Israel : निवडणुकीपूर्वी इराणवर हल्ला करण्याच्या तयारीत होते इस्रायली अध्यक्ष नेतन्याहू; अमेरिकेने मध्यस्थीने कसा रोखला हा कट?

Israel : इस्रायलचे पंतप्रधान नेतान्याहू आणि मोसाद प्रमुखांनी निवडणुकीपूर्वी इराणवर हल्ला करण्याची योजना आखली होती. एका सुरक्षा अधिकाऱ्याच्या चुकीमुळे अमेरिकेला याची माहिती मिळाली, ज्यामुळे त्यांना ही मोहीम थांबवावी लागली.

• नेतन्याहूंची गुप्त योजना उघड
• अमेरिकेचा मध्यस्थी हस्तक्षेप
• लष्कराचा तीव्र विरोध

मध्यपूर्वेतील (Middle East) राजकारणात आणि जागतिक पटलावर एक अत्यंत मोठी खळबळ उडवून देणारी बातमी समोर येत आहे. इस्रायलचे (Israel) पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू आणि मोसादचे प्रमुख यांनी निवडणुकीपूर्वी इराणवर एका मोठ्या लष्करी हल्ल्याची गुप्त योजना आखली होती, असा खळबळजनक दावा इस्रायली मीडियाने केला आहे. परंतु, एका अंतर्गत सुरक्षा अधिकाऱ्याकडून झालेल्या छोट्या चुकीमुळे या कटाची माहिती अमेरिकेच्या प्रशासनापर्यंत पोहोचली आणि वॉशिंग्टनने वेळेत हस्तक्षेप करत हा संभाव्य हल्ला रोखला. या संपूर्ण प्रकरणाने आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी उलथापालथ केली असून, यावर जगभरातून विविध प्रतिक्रिया उमटत आहेत.

 ‘चॅनेल १२’ च्या अहवालातील खळबळजनक दावे आणि राजकीय घडामोडी

इस्रायली टीव्ही चॅनेल ‘चॅनेल १२’ ने प्रसारित केलेल्या वृत्तानुसार, इस्रायलमध्ये होणाऱ्या २७ ऑक्टोबरच्या निवडणुकांच्या अगदी काही दिवस आधी पंतप्रधान नेतन्याहू आणि मोसाद प्रमुख रोमन गोफमन यांनी इराणवर जोरदार लष्करी कारवाई करण्याची पूर्ण तयारी केली होती. ही कारवाई अत्यंत गोपनीय पद्धतीने पार पाडली जाणार होती, जेणेकरून शत्रू देशाला याची कुणकुणही लागली नसती. मात्र, एका इस्रायली सुरक्षा अधिकाऱ्याच्या निष्काळजीपणामुळे किंवा चुकीमुळे या मोहिमेची गुप्त माहिती अमेरिकेच्या हाती लागली.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US Midterms : अमेरिकेत ट्रम्प यांना मोठा धक्का; पण पाकिस्तानचे राजकारण अडचणीत, असिम मुनीर यांना नेमकी भीती कशाची?

अमेरिकेला जेव्हा या संभाव्य हल्ल्याची माहिती मिळाली, तेव्हा तणाव वाढू नये म्हणून अमेरिकन प्रशासनाने तातडीने पावले उचलली आणि इस्रायलच्या या मोहिमेला तीव्र विरोध करत ती रोखून धरली. या अहवालानुसार, इस्रायलच्या लष्करी सेन्सॉरशिपच्या नियमांचे पालन करत ही माहिती सार्वजनिक करण्यात आली आहे. हालांकि, इस्रायली पंतप्रधान कार्यालयाने हे वृत्त फेटाळून लावले असून, नेतन्याहू यांनी निवडणुकीपूर्वी इराणवर हल्ल्याची कोणतीही योजना आखली नव्हती, असे स्पष्ट केले आहे.

 इस्रायली लष्करप्रमुख आणि नेतन्याहू यांच्यात अंतर्गत संघर्ष

या संपूर्ण प्रकरणामागे इस्रायलच्या अंतर्गत राजकीय आणि लष्करी वर्तुळात मोठा संघर्ष असल्याचे समोर आले आहे. २५ आणि २६ ऑक्टोबर रोजी ‘चॅनेल १२’ आणि ‘चॅनेल १३’ ने दिलेल्या वृत्तानुसार, पंतप्रधान नेतन्याहू आणि इस्रायलचे लष्करप्रमुख इयाल जमीर यांच्यात या हल्ल्याच्या मुद्द्यावरून तीव्र मतभेद आणि वाद निर्माण झाला होता. नेतन्याहू यांनी लष्करी कारवाईचे थेट आदेश दिले होते, परंतु लष्कराच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना भीती होती की, इराणवर अशा प्रकारचा अचानक हल्ला केल्यास दोन्ही देशांमध्ये एक भयानक आणि मोठे युद्ध भडकू शकते.

या युद्धामुळे २७ ऑक्टोबर रोजी होणाऱ्या महत्त्वाच्या निवडणुकादेखील लांबणीवर पडू शकल्या असत्या. संरक्षण मंत्री इस्रायल कॅटझ आणि पंतप्रधान नेतन्याहू यांच्या या आक्रमक भूमिकेला विरोध करणारे इयाल झमीर हे एकमेव प्रमुख सुरक्षा अधिकारी होते. जमीर यांनी या हल्ल्याच्या आदेशाला विरोध करत नेतन्याहू यांच्याकडे लेखी आणि कायदेशीर मान्यतेची मागणी केली होती. दुसरीकडे, पंतप्रधान कार्यालयाने या सर्व वृत्ताला ‘मूर्खपणाचे’ आणि निराधार असल्याचे म्हटले आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : NASA : नासाचा ऐतिहासिक पराक्रम! व्हॉयेजर 1 अंतराळयान गाठणार ‘वन-लाइट-डे’ अंतर; पृथ्वीपासून होणार अथांग दूर

 डोनाल्ड ट्रम्प यांची भूमिका आणि कतारची मध्यस्थी

सध्याच्या काळात अमेरिका आणि इराणमधील तणाव कमी करण्यासाठी कतारच्या मध्यस्थीखाली शांतता चर्चा सुरू आहे. अशा संवेदनशील वातावरणात हा अहवाल समोर आल्याने परिस्थिती अधिकच गुंतागुंतीची झाली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, नेतन्याहू यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना मध्यावधी निवडणुकीनंतर इराणवर पुन्हा एकदा जोरदार हल्ले सुरू करण्याचे आवाहन केले होते.

मात्र, ट्रम्प प्रशासनाला सध्या युद्धापेक्षा चर्चेच्या माध्यमातून मार्ग काढायचा आहे आणि कूटनीतीसाठी आणखी काही वेळ द्यायचा आहे. शुक्रवारी एका निवेदनात डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की, अमेरिका सध्या इराणसोबत विविध मुद्द्यांवर चर्चा करत आहे आणि गेल्या सहा ते सात महिन्यांत अमेरिकेचा एकही सैनिक यात मारला गेलेला नाही. ट्रम्प यांनी पुढे असाही दावा केला की, जर इराणला अण्वस्त्रे बनवण्यापासून रोखले नसते, तर आज इस्रायल आणि संपूर्ण मध्यपूर्वेचे अस्तित्वच धोक्यात आले असते. या सर्व घडामोडींमुळे आगामी काळात जागतिक राजकारणात कोणते नवे वळण येणार, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून राहिले आहे.