
इराण-इस्रायल युद्ध सुरुच... तरीही भारतीय शेअर बाजार सलग तिसऱ्या दिवशी तेजीत, काय आहे यामागचं कारण?
शेअर बाजारात सलग तिसऱ्या दिवशी जोरदार तेजी दिसून येत आहे. बुधवारी १८ मार्च २०२६ सकाळी ११:२६ वाजता, सेन्सेक्स ६८० अंकांनी वाढून ७६,७५१ वर व्यवहार करत आहे. निफ्टी २१७ अंकांनी वाढून २३,७९८ वर व्यवहार करत आहे. आयटी आणि ऑटो क्षेत्रात जोरदार खरेदी होत आहे. याव्यतिरिक्त, मीडिया, सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका, फार्मा, एफएमसीजी आणि रिअल्टी क्षेत्रातही वाढ दिसून येत आहे. केवळ मेटल क्षेत्रात विक्री दिसून येत आहे.
निफ्टीमधील सर्वाधिक वाढ झालेल्या कंपन्यांमध्ये इन्फोसिस, टेक महिंद्रा आणि एचसीएल टेक यांचा समावेश आहे. सर्वाधिक घसरण झालेल्या कंपन्यांमध्ये कोल इंडिया, मॅक्स हेल्थ आणि एचडीएफसी बँक यांचा समावेश आहे. आज बाजारातील अस्थिरता कमी होत असल्याचे दिसत आहे. इंडिया व्हीआयएक्स (VIX) ४% पेक्षा जास्त घसरला आहे, जे बाजारातील भीती कमी झाल्याचे दर्शवते. बाजाराची व्याप्ती (मार्केट ब्रेथ) देखील मजबूत दिसत आहे. सलग तिसऱ्या दिवशी शेअर बाजारात तेजी येण्यामागील कारणे आम्ही स्पष्ट करत आहोत.
ब्रेंट क्रूड १% पेक्षा जास्त घसरून प्रति बॅरल १०२ डॉलरवर आले आहे. तर डब्ल्यूटीआय (WTI) जवळपास २% घसरणीसह ९४.५३ डॉलरवर व्यवहार करत आहे. इराणचे हल्ले आणि होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद झाल्यामुळे अलीकडे तेलाच्या किमती वाढल्या होत्या (२०२२ नंतर प्रथमच १०० डॉलरचा टप्पा ओलांडला होता). मात्र इराकी सरकार आणि कुर्दिश अधिकाऱ्यांमध्ये सेहान बंदरातून तेल निर्यात पुन्हा सुरू करण्याबाबत झालेल्या करारामुळे पुरवठ्याबाबतची चिंता कमी झाली आहे. यामुळे बाजाराला दिलासा मिळाला आहे, कारण महागड्या तेलामुळे भारतासारख्या आयातदार देशांमध्ये महागाई वाढते.
अमेरिकेत वॉल स्ट्रीट तेजीसह बंद झाला. एस अँड पी ५०० ०.२५% ने वाढला, तर नॅस्डॅक ०.४७% ने वधारून बंद झाला. आशियाई बाजारांमध्येही तेजी दिसून आली. जपानचा निक्केई २% पेक्षा जास्त आणि कोस्पी जवळपास ४% ने वाढला. युरोपमध्ये, सीएसी, डॅक्स आणि एफटीएसईमध्येही ०.५-०.८% ची वाढ झाली. या सर्वांमुळे भारतीय बाजाराला आधार मिळत आहे.
१०-वर्षांच्या ट्रेझरी यील्डमध्ये २.२ बेसिस पॉइंट्सची घट होऊन तो ४.१९८% वर आला आहे, तर २-वर्षांच्या यील्डमध्ये तीन दिवसांपासून घसरण होत आहे. यामुळे व्याजदराच्या अपेक्षा कमी झाल्या आहेत. शिवाय, मार्चच्या सुरुवातीला १०% घसरल्यानंतर, गुंतवणूकदार आता व्हॅल्यू बायिंग करत आहेत. स्वस्त शेअर्सची खरेदी बाजाराच्या सुधारणेला चालना देत आहे.
मार्चच्या पहिल्या दोन आठवड्यांत भारतीय शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली होती. इराण आणि अमेरिका-इस्रायल यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे बाजारात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले, ज्यामुळे सेन्सेक्स आणि निफ्टी १० टक्क्यांनी घसरले. यामुळे गुंतवणूकदारांचे भांडवल पूर्णपणे बुडाले. आता, या तीव्र घसरणीनंतर, गुंतवणूकदार स्वस्त दरात चांगले शेअर्स खरेदी करत आहेत, या प्रथेला ‘व्हॅल्यू बायिंग’ (value buying) म्हणून ओळखले जाते. यामुळेच बाजारात सतत खरेदी होत आहे आणि सुधारणा दिसून येत आहे.
‘इकॉनॉमिक टाइम्स’मधील एका अहवालानुसार, बाजारात तेजी दिसत आहे, परंतु सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. इराण आणि अमेरिका-इस्रायल यांच्यातील युद्ध वाढतच चालले आहे आणि मध्य-पूर्वेतील तणाव वाढत आहे. इराणने मंगळवारी पुष्टी केली की त्यांचे सुरक्षा प्रमुख, अली लारीजानी, इस्रायली हल्ल्यात मारले गेले. दरम्यान, अमेरिकेच्या लष्कराने सांगितले की त्यांनी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ इराणच्या किनाऱ्यावर हल्ले केले कारण इराणची जहाजविरोधी क्षेपणास्त्रे आंतरराष्ट्रीय जहाज वाहतुकीसाठी धोकादायक आहेत. जर हा तणाव आणखी वाढला, तर तेलाच्या किमती पुन्हा वाढू शकतात आणि बाजारात घसरण होऊ शकते.