सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
सीबीएसई बोर्डाचे निकाल प्रामुख्याने ‘सर्वोत्तम ५’ विषयांवर आधारित असतात. विद्यार्थी सहसा पाच अनिवार्य विषय आणि एक अतिरिक्त विषय निवडतात. नवीन नियमानुसार, सहावा विषय म्हणून कौशल्य विषय जसे की आयटी, एआय, पर्यटन, इत्यादी निवडल्यास निकाल खराब होण्यापासून वाचण्यास मदत होऊ शकते.
उदाहरणार्थ: जर एखादा विद्यार्थी गणित किंवा विज्ञान यापैकी कोणत्याही विषयात उत्तीर्ण होण्याइतके गुण मिळवू शकला नाही, परंतु त्याने सहावा विषय म्हणून माहिती तंत्रज्ञान (आयटी) निवडला आणि तो त्यात उत्तीर्ण झाला, तर गणिताच्या गुणांऐवजी आयटीचे गुण ग्राह्य धरले जातील. यामुळे तो विद्यार्थी पास झाला हे डिक्लेयर केलं जाईल.
CBSE ने केवळ मुख्य विषयांसाठीच नव्हे, तर भाषांसाठीही नियम स्पष्ट केले आहेत. जर एखादा विद्यार्थी दोन भाषा विषयांपैकी एका विषयात अनुत्तीर्ण झाला, तर अनिवार्य निकष पूर्ण केल्यास त्याला तिसरी भाषा किंवा दुसरा विषय दिला जाऊ शकतो. पण विज्ञान, गणित आणि सामाजिक शास्त्र यांसारख्या कठीण विषयांवर मुख्य लक्ष केंद्रित केले आहे, ज्यात विद्यार्थ्यांना अनेकदा संघर्ष करावा लागतो.
नवीन शिक्षण धोरणांतर्गत (NEP), शिक्षण मंडळ आता पुस्तकी ज्ञानाऐवजी कौशल्य विकासावर भर देत आहे. या नियमामुळे विद्यार्थ्यांवरील मुख्य विषयांचा मानसिक ताण कमी झाला आहे. कौशल्य विषय अनेकदा व्यावहारिक आणि गुण मिळवण्यासाठी सोपे असतात, त्यामुळे विद्यार्थ्यांची एकूण टक्केवारी वाढते. कोडिंग, वेब डिझाइन आणि एआय (AI) सारखे विषय विद्यार्थ्यांना भविष्यातील नोकऱ्यांसाठी तयार करतात.
शिक्षण तज्ज्ञांच्या मते, विद्यार्थ्यांनी नववी इयत्तेत सहावा विषय म्हणून कौशल्य विषयाची काळजीपूर्वक निवड करावी. हा केवळ एक अतिरिक्त विषय नसून, एक ‘सुरक्षा कवच’ आहे. जर काही कारणास्तव तुम्ही मुख्य परीक्षेच्या दिवशी आजारी पडलात किंवा एखाद्या पेपरमध्ये तुमची कामगिरी खराब झाली, तर हा सहावा विषय तुमची गुणपत्रिका ‘अनुत्तीर्ण’ म्हणून नोंदवली जाण्यापासून वाचवेल. या प्रणालीमुळे केवळ अनुत्तीर्ण होणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्याच कमी होणार नाही, तर व्यावसायिक शिक्षणाबद्दल विद्यार्थ्यांची आवडही वाढेल.
