मिग-२१ बायसन सारख्या विमानांचा आधार आहे. हेलिकॉप्टर युनिट्समध्ये मिल एमआय-१७ आणि हेवी-लिफ्ट एमआय-२६ सारखे हेलिकॉप्टर समाविष्ट आहेत.
भारताने संरक्षण उपकरणांच्या आयातीवरील आपले अवलंबित्व हळूहळू कमी केले आहे. सरकारने मार्चमध्ये सांगितले होते की सध्या ६५% संरक्षण उपकरणे स्वदेशी पद्धतीने तयार केली जात आहेत. २०२९ पर्यंत संरक्षण उत्पादन ३ लाख कोटी रुपयांपर्यंत नेण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे.
