Indian Scientists: मर्यादित संसाधनांतून रचला इतिहास! जाणून घ्या भारतीय अंतराळ आणि अणुऊर्जेच्या ५ जनकांविषयी सविस्तर

Indian Scientists Who Changed the World: जागतिक विज्ञान दिनानिमित्त अशाच ५ महान भारतीय वैज्ञानिकांविषयी जाणून घेऊया, ज्यांच्या संशोधन आणि विचारांनी केवळ देशाचीच नव्हे तर संपूर्ण जगाची दिशा बदलून टाकली:

• भारतीय वैज्ञानिकांचे महत्त्वाचे योगदान 
• भारताचा आंतरराष्ट्रीय अंतराळ क्लबमध्ये समावेश
• भारतीय अंतराळ इतिहासाचे जनक

Indian Scientists Who Changed the World: विज्ञान क्षेत्राला पुढे नेण्यात भारतीय वैज्ञानिकांचे योगदान नेहमीच अत्यंत महत्त्वाचे राहिले आहे. मर्यादित संसाधने असूनही आपल्या वैज्ञानिकांनी अंतराळापासून ते अणुऊर्जा आणि भौतिकशास्त्र या क्षेत्रांत जी सुवर्णशिखरे सर केली आहेत, त्यामुळे भारताचा डंका संपूर्ण जगभर वाजत आहे. जागतिक विज्ञान दिनानिमित्त अशाच ५ महान भारतीय वैज्ञानिकांविषयी जाणून घेऊया, ज्यांच्या संशोधन आणि विचारांनी केवळ देशाचीच नव्हे तर संपूर्ण जगाची दिशा बदलून टाकली:

१. डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम (मिसाइल मॅन):

भारताचे माजी राष्ट्रपती आणि भारतरत्न सन्मानित डॉ. कलाम यांना देशात ‘मिसाइल मॅन’ म्हणून ओळखले जाते. १९६२ मध्ये ते भारतीय अंतराळ संशोधनाशी जोडले गेले. कलाम यांना भारताचा पहिला स्वदेशी उपग्रह (रोहिणी) पृथ्वीच्या कक्षेत प्रस्थापित करण्याचे श्रेय जाते, ज्यामुळे भारताचा आंतरराष्ट्रीय अंतराळ क्लबमध्ये समावेश झाला. याशिवाय स्वदेशी तंत्रज्ञानापासून ‘अग्नि’ आणि ‘पृथ्वी’ सारख्या क्षेपणास्त्रांची निर्मिती करण्यातही त्यांचे मोलाचे योगदान होते.

२. सर सी. व्ही. रमन (नोबेल विजेते):

भौतिकशास्त्रामध्ये नोबेल पुरस्कार मिळवणारे सी. व्ही. रमन हे पहिले आशियाई वैज्ञानिक होते. २८ फेब्रुवारी १९२८ रोजी त्यांनी ‘रमन इफेक्ट’चा (Raman Effect) शोध लावला, ज्यासाठी त्यांना १९३० मध्ये भौतिकशास्त्राचे नोबेल आणि १९५४ मध्ये ‘भारतरत्न’ने सन्मानित करण्यात आले. प्रकाश प्रकीर्णन (Light Scattering) क्षेत्रातील त्यांचे कार्य अद्वितीय आहे.

३. डॉ. होमी जहांगीर भाभा (अणुऊर्जा जनक):

भारतातील अणुऊर्जा कार्यक्रमाची कल्पना डॉ. होमी भाभा यांच्या योगदानाशिवाय अपूर्ण आहे. त्यांना ‘आर्किटेक्ट ऑफ इंडिया ॲटॉमिक एनर्जी प्रोग्राम’ म्हटले जाते. त्यांच्याच दूरदृष्टीमुळे भारत १९७४ मध्ये आपली पहिली अणुचाचणी यशस्वी करू शकला आणि देश अणूशक्ती संपन्न बनला.

एम्सने जाहीर केला INI CET चा निकाल; ३४ हजारांहून अधिक उमेदवार यशस्वी, असा करा चेक

४. विक्रम साराभाई (अंतराळ इतिहासाचे जनक):

विक्रम अंबालाल साराभाई यांना भारतीय अंतराळ इतिहासाचे जनक मानले जाते, कारण त्यांनीच देशात अंतराळ कार्यक्रमाची पायाभरणी केली. न्यूक्लियर एनर्जी आणि इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रात योगदान देण्यासोबतच त्यांनी देशभरात अंतराळ आणि संशोधनाशी संबंधित तब्बल ४० संस्थांची स्थापना केली.

५. डॉ. सुब्रमण्यम चंद्रशेखर (खगोल भौतिकी):

प्रसिद्ध वैज्ञानिक सी. व्ही. रमन यांचे पुतणे डॉ. सुब्रमण्यम चंद्रशेखर यांना खगोल भौतिकीतील उल्लेखनीय योगदानासाठी १९८३ मध्ये भौतिकशास्त्राचे नोबेल मिळाले. त्यांनी श्वेत वामन ताऱ्यांचा (White Dwarfs) शोध लावला आणि ‘चंद्रशेखर मर्यादा’ (Chandrasekhar Limit) प्रतिपादित केली, ज्यामुळे ताऱ्यांच्या उत्पत्तीचे रहस्य उलगडण्यास मदत झाली.

IIT BHU Physical AI Course: आयआयटी बीएचयूमध्ये पुढील वर्षापासून सुरू होणार ‘फिजिकल एआय’चा बीटेक कोर्स, जाणून घ्या याबद्दल सविस्तर