तुमची मांजर तुमच्यावर किती विश्वास ठेवते? ‘या’ हावभावांवरून ओळखा तिच्या मनातील भावना

मांजरांच्या छोट्या-छोट्या हालचाली, निरनिराळे आवाज आणि अजब वाटणाऱ्या सवयींमागे एक अनोखे शास्त्रीय रहस्य दडले आहे. प्राण्यांच्या वर्तनावर झालेल्या संशोधनातून समोर आलेली ही माहिती मांजरींच्या मनातील गुप्त भाषा उलगडण्यास मदत करते.

• मांजरांच्या गुरगुरण्याचा आवाज जखमा भरून काढण्यासाठी मदत करतो, तर म्याऊ हा आवाज त्या माणसांशी संवादासाठी वापरतात.
• हळूवार पापण्या मिटणे हे विश्वासाचे लक्षण असून गवत खाल्ल्याने पोटातील केस बाहेर पडण्यास मदत होते.
• शेपटीच्या हालचाली आणि कानांच्या स्थितीवरून मांजरीचा नेमका मूड आणि तिच्या मनातील भावना अचूक ओळखता येतात.

मांजरांचे हावभाव, त्यांचे विविध आवाज आणि शारीरिक हालचाली ही केवळ एक सवय नसून ती त्यांची एक स्वतंत्र भाषा आहे. प्राणीशास्त्रज्ञ आणि तज्ञांनी मांजरांच्या या अवाच्य भाषेवर अनेक वैज्ञानिक संशोधने केली आहेत.

मांजरांचे आवाज आणि त्यांचे शास्त्रीय अर्थ

शास्त्रज्ञांच्या मते, मांजरी साधारणपणे १६ ते २१ विविध प्रकारचे आवाज काढू शकतात. १९४४ मध्ये शास्त्रज्ञ मिल्ड्रेड मोएल्क यांनी मांजरांच्या आवाजाचे वर्गीकरण करून त्यांच्या वर्तनाचा सखोल अभ्यास मांडला होता.

• गुरगुरणे: मांजर जेव्हा शांत, आनंदी असते किंवा मालकाच्या जवळ असते तेव्हा २५ ते १५० Hz या फ्रिक्वेन्सीवर गुरगुरण्याचा आवाज काढते. युनिव्हर्सिटी ऑफ व्हिएन्नाच्या संशोधनानुसार, हा आवाज केवळ आनंदाचे लक्षण नसून, ही वारंवारता त्यांच्या हाडांचे पुनरुत्पादन आणि जखमा भरून काढण्यासाठी मदत करते. दुखापत किंवा ताणतणावात असताना स्वतःला शांत करण्यासाठीही त्या गुरगुरतात.
• म्याऊ-म्याऊ करणे: प्रौढ मांजरी एकमेकांशी बोलण्यासाठी क्वचितच म्याऊ असा आवाज काढतात; हा आवाज त्यांनी मुख्यतः माणसांशी संवाद साधण्यासाठी विकसित केला आहे. अन्न मागणे, लक्ष वेधणे किंवा दरवाजा उघडण्याची विनंती करण्यासाठी त्या स्वर आणि पच बदलून म्याऊ करतात.
• फुरफुरणे आणि गुरगुरणे: जेव्हा मांजर स्वतःला धोक्यात अनुभवते किंवा घाबरते, तेव्हा तोंडाने फुस्कारणे किंवा घशातून गुरगुरणे सुरू करते. हा समोरच्याला मागे हटण्याचा थेट इशारा असतो.
• चिरपिंग: जेव्हा मांजर खिडकीतून पक्षी किंवा कीटक पाहाते, तेव्हा दातांची किडकिड करून बारीक आवाज काढते. हे त्यांच्यातील शिकारीची उत्सुकता आणि उत्सुकतेपोटी आलेली असहायता दर्शवते.

