मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
मधुमेह (Diabetes) हा एक गंभीर आजार आहे, जो खूप वेगाने वाढत आहे. दुर्देवाने, मधुमेहावर कायमस्वरूपी इलाज नाही. त्यावर फक्त नियंत्रण ठेवता येते. वास्तविक, हा एक असा गुंतागुंतीचा आजार आहे ज्यामध्ये रुग्णाच्या शरीरात एकतर पुरेसे इन्सुलिन (Insulin) तयार होत नाही किंवा ते तयार केलेले इन्सुलिन प्रभावीपणे वापरू शकत नाही. असे मानले जाते की मधुमेही रुग्णांना लठ्ठपणा, उच्च रक्तदाब आणि हृदयविकाराचा धोका सर्वाधिक असतो.
मधुमेह हा एक चयापचय रोग आहे ज्यामुळे रक्तातील साखरेचे प्रमाण वाढते. मधुमेह नियंत्रणात न राहिल्यास रक्तातील साखर (Blood Sugar) सतत वाढत राहते, ज्यामुळे रुग्णाच्या नसा, डोळे, किडनी आणि इतर अवयवांना इजा होऊ शकते. मधुमेहाच्या लक्षणांमध्ये भूक न लागणे, तहान वाढणे, वजन कमी होणे, वारंवार लघवी होणे, अस्पष्ट दृष्टी, अत्यंत थकवा आणि जखमा बऱ्या न होणे यांचा समावेश होतो.
काही मधुमेही रुग्णांना रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवण्यासाठी इन्सुलिन थेरपीची देखील आवश्यकता असते. त्यासाठी इन्सुलिनची इंजेक्शन्स येतात. तुमच्या रक्तातील साखरेचे व्यवस्थापन करण्यात आणि मधुमेहाची गुंतागुंत टाळण्यासाठी इन्सुलिन महत्त्वाची भूमिका बजावते. इन्सुलिन शरीरातील रक्तातील साखर नियंत्रित करते आणि उर्जेसाठी अतिरिक्त ग्लुकोज साठवते. मधुमेहाच्या रुग्णांनी रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवण्यासाठी सकस आहार घेणे गरजेचे आहे. अशा काही गोष्टी आहेत ज्याद्वारे हे सहजपणे नियंत्रित केले जाऊ शकते आणि आपल्याला इन्सुलिन इंजेक्शनची देखील आवश्यकता नाही.
[read_also content=”शरीरावर नको असलेले केस होतील दोन मिनिटांत छू-मंतर; जराही होणार नाही त्रास त्यासाठी करा हा उपाय https://www.navarashtra.com/lifestyle/remove-hair-hasslefree-from-any-part-of-the-body-except-face-nrvb-233555.html”]
मधुमेहावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी तुम्ही ब्रोकोली स्प्राऊट्स खाऊ शकता. एका अभ्यासानुसार, ब्रोकोलीमध्ये सल्फोराफेन नावाचे पदार्थ असतात, जे इन्सुलिन संवेदनशीलता, रक्तातील साखर आणि ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी करण्यास मदत करतात. याव्यतिरिक्त, ब्रोकोली स्प्राउट्समध्ये ग्लुकोराफेनिन सारखे घटक असतात, जे टाइप २ मधुमेह असलेल्या लोकांमध्ये इन्सुलिन संवेदनशीलता आणि रक्तातील साखरेची पातळी कमी करण्यास मदत करतात.
फायबर आणि अँटिऑक्सिडंटने भरपूर लाल भोपळ्याच्या बिया रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवण्यासाठी उत्तम पर्याय आहेत. भोपळ्यामध्ये पॉलिसेकेराइड्स नावाचे कार्बोहायड्रेट जास्त असते, जे रक्तातील साखर नियंत्रित करते. अभ्यासात असे आढळून आले आहे की, भोपळ्याच्या बिया भाजून खाल्ल्याने साखरेच्या रुग्णांना फायदा होतो. तुम्ही भोपळ्याचा रस किंवा त्याची पावडर देखील वापरू शकता.
संशोधनात असे दिसून आले आहे की रक्तातील साखर नियंत्रित करण्यासाठी नट खाणे हा एक प्रभावी मार्ग आहे. टाइप २ मधुमेह असलेल्या २५ लोकांवर केलेल्या अभ्यासात असे दिसून आले आहे की शेंगदाणे आणि बदाम दोन्ही खाल्ल्याने जेवणानंतरच्या रक्तातील साखरेची पातळी कमी होण्यास मदत होते. याव्यतिरिक्त, दुसर्या अभ्यासात असे आढळून आले की दररोज २ औन्स (५६ ग्रॅम) नट खाल्ल्याने रक्तातील साखर कमी होऊ शकते.
आळशीच्या बियांमध्ये भरपूर फायबर आणि आरोग्यदायी स्निग्ध असतात आणि त्यात अनेक गुणधर्म असतात. विशेषतः फ्लेक्स सीड्स रक्तातील साखरेची पातळी कमी करण्यास मदत करू शकतात. अनेक अभ्यासात असे आढळून आले आहे की जे रुग्ण संपूर्ण फ्लॅक्स सीड्स खातात त्यांच्या रक्तातील साखर नियंत्रणात लक्षणीय सुधारणा होते.
[read_also content=”झोपण्यापूर्वी ‘१ तुकडा’ सुके खोबरे जरूर खा, इतके फायदे होतील की; डॉक्टरांची फी वाचेल https://www.navarashtra.com/lifestyle/dry-coconut-health-benefits-of-eating-nariyal-before-sleeping-at-night-nrvb-229938.html”]
चिया सीड्स खाल्ल्याने रक्तातील साखर नियंत्रित राहते. अभ्यासात असे आढळून आले आहे की चिया सीड्स खाल्ल्याने रक्तातील साखरेची पातळी कमी होते आणि इन्सुलिनची संवेदनशीलता सुधारते. एवढेच नाही तर या सीड्स मधुमेहाचा धोकाही कमी करू शकतात.
याला सुपरफूड म्हणतात. त्यात फायबर आणि फ्लेव्होनॉइड अँटीऑक्सिडंट असतात, जे रक्तातील साखरेची पातळी कमी करण्यास मदत करतात. एका अभ्यासानुसार, उच्च-कार्बयुक्त जेवणासह ७ किंवा १४ ग्रॅम केल खाल्ल्याने जेवणानंतरच्या रक्तातील साखरेची पातळी लक्षणीयरीत्या कमी होते. संशोधनात असे दिसून आले आहे की केलमध्ये आढळणारे क्वेर्सेटिन आणि केम्पफेरॉल सारख्या फ्लेव्होनॉइड अँटीऑक्सिडंट्समध्ये इन्सुलिन सुधारण्याची क्षमता असते.
[read_also content=”Metro रेल्वेच्या प्लॅटफॉर्मवरून जाताना मोबाइलमध्ये तो होता व्यस्त, अचानक पाय घसरला आणि… https://www.navarashtra.com/viral/viral-video-the-passenger-was-busy-in-his-mobile-while-passing-the-platform-of-metro-train-suddenly-slipped-nrvb-234017.html”]
Disclaimer : हा लेख फक्त सामान्य माहितीसाठी आहे. हे कोणत्याही प्रकारे कोणत्याही औषधाचा किंवा उपचारांचा पर्याय असू शकत नाही. अधिक तपशीलांसाठी नेहमी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा.
