फोटो सौजन्य - Social Media
लहान मुलं खोटं बोलतात हे बहुतेक वेळा सामान्य वाटतं. पण ही सवय वारंवार होऊ लागली, तर ती पालकांसाठी मोठी चिंता बनते. मुलं खोटं बोलतात त्यामागं अनेक कारणं असू शकतात, जसं की शिक्षा होईल या भीतीमुळे, पालकांच्या अपेक्षा जास्त असल्याने, लक्ष वेधून घेण्यासाठी किंवा केवळ त्यांच्या कल्पनाशक्तीमुळे. अशा वेळी मुलाला रागावण्याऐवजी किंवा शिक्षा करण्याऐवजी प्रेम, संयम आणि योग्य मार्गदर्शनाची गरज असते.
सकारात्मक वातावरण द्या
मुलाला घरात असा माहोल मिळायला हवा, जिथे तो निर्धास्तपणे सत्य बोलू शकेल. चूक झाल्यास त्याला धीराने समजावून सांगा. त्यामुळे त्याचा आत्मविश्वास वाढेल आणि तो खोटं न बोलता सत्य बोलण्याची हिम्मत करेल.
स्वतः आदर्श बना
मुलं आईवडिलांचं अनुकरण करतात. पालकांनी नेहमी सत्य बोलण्यावर भर दिला आणि खोटं टाळलं, तर मुलांमध्येही आपोआप ही सवय रुजते.
शिक्षेऐवजी समज द्या
मुलं खोटं बोलली, तर त्यांना शिक्षा न करता प्रेमाने समजवा. पनिशमेंटच्या भीतीमुळे मुलं अजून खोटं बोलतात, पण समजावल्यामुळे ते सत्याची किंमत शिकतात.
मोकळेपणाने संवाद साधा
मुलांशी रोज गप्पा मारा, त्यांचे विचार ऐका. जेव्हा ते स्वतःहून मनातील गोष्टी सांगतात, तेव्हा खोटं बोलण्याची गरज उरत नाही.
खोटं का बोललं ते समजून घ्या
प्रत्येक खोट्याच्या मागे काहीतरी कारण असतं. ते कारण शोधून त्यावर उपाय करणं महत्त्वाचं आहे.
सत्य बोलल्यावर कौतुक करा
मुलांनी जेव्हा सत्य सांगितलं, तेव्हा त्यांचं कौतुक करा. त्यामुळे त्यांचा आत्मविश्वास वाढतो आणि प्रामाणिकपणाची सवय पक्की होते.
नैतिक कथा सांगा
मुलांना सत्य–खोटं यावर आधारित कथा ऐकवा. कथांमधून ते नैतिक मूल्यं सहज शिकतात.
अनुशासन शिकवा
मुलांना प्रत्येक कृतीची जबाबदारी घ्यायला शिकवा. अनुशासन व ईमानदारीचं महत्त्व पटवून द्या.
संयम ठेवा
मुलांची सवय एका दिवसात बदलत नाही. सातत्याने संयम, प्रेम आणि मार्गदर्शन दिल्यास ते हळूहळू खोटं बोलणं सोडून सत्य बोलायला लागतात.
एकंदरीत, मुलं खोटं बोलतात म्हणून त्यांना शिक्षा देणं हा उपाय नाही. योग्य वातावरण, समजूतदारपणा, प्रेम आणि योग्य मार्गदर्शन यामुळेच मुलं प्रामाणिकपणाची कास धरतात. अशा प्रकारे तुम्ही त्यांना हळूहळू सत्य बोलण्याची सुंदर सवय लावू शकता.