मंगळवार, 6 ऑक्टोबर 2026
Cerebral palsy in Adults:(फोटो सौजन्य- सोशलमीडिया) Cerebral palsy in Adults:(फोटो सौजन्य- सोशलमीडिया)
सेरेब्रल पाल्सी हा मेंदूचा विकास सुरू असताना मेंदूला झालेली इजा किंवा मेंदूच्या विकासातील अडथळ्यामुळे होतो. त्यामुळे हालचाली, स्नायूंचा ताण, शरीराचा तोल आणि समन्वय यावर परिणाम होऊ शकतो. अकाली जन्म, काही ठराविक संसर्ग, मेंदूचा झटका, मेंदूला रक्तपुरवठा कमी होणे किंवा इतर काही मज्जासंस्थेशी संबंधित समस्या यास कारणीभूत ठरू शकतात. काही रुग्णांमध्ये नेमके कारण समजू शकत नाही.
सेरेब्रल पाल्सीची सुरुवात बालपणातच होते, मात्र त्याचा परिणाम प्रौढावस्थेतही जाणवू शकतो. प्रौढांमध्ये स्नायू आखडणे, स्नायूंमधील अशक्तपणा, हालचालींवर नियंत्रण ठेवण्यात अडचण, शरीराचा तोल जाणे, वेदना आणि चालण्यास किंवा इतर हालचाली करण्यास त्रास होऊ शकतो. हे आहेत सेरेब्रल पाल्सीबाबतचे चार गैरसमज
वास्तविकता : सेरेब्रल पाल्सीला कारणीभूत ठरलेली मूळ मेंदूची इजा कालांतराने वाढत जात नाही. मात्र, वय वाढताना स्नायू आखडणे, वेदना होणे, अशक्तपणा, थकवा आणि सांध्यांशी संबंधित समस्या वाढू अथवा बदलू शकतात. त्यामुळे गरजेनुसार नियमित वैद्यकीय उपचार आणि तपासणी करणे आवश्यक आहे.
वास्तविकता : अनेक प्रौढ व्यक्ती सेरेब्रल पाल्सी असूनही चांगले शिक्षण घेतात, नोकरी करतात, नातेसंबंध सांभाळतात आणि स्वतंत्रपणे आनंदी जीवन जगतात. प्रत्येक व्यक्तीची हालचाल करण्याची क्षमता वेगवेगळी असते. काहींना दैनंदिन कामांसाठी सहाय्यक उपकरणे किंवा इतर मदतीची गरज भासू शकते.
वास्तविकता : वेदना, थकवा किंवा स्नायूंचा वाढलेला ताण याकडे दुर्लक्ष करू नये. शरीरातील स्नायूंच्या ताणातील बदल, शरीराची ठेवण, हालचाली करण्याची पद्धत किंवा शारीरिक हालचाल कमी होणे यामुळेही या समस्या उद्भवू शकतात. त्यामुळे अशा लक्षणांची न्यूरोलॉजिस्टकडून तपासणी करून घेणे गरजेचे आहे.
वास्तविकता : उपचार केवळ बालपणापुरते मर्यादित नसतात. फिजिओथेरपी, ऑक्युपेशनल थेरपी, स्नायूंचा ताण कमी करण्यासाठी औषधे, वेदनांवर उपचार आणि हालचालींसाठी सहाय्यक उपकरणे यामुळे प्रौढ व्यक्तींची कार्यक्षमता आणि जीवनमान टिकवून ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
सेरेब्रल पाल्सीची सुरुवात बालपणात होत असली तरी ती व्यक्ती १८ वर्षांची झाल्यानंतर त्यासाठी वैद्यकीय उपचार थांबवू नये. नियमित आरोग्य तपासणीमुळे हालचालींमधील बदल, स्नायूंमधील तणाव, वेदना आणि थकवा यांसारख्या समस्या वेळीच लक्षात येऊ शकतात. योग्य वेळी उपचार आणि आवश्यक मदत मिळाल्यास सेरेब्रल पाल्सी असलेल्या प्रौढ व्यक्तींना सक्रिय आणि स्वावलंबी जीवन जगण्यास मदत होऊ शकते.