राजेशाही थाटापासून सणांच्या ताटापर्यंत! राजघराण्यातील पारंपरिक घेवर मिठाईचा जाणून घ्या रंजक इतिहास

शरीराची भाषा आणि हालचाली

• शेपटीच्या हालचाली:
  • शेपटी पूर्ण सरळ आणि वर: मांजर आनंदी, आत्मविश्वासी असून तुमचे स्वागत करत आहे. शेपटीचा टोकदार भाग किंचित बाकदार असल्यास ती मैत्रिपूर्ण मूडमध्ये आहे.
  • शेपटी वेगाने हलवणे: कुत्र्यांपेक्षा उलट, मांजरीने शेपटी जोरात हलवणे म्हणजे ती चिडली आहे, अस्वस्थ आहे किंवा तिच्यावर ताण आहे.
  • शेपटीचा फुगवटा: धोक्याची जाणीव झाल्यावर स्वतःला मोठे दाखवून प्रतिस्पर्ध्याला घाबरवण्यासाठी मांजर आपल्या शेपटीचे केस फुगवते.
• कानांची स्थिती:
  • कान पुढे आणि सरळ: मांजर शांत, उत्सुक किंवा सतर्क आहे.
  • कान मागे किंवा चपटे: मांजर अत्यंत रागात आहे, घाबरली आहे किंवा हल्ल्याच्या तयारीत आहे.
• डोळ्यांचे हावभाव:
  • हळूवार पापण्या मिटणे: मांजरींच्या भाषेत याला “कॅट किस” म्हणतात. जेव्हा मांजर तुमच्याकडे पाहून हळूच डोळे उघडझाप करते, तेव्हा ते तिच्या पूर्ण विश्वासाचे आणि प्रेमाचे लक्षण असते.
  • डोळ्यांच्या बाहुल्या मोठ्या होणे: भीती, उत्सुकता किंवा अंधारात दिसण्यासाठी त्यांच्या बाहुल्या मोठ्या होतात.

जखम झाल्यानंतर हळद लावणे आहे कितपत योग्य? ‘या’ चुका केल्यास उद्भवू शकतो त्वचेसंबंधित इन्फेक्शनचा गंभीर धोका

मांजरांच्या विशिष्ट कृती आणि त्यांचे अर्थ

• कणीक मळल्यासारखे करणे: मांजर तिच्या पंजांनी एखाद्या मऊ वस्तूवर किंवा मालकावर पाय दाबण्याची कृती करते. लहानपणी आईचे दूध पिताना दुधाचा प्रवाह वाढवण्यासाठी पिल्ले ही कृती करतात. प्रौढ झाल्यावर ती सुरक्षितता आणि समाधान व्यक्त करण्यासाठी असे करते.
• गाल घासणे: मांजरीच्या गालांवर, हनुवटीवर फेरोमोन्स ग्रंथी असतात. जेव्हा ती तुमच्या पायाला किंवा वस्तूंना गाल घासते, तेव्हा ती तिच्या वासाने तो भाग स्वतःचा Marking Territory म्हणून घोषित करत असते. बऱ्याचदा हे अन्न मागण्यासाठी किंवा लाडीगोडी लावण्यासाठीही असू शकते.
• पोट उघडून झोपणे: मांजर पाठीवर झोपून तिचे पोट दाखवत असेल, तर ती तुमच्यावर पूर्ण विश्वास ठेवते असा अर्थ होतो. मात्र, प्रत्येक वेळी पोट उघडे दिसले म्हणजे तिला तिथे स्पर्श केलेला आवडेलच असे नाही; काही वेळा ही बचावात्मक भूमिकाही असू शकते.
• मांजरी गवत का खातात? मांजर मूळची मांसाहारी असली तरी पचनक्रिया सुधारण्यासाठी आणि पोटातील नको असलेले घटक बाहेर काढण्यासाठी गवत खाते. कॅलिफोर्निया विद्यापीठाच्या अभ्यासानुसार, गवत पचवण्यासाठी एंझाइम्स नसल्याने त्यांना उलटी होते, ज्याद्वारे पोटात साचलेले उंदरांच्या वगैरे प्राण्यांचे पोटात गेलेले केस सहज बाहेर पडतात. याव्यतिरिक्त, गवतातील फॉलिक ॲसिड रक्तातील हिमोग्लोबिन वाढवण्यास मदत करते आणि आतड्यांन साफ करण्याची ही त्यांची उपजत सवय आहे.