UPI New Rules: 1 एप्रिलपासून UPI नियमांमध्ये होणार मोठा बदल, NPCI च्या नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये काय? (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
UPI New Rules Marathi News: युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (यूपीआय) वापरणाऱ्या लाखो वापरकर्त्यांसाठी लवकरच एक मोठा बदल होणार आहे. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) ने बँका आणि UPI अॅप्ससाठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत, जी १ एप्रिल २०२५ पासून लागू होतील. या बदलांतर्गत, बँका आणि UPI सेवा प्रदात्यांना दर आठवड्याला UPI वापरकर्त्यांच्या मोबाइल नंबरची माहिती अपडेट करावी लागेल, जेणेकरून चुकीचे व्यवहार आणि सुरक्षिततेशी संबंधित समस्या टाळता येतील. याशिवाय, UPI आयडी देण्यापूर्वी वापरकर्त्यांकडून स्पष्ट परवानगी घेणे अनिवार्य करण्यात आले आहे.
एनपीसीआयच्या या नवीन मार्गदर्शक तत्वाचा मुख्य उद्देश यूपीआय व्यवहार अधिक अचूक आणि सुरक्षित करणे आहे. वारंवार मोबाईल नंबर बदलल्याने किंवा नवीन ग्राहकांना पुन्हा नियुक्त केल्यामुळे चुकीच्या UPI व्यवहारांचा धोका वाढला. हे लक्षात घेऊन, NPCI ने बँका आणि UPI अॅप्सना नियमितपणे मोबाईल नंबर अपडेट करण्याचे निर्देश दिले आहेत. यामुळे जुन्या मोबाईल नंबरमुळे होणाऱ्या चुका टाळता येतील आणि UPI प्रणाली अधिक सुरक्षित आणि विश्वासार्ह होईल.
NPCI ने स्पष्ट केले आहे की सर्व बँका आणि UPI अॅप्सना या नवीन नियमांचे पालन करण्यासाठी 31 मार्च 2025 पर्यंत वाट पहावी लागेल. यानंतर, 1 एप्रिल 2025 पासून, सर्व सेवा प्रदात्यांना महिन्यातून एकदा NPCI ला अहवाल पाठवावा लागेल की ते UPI आयडी योग्यरित्या व्यवस्थापित करत आहेत की नाही.
१ एप्रिल २०२५ पासून UPI मध्ये काही महत्त्वाचे बदल दिसून येतील . बँका आणि UPI अॅप्सना आठवड्यातून किमान एकदा त्यांच्या सिस्टममधील मोबाईल नंबरची माहिती अपडेट करावी लागेल. याशिवाय, जेव्हा जेव्हा वापरकर्त्याला नवीन UPI आयडी नियुक्त केला जातो तेव्हा त्याची स्पष्ट संमती घ्यावी लागेल. पूर्वी ही संमती आपोआप स्वीकारली जात होती, परंतु आता वापरकर्त्यांना ही सुविधा घ्यायची आहे की नाही हे स्वतः ठरवावे लागेल.
तसेच, UPI अॅप्सना हे सुनिश्चित करावे लागेल की कोणत्याही व्यवहारादरम्यान ही संमती घेतली जाणार नाही, जेणेकरून वापरकर्त्याला कोणताही गोंधळ होणार नाही. जर काही कारणास्तव NPCI च्या सिस्टीममधून नंबर पडताळणीमध्ये विलंब झाला, तर UPI अॅप्स ते तात्पुरते सोडवू शकतात, परंतु त्यांना दरमहा NPCI ला त्याबद्दल तक्रार करावी लागेल.
भारतातील दूरसंचार विभागाच्या (DoT) नियमांनुसार, जर एखादा मोबाईल नंबर ९० दिवसांपर्यंत वापरला गेला नाही तर तो नवीन ग्राहकाला दिला जाऊ शकतो. याला ‘मोबाइल नंबर रीसायकलिंग’ म्हणतात. जेव्हा जुना नंबर नवीन वापरकर्त्याला दिला जातो तेव्हा UPI खात्यांमध्ये आणि त्याच्याशी जोडलेल्या व्यवहारांमध्ये गोंधळ होऊ शकतो. या समस्येचे निराकरण करण्यासाठी एनपीसीआयची नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे आणण्यात आली आहेत.
आतापर्यंत, बँक-सत्यापित मोबाईल नंबर थेट UPI नंबर म्हणून वापरला जात होता, परंतु यासाठी वापरकर्त्याकडून स्पष्ट परवानगी घेतली जात नव्हती. १ एप्रिल २०२५ पासून, UPI अॅप्सना वापरकर्त्याची परवानगी घेतल्यानंतरच वापरकर्त्याला UPI नंबर देण्याची खात्री करावी लागेल. या नवीन नियमामुळे व्यवहारांची सुरक्षा आणखी मजबूत होईल.
.png "Videos"){kind=small}
